Umami. Tajemnica „piątego smaku”



Umami. Tajemnica „piątego smaku”. Minęły prawie dwa miliony lat od kiedy nasi przodkowie zaczęli gotować. Wydawać by się mogło, że największe kulinarne rewolucje i odkrycia mamy już za sobą – od pierwszych podpłomyków po kuchnię molekularną. Czy jest wobec tego możliwe, że większość z nas nie zdaje sobie sprawy z istnienia piątego smaku?

Słodki, słony, gorzki i kwaśny. Świat smaków przez tysiące lat podzielony był między tę wielką czwórkę. Nikt nie był gotowy na odkrycie piątego smaku! Świadczy o tym choćby fakt, że nie do końca potrafimy go opisać. Z pomocą przyszedł japoński naukowiec, który postanowił nadać mu nazwę: umami. W wolnym tłumaczeniu znaczy to tyle, co „pyszny”!

Co łączy sos sojowy i burgera?

To, że smak umami odkryty został w Azji, nie powinno nikogo dziwić. W tradycyjnej wschodniej kuchni znajdziemy wiele z jego najpopularniejszych źródeł: sos sojowy, grzyby i gęste wywary. Te aromatyczne składniki to tylko jedne z postaci, pod którymi występuje ten intrygujący smak. Zastanawiałeś się czasem, dlaczego połączenie sosu pomidorowego i świeżo startego parmezanu jest tak smaczne?

Dlaczego wołowy burger z plastrem sera i soczystym pomidorem zawojował świat? Wszystkie te składniki zawierają wysokie ilości aminokwasu, który odpowiada za „pyszny” smak umami.




Z Azji na Bliski Wschód

Jeśli obawiasz się, że piąty smak kryje się tylko w tłustych potrawