Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) a rak wątrobowokomórkowy



28 lipca obchodzony jest Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby. Ta grupa chorób zakaźnych wątroby (typy A, B, C, D, E i G) dotyka setek milionów osób na całym świecie. Wśród nich na szczególną uwagę zasługuje WZW typu B, które jest najpowszechniej występującą na świecie chorobą zakaźną oraz WZW typu C zwane cichym zabójcą, które nie ma żadnych objawów we wczesnej fazie zakażenia – najczęściej pojawiają się one dopiero po kilkunastu latach. To właśnie te dwa typy stanowią też główne czynniki ryzyka zachorowania na raka wątrobowokomórkowego (Hepatocellular carcinoma).

WZW a rak wątrobowokomórkowy

Wirusowe zapalenie wątroby jest chorobą bardzo podstępną ze względu na stosunkową łatwość zarażenia oraz brak występowania objawów przez długi czas. Nosiciele wirusa przez wiele lat mogą nie odczuwać żadnych istotnych dolegliwości, jednak w tym samym czasie ich wątroba ulega stopniowemu niszczeniu. Efektem działalności wirusów jest najczęściej niewydolność wątroby, jej marskość oraz jeden z najbardziej złośliwych raków: rak wątrobowokomórkowy. Dwa wirusy: zapalenia wątroby typu B (HBV) oraz zapalenia wątroby typu C (HCV) odpowiadają za około 90 proc. wszystkich pierwotnych raków wątroby.

Znanych jest wiele czynników predysponujących do rozwoju marskości, a w konsekwencji do wystąpienia raka wątrobowokomórkowego. Do jednych z najważniejszych przyczyn należą zakażenia wirusami powodującymi zapalnie wątroby. To przede wszystkim wirus hepatitis B (HBV), powodujący zapalenie wątroby typu B i wirus hepatitis C (HCV), odpowiedzialny za zapalenie wątroby typu C – wyjaśnia prof. Andrzej Deptała, specjalista chorób wewnętrznych, hematologii i onkologii klinicznej, kierownik Kliniki Onkologii i Hematologii w Centralnym Szpitalu Klinicznym MSWiA w Warszawie.

W Polsce wszystkie nowo narodzone dzieci są szczepione przeciwko wirusowi HBV. Taka forma profilaktyki zalecana jest również dorosłym, zwłaszcza tym, którzy czekają np. na zabieg w szpitalu. W przypadku HCV nie ma szczepionki, dlatego szczególnym wyzwaniem jest wczesne diagnozowanie osób zakażonych tym wirusem. Szacuje się, że w polskiej populacji to ok. 2,5 proc. osób.

Trudna diagnostyka raka wątrobowokomórkowego

Pod względem umieralności na nowotwory rak wątroby zajmuje trzecie miejsce na świecie, co wynika m.in. z braku pojawiania się objawów na wczesnym etapie powstania. Najczęściej występującym pierwotnym nowotworem złośliwym wątroby jest rak wątrobowokomórkowy (hepatocellular carcinoma, HCC), który stanowi od 80 do 90 proc. pierwotnych nowotworów złośliwych wątroby. W Polsce nadal wiele osób umiera około czterech miesięcy przed wystąpieniem pierwszych, zauważalnych objawów, ponieważ nie zdają sobie sprawy z tego, że rozwinął się u nich złośliwy nowotwór wątroby.

Jeśli pojawiają się jakieś symptomy to są one niespecyficzne: bóle w nadbrzuszu czy w prawym podżebrzu, uczucie pełności w jamie brzusznej, a ponadto objawy ogólne: osłabienie, łatwa męczliwość, bolesne skurcze mięśni, zwłaszcza nocą. Ponieważ nowotwór ten najczęściej rozwija się u osób z marskością wątroby, to pierwsze objawy – jeśli się już pojawią – pacjenci tłumaczą je sobie obecnością marskości i odwlekają wizytę u specjalisty, który zaleciłby odpowiednie badania i diagnostykę w kierunku raka.






