ADHD i spektrum autyzmu u dzieci to tematy, wokół których wciąż krąży wiele uproszczeń, szkodliwych etykiet i fałszywych przekonań. Dla jednych to realne trudności neurorozwojowe, które wymagają wsparcia, dla innych – moda, wymówka albo wygodna etykieta. Tymczasem za tymi pojęciami stoją dzieci, które każdego dnia mierzą się z przeciążeniem, niezrozumieniem i oczekiwaniami świata, który mimo deklaracji nie zawsze jest gotowy na różnorodność. O tym, jakie sygnały powinny zwrócić uwagę rodziców, kiedy warto pomyśleć o diagnozie i dlaczego nie warto odkładać jej w czasie, w podcaście „Harmonia – Twoja bezpieczna przystań” rozmawiają Ewa Niewola i Alicja Wiśnicka, psycholożki z Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia Grupy LUX MED.
ADHD czy autyzm to nie „problemy do naprawienia”
Jednym z najczęstszych błędów jest postrzeganie ADHD wyłącznie przez pryzmat nadruchliwości. To właśnie od niego często zaczyna się albo wsparcie, albo dodatkowe obciążenie. Mówienie o „problemie”, „deficycie” czy konieczności „naprawienia” dziecka może wzmacniać poczucie bycia gorszym i niezrozumianym.
– Dla jednych ADHD i spektrum autyzmu to realne trudności, które wymagają wsparcia. Dla innych – moda, wymysł albo wygodna etykieta. Tymczasem za tymi pojęciami stoją konkretne dzieci i ich codzienne wyzwania – mówi Ewa Niewola, psycholożka z Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia Grupy LUX MED.
– ADHD i spektrum autyzmu nie powinny być opisywane jak „problemy do naprawienia”. To nie są wyłącznie trudności – to także określony sposób funkcjonowania, z którym wiążą się konkretne zasoby i mocne strony dziecka – podkreśla ekspertka Alicja Wiśnicka, psycholożka dzieci i młodzieży z Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia Grupy LUX MED.
ADHD i spektrum autyzmu dają różne sygnały
Jednym z najczęstszych błędów jest sprowadzanie ADHD wyłącznie do nadruchliwości. Tymczasem trudności mogą dotyczyć także koncentracji, impulsywności i regulacji emocji. W przypadku spektrum autyzmu szczególną uwagę warto zwrócić na komunikację, sensorykę oraz potrzebę rytualności i powtarzalności.
– ADHD to nie tylko nadruchliwość. To także trudności z koncentracją, utrzymaniem uwagi, impulsywność i kłopot z regulacją emocji w sposób akceptowany społecznie – wyjaśnia Alicja Wiśnicka. Zdaniem ekspertki warto podkreślić, że z autyzmem i z ADHD się rodzimy. – To nie są trudności, które dziecko nabywa z czasem – choć ich objawy mogą ujawniać się wyraźniej na kolejnych etapach rozwoju.
Kiedy warto zgłosić się po diagnozę?
Nie ma jednego objawu, który automatycznie oznacza diagnozę, ale są sytuacje, które powinny skłonić rodziców i opiekunów do konsultacji. W przypadku ADHD często ma to miejsce, gdy dziecko wchodzi w rolę ucznia i wyraźniej widać trudności z koncentracją oraz funkcjonowaniem społecznym. W przypadku spektrum autyzmu czujność mogą wzbudzić m.in. opóźniony rozwój mowy, echolalie, nadwrażliwość na bodźce, wybiórczość pokarmowa czy trudność w przechodzeniu między aktywnościami.
– Diagnoza pomaga nie tylko dziecku, ale również jego otoczeniu. Ułatwia zrozumienie, jak z nim rozmawiać, na co zwracać uwagę i jak mądrze je wspierać – także w środowisku szkolnym – podkreśla Ewa Niewola.
– Jeśli trudność utrzymuje się nie przez tydzień czy dwa, ale przez dłuższy czas, rodzicowi powinna zapalić się czerwona lampka. W takich sytuacjach lepiej przyjrzeć się temu wcześniej niż zbyt długo zwlekać z diagnozą – mówi Alicja Wiśnicka.
Zbyt późne rozpoznanie może oznaczać dla dziecka więcej napięcia, więcej niekorzystnych wzorców i więcej pracy potrzebnej później, by je zmienić. Dlatego diagnoza nie powinna być traktowana jak etykieta, ale jak narzędzie, które pomaga lepiej zrozumieć dziecko i skuteczniej je wspierać.
Więcej o wideopodcaście „Harmonia – Twoja bezpieczna przystań”:
„Harmonia – Twoja bezpieczna przystań” to wideopodcast realizowany przez Grupę LUX MED we współpracy z ekspertami Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia. Jego celem jest popularyzacja rzetelnej wiedzy o zdrowiu psychicznym i dostarczanie praktycznych wskazówek wspierających dobrostan psychiczny. Eksperci – lekarze, psycholodzy i psychoterapeuci – poruszają tematy związane z emocjami, stresem, relacjami i sposobami radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami. Poznaj wideopodcast „Harmonia – Twoja bezpieczna przystań” na YouTube oraz Spotify.
Więcej o Grupie LUX MED:
Grupa LUX MED jest liderem rynku prywatnych usług zdrowotnych w Polsce i częścią Bupa, która działa jako ubezpieczyciel i świadczeniodawca usług medycznych na całym świecie. Firma świadczy swoje usługi w Polsce od ponad 30 lat i zapewnia pełną opiekę: ambulatoryjną, szpitalną, diagnostyczną, rehabilitacyjną, stomatologiczną, psychologiczną i długoterminową dla ponad 3,7 mln pacjentów. Do ich dyspozycji jest ponad 300 ogólnodostępnych i przyzakładowych centrów medycznych, w tym 16 szpitali oraz ok. 3 000 poradni partnerskich. Grupa LUX MED zatrudnia prawie 29 000 osób, w tym ponad 12 000 lekarzy i 8 000 profesjonalistów medycznych innych zawodów, a w codziennej działalności, kieruje się zasadami zrównoważonego rozwoju, podejmując liczne inicjatywy z obszarów zaangażowania społecznego i środowiska. Grupa LUX MED jest Głównym Partnerem Medycznym Polskiego Komitetu Olimpijskiego i Głównym Partnerem Medycznym Polskiego Komitetu Paralimpijskiego. Więcej informacji: www.luxmed.pl
