Migrena i depresja to choroby, które często chodzą ze sobą w parze. Chociaż mogą wydawać się zupełnie niepowiązane, łączy je wiele. Osoby cierpiące na migrenę są 2,5 razy bardziej narażone na rozwinięcie depresji, a ryzyko to jest jeszcze wyższe u pacjentów z migreną przewlekłą lub migreną z aurą. W ramach akcji Migrena Wymaga Leczenia wyjaśniamy związek między tymi chorobami.
Migrena to nie tylko ból głowy, to przewlekła choroba. Dzieli się ją na epizodyczną i przewlekłą. Oba rodzaje wymagają nieco innego podejścia terapeutycznego:
– migrena epizodyczna, w której ból głowy pojawia się do 14 dni w miesiącu, przez co najmniej 3 miesiące;
– migrena przewlekła, kiedy ból głowy jest obecny co najmniej 15 dni w miesiącu, przez co najmniej 3 miesiące, z dodatkowymi objawami trwającymi przez co najmniej 8 z tych dni.
Z migreną mogą się wiązać dotkliwe objawy, jak mdłości i wymioty, zwiększona wrażliwość na światło i hałas, zaburzenia widzenia i czucia czy zaburzenia równowagi. Oprócz tego jednym z poważnych, długoterminowych skutków choroby lub dolegliwością jej towarzyszącą może depresja. Szacuje się, że dotyczy to nawet 28% migreników.
Naukowcy odkryli, że choroby te dzielą wspólne mechanizmy biologiczne, co może tłumaczyć ich częste współwystępowanie. Co więcej, związek między migreną a depresją jest obustronny, co oznacza, że depresja może zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia migreny i odwrotnie – osoby z depresją częściej doświadczają migrenowych bólów głowy.
Stopniowo poznajemy kolejne zależności, które mogą wyjaśnić związek między migreną i depresją. Jednym z nich są uwarunkowania genetyczne – potwierdza to między innymi badanie sugerujące, że około 20% przypadków współwystępowania migreny i depresji można przypisać ich wspólnym genom. Wśród innych zależności można wymienić nieprawidłowości w strukturze układu nerwowego czy zaburzenia hormonalne. Na ten moment jednak wciąż nie udało się jednoznacznie ustalić, który z tych elementów jest kluczowy.
Niewidzialny problem
Migrena i depresja bywają niewidzialne dla otoczenia, co może prowadzić do niezrozumienia osób na nie cierpiących. Chorzy nadal często spotykają się z nieprzychylnymi reakcjami innych, w tym zarzutami o wymówki czy nadmierną wrażliwość. Oba schorzenia bywają bagatelizowane, mimo że są poważnymi chorobami mózgu. Wyniki badania przeprowadzonego przez European Migraine and Headache Alliance wskazują, że migrena jest dla cierpiących na nią bardziej stygmatyzująca niż choroby takie, jak demencja, choroba Parkinsona czy udar mózgu, również dlatego, że bywa utożsamiana ze zwykłym bólem głowy.
– Każdy atak migreny przynosi mi stratę. Tracę czas, tracę spotkania z bliskimi, czasem tracę zawodowe możliwości. Na migrenę cierpię od 13. roku życia. I jej wpływ na moją codzienność sięga już lat szkolnych. Już w szkole zdarzało się, że obśmiewano moje dolegliwości. Rodzice wiedzieli, że tu nie ma żartów, więc pisali usprawiedliwienia moich nieobecności. Gorzej bywało potem w pracy – tak o swojej chorobie mówi jedna z pacjentek.
Migrena wymaga leczenia
Leczenie migreny to złożony proces, a kluczem do niego jest dokładne rozpoznanie choroby – tym powinien zająć się neurolog, który w ramach diagnozy bierze pod uwagę m.in. wiek pacjenta, charakterystykę napadu migrenowego oraz choroby współistniejące, np. depresję. W ramach terapii można wyróżnić dwie podstawowe strategie: leczenie doraźne, zmierzające do złagodzenia objawów w trakcie napadu migreny oraz leczenie profilaktyczne, które polega na stosowaniu leków mających na celu redukcję częstotliwości i nasilenia napadów. Pacjenci mają obecnie możliwość skorzystania z coraz nowocześniejszych terapii w tym zakresie, a skuteczne leczenie migreny może poprawić też ogólny dobrostan chorych.
Każdy migrenik powinien konsultować się z lekarzem, aby opracować najlepszy plan leczenia dostosowany do indywidualnych potrzeb. Dodatkowo, osoby zmagające się z migreną i depresją powinny uważnie przyglądać się swoim codziennym nawykom, w tym metodom radzenia sobie ze stresem. O tej kwestii mówi Dekalog Migrenika, stworzony przez ekspertów w ramach akcji Migrena Wymaga Leczenia. Te 10 ważnych zasad ma pomóc pacjentom w walce o lepsze życie z chorobą, wesprzeć i ułatwić im ich codzienne funkcjonowanie z migreną.
1 Viudez-Martínez A, Torregrosa AB, Navarrete F, García-Gutiérrez MS. Understanding the Biological Relationship between Migraine and Depression. Biomolecules. 2024;14(2):163. Published 2024 Jan 30. doi:10.3390/biom14020163.
2 Tamże.
3 Wachowska K, Bliźniewska-Kowalska K, Sławek J, Adamczyk-Sowa M, Szulc A, Maes M, Kuan-Pin S, Gałecki P. Common pathomechanism of migraine and depression. Psychiatr Pol. 2023 Apr 30;57(2):405-419. English, Polish. doi: 10.12740/PP/OnlineFirst/143982. Epub 2023 Apr 30. PMID: 36371736.
4 Viudez-Martínez A, Torregrosa AB, Navarrete F, García-Gutiérrez MS. Understanding the Biological Relationship between Migraine and Depression. Biomolecules. 2024;14(2):163. Published 2024 Jan 30. doi:10.3390/biom14020163.
5 Tamże.
6 Schur EA, Noonan C, Buchwald D, Goldberg J, Afari N. A twin study of depression and migraine: evidence for a shared genetic vulnerability. Headache. 2009;49(10):1493-1502. doi:10.1111/j.1526-4610.2009.01425.
7 Wachowska K, Bliźniewska-Kowalska K, Sławek J, Adamczyk-Sowa M, Szulc A, Maes M, Kuan-Pin S, Gałecki P. Common pathomechanism of migraine and depression. Psychiatr Pol. 2023 Apr 30;57(2):405-419. English, Polish. doi: 10.12740/PP/OnlineFirst/143982. Epub 2023 Apr 30. PMID: 36371736.
8 EMHA-Migraine-Stigma-Survey_2024.pdf Dostęp z 18 listopada 2024
9 Każdy atak migreny przynosi mi stratę. Tracę czas, tracę spotkania z bliskimi, czasem tracę zawodowe możliwości. Dostęp z 22 listopada 2024.