Polskie realia w leczeniu raka wątrobowokomórkowego

W Polsce każdego roku rozpoznaje się ok. 1500 nowych zachorowań na raka wątrobowokomórkowego i rejestruje się ponad 2000 zgonów. Podstawową metodą leczenia jest zabieg chirurgiczny. Wskutek późnego rozpoznania, odsetek pacjentów, którzy kwalifikują się do leczenia operacyjnego wynosi ok. 30 proc. W niektórych wypadkach możliwa jest transplantacja narządu lub chemoembolizacja.

Jednak kiedy choroba jest w stadium zaawansowanym, z przerzutami, konieczne jest wprowadzenie tzw. leczenia systemowego, oddziaływującego na cały organizm pacjenta, mającego na celu spowolnienie choroby i w ten sposób wydłużenie życia chorych z rakiem wątrobowkomórkowym, którzy nie kwalifikują się już do innych metod leczenia. Jakkolwiek te możliwości są w Polsce bardzo ograniczone – leczenie chorych na ten rodzaj raka kończy się na pierwszej linii i to u pacjentów, którzy nie mają przerzutów poza wątrobę. Pacjenci z rakiem wątrobowokomórkowym nie mają w Polsce dostępu do terapii lekami celowanymi w drugiej linii leczenia, które są powszechnie stosowane w innych krajach w Europie.

W Światowym Dniu Wirusowego Zapalenia Wątroby należy pamiętać, że pierwotną prewencję raka wątroby można osiągnąć za pomocą szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Lepiej zapobiegać niż leczyć, bo leczenie przewlekłego WZW typu B jest bardzo trudne i długotrwałe. Natomiast wirusowe zapalenie wątroby typu C można leczyć skutecznie. Szanse na pełne wyleczenie przy wykorzystaniu najnowszych leków sięgają blisko 100%.9

Artykuł powstał we współpracy z Ipsen Poland sp. z o.o.

1. Galle PR, et al. EASL Clinical Practice Guidelines. J Hepatol 2018; 69:182-236
2. szczepienia.pzh.gov.pl/kalendarz-szczepien-2020/
3. L. Kraj, L. Wyrwicz, A. Deptała, Pacjenci z rakiem wątroby potrzebują szerszego dostępu do leków, Gazeta Wyborcza, 14.03.2020 r.
4. Globocan 2018, The Global Cancer Observatory
5. Globocan 2018, The Global Cancer Observatory
6. A. Kolasińska-Ćwikła, Leczenie pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym, Głos Pacjenta Onkologiczego, nr 2/2020, s. 15
7. Didkowska, i wsp. Nowotwory złośliwe w Polsce 2017. Krajowy Rejestr Nowotworów. Ministerstwo Zdrowia. Warszawa 2019
8. A. Kolasińska-Ćwikła, Leczenie pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym, Głos Pacjenta Onkologiczego, nr 2/2020, s. 16
9. M. Wawrzynowicz-Syczewska, Doustne bezpośrednio działające leki przeciwwirusowe w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C,

Jak wakacje wpływają na naszą pewność siebie?

Przez cały rok wiele kobiet dąży do wymarzonego wakacyjnego ciała, tak zwanego „bikini body”, które dumnie będzie prezentować na plaży.…
CZYTAJ

Zmęczenie za kierownicą – jak sobie radzić i na co uważać? Wyjaśnia kardiolog Maciej Pruski, ekspert z Grupy American Heart of Poland

Wakacje oraz długie weekendy często wiążą się z dalszymi podróżami – a to oznacza nierzadko prowadzenie auta nawet przez kilkanaście…
CZYTAJ

Dobre dla Ciebie i przyjazne dla planety – Poznaj serię produktów Epoch od Nu Skin

Marka Nu Skin® nie zwalnia tempa i podejmuje kolejne działania na rzecz zrównoważonego rozwoju i troski o naszą planetę. Dlatego…
CZYTAJ

Artur Rojek ambasadorem akcji „Czujesz Klimat?” Rossmann

Artur Rojek został ambasadorem akcji Rossmann „Czujesz Klimat?”. Artysta ogłosił swoją decyzję podczas OFF Festivalu w Katowicach. Wspólnie z marką…
CZYTAJ

Polacy i kuchenne zero waste – czy uczymy się niemarnowania żywności?

Marnowanie żywności to ważny, globalny problem. Poziom naszej ekologicznej świadomości stale jednak wzrasta, co przekłada się także na pozytywne nawyki…
CZYTAJ

Potrzeby skóry po lecie… Czyli nawilżanie to nie wszystko!

Mówisz: „regeneracja” skóry po lecie, myślisz „nawilżanie”. I bardzo słusznie, ale to nie wystarczy. Skóra po wakacyjnych wycieczkach, kąpielach w…
CZYTAJ

Od kleszcza do choroby serca, Powikłania kardiologiczne przy boreliozie – jak rozpoznać i zapobiegać? Tłumaczy dr n.med. Iwona Banasiewicz-Szkróbka kardiolog z Grupy American Heart of Poland

#Wakacje to dla wielu z nas okazja do spędzania wolnego czasu na łonie natury. Podczas letniej beztroski warto jednak pamiętać…
CZYTAJ

W ramach akcji „Dbaj o zdrowie” rusza bezpłatne badanie na oznaczenie witaminy D3

W pierwszy weekend sierpnia rozpoczyna się akcja “Dbaj o zdrowie”. Celem inicjatywy jest edukacja Polaków nt. znaczenia suplementacji witaminy D3…
CZYTAJ

Okulary ze straganu i chlorowana woda – wakacyjne grzechy, których oczy nie znoszą

„Morza szum, ptaków śpiew, złota plaża pośród drzew…” – to tylko jeden ze sposobów spędzenia wyjazdu wakacyjnego. Planując odpoczynek pamiętamy…
CZYTAJ

Ten pierwiastek ciągle zagraża dzieciom w Polsce. UNICEF alarmuje

Może być w zabawkach, ubraniach, kosmetykach, farbach, biżuterii czy przyborach kuchennych. Może też przedostać się do naszej żywności poprzez glebę…
CZYTAJ

Lato bez kłopotu – Kulka, sztyft czy spray? Jaki dezodorant wybrać na lato?

Kulka, sztyft czy spray? Jaki dezodorant wybrać na lato? Przede wszystkim naturalny! A poza tym łagodny nawet dla wrażliwej skóry,…
CZYTAJ

Aloes, limonka i lawenda w letniej pielęgnacji włosów i skóry

REVOSS PROFESSIONAL SZAMPON i MASKA z ALOESEM i WYCIĄGIEM z LIMONKI. Szampon i maska polecane do mycia i pielęgnacji włosów…
CZYTAJ





ZDROWIE

VIEW ALL

Jak wakacje wpływają na naszą pewność siebie?

Przez cały rok wiele kobiet dąży do wymarzonego wakacyjnego ciała, tak zwanego…
CZYTAJ

Zmęczenie za kierownicą – jak sobie radzić i na co uważać? Wyjaśnia kardiolog Maciej Pruski, ekspert z Grupy American Heart of Poland

Wakacje oraz długie weekendy często wiążą się z dalszymi podróżami – a…
CZYTAJ

Od kleszcza do choroby serca, Powikłania kardiologiczne przy boreliozie – jak rozpoznać i zapobiegać? Tłumaczy dr n.med. Iwona Banasiewicz-Szkróbka kardiolog z Grupy American Heart of Poland

#Wakacje to dla wielu z nas okazja do spędzania wolnego czasu na…
CZYTAJ

W ramach akcji „Dbaj o zdrowie” rusza bezpłatne badanie na oznaczenie witaminy D3

W pierwszy weekend sierpnia rozpoczyna się akcja “Dbaj o zdrowie”. Celem inicjatywy…
CZYTAJ

Okulary ze straganu i chlorowana woda – wakacyjne grzechy, których oczy nie znoszą

„Morza szum, ptaków śpiew, złota plaża pośród drzew…” – to tylko jeden…
CZYTAJ