Niewydolność serca – rosnący problem zdrowotny. Jakie są objawy i jak wygląda diagnozowanie tej choroby?

Niewydolność serca to jedno z najpoważniejszych wyzwań współczesnej medycyny. W Polsce problem dotyczy nawet 1,2-1,4 miliona osób, a liczba pacjentów stale rośnie. Jak podkreśla Jarosław D. Kasprzak, konsultant ds. kardiologii American Heart of Poland w województwie łódzkim, wczesne uchwycenie momentu, w którym choroba zaczyna się rozwijać, ma istotne znaczenie dla zdrowia i życia pacjentów.

Niewydolność serca rozwija się podstępnie. Wczesne dolegliwości bywają mylone z przemęczeniem, stresem lub gorszą formą. Do najczęstszych objawów należą duszność, szybkie męczenie się, obrzęki nóg, kołatania serca, niekiedy zasłabnięcia. Część pacjentów skarży się też na nocne oddawanie moczu czy nagłego przybierania na wadze wskutek zatrzymywania płynów w ustroju.

Nie tylko choroba seniorów

Choć niewydolność serca najczęściej kojarzona jest z osobami starszymi, może dotyczyć także osób młodych. Wśród przyczyn znajdują się kardiomiopatie, wrodzone wady serca, zapalenia mięśnia sercowego, choroby autoimmunologiczne, a także nadużywanie alkoholu, narkotyków czy niektórych leków. Często problem pojawia się u pacjentów z nieskutecznie leczonym nadciśnieniem, chorobą wieńcową lub wadami zastawkowymi. Grupę ryzyka stanowią także pacjenci onkologiczni.

Jak diagnozuje się niewydolność serca?

– Podstawowe znaczenie ma czujność kliniczna, uważne wysłuchanie pacjenta oraz wykorzystanie dwóch filarów diagnostyki niewydolności serca – oznaczenia peptydów natriuretycznych i metod obrazowych – zazwyczaj echokardiografii, która odgrywa niezastąpioną rolę w precyzyjnym określeniu typu niewydolności serca i ocenie skuteczności opieki – podkreśla prof. Jarosław Kasprzak.

Peptydy natriuretyczne (BNP i NT-proBNP) to białka uwalniane, gdy serce jest przeciążone. Ich podwyższony poziom precyzyjnie wskazuje na zaburzenia wydolności mięśnia sercowego nawet wtedy, gdy objawy nie są jeszcze silnie wyrażone. Badanie pomaga lekarzowi zdecydować o dalszych krokach diagnostycznych.

Echokardiografia jest z kolei bezpiecznym, niedrogim i dostępnym badaniem pozwalającym ocenić budowę i sprawność pracy serca. Umożliwia m.in. określenie frakcji wyrzutowej, regionalnych zaburzeń kurczliwości, przerostu serca czy wad zastawek. Dzięki niej można również monitorować skuteczność leczenia i szybko reagować na pogorszenie stanu chorego.

Diagnostyka i terapia niewydolności serca realizowane są m.in. na Oddziale Kardiologicznym American Heart of Poland w Zgierzu, co pozwala pacjentom korzystać z wysokospecjalistycznej opieki kardiologicznej blisko miejsca zamieszkania.

Liczy się czas

Niewydolność serca to choroba przewlekła, ale przy odpowiednio wczesnym wykryciu i leczeniu wielu jej skutkom można zapobiec, jej progresji, a nawet przywrócić sprawność serca. Warunkiem jest trafne i wczesne rozpoznanie. Regularne badania, reagowanie na niepokojące objawy oraz świadomość zagrożeń mogą znacząco poprawić rokowania pacjentów. W walce o zdrowe serce kluczowa pozostaje czujność – zarówno lekarza, jak i samego chorego – podsumowuje prof. Jarosław D. Kasprzak.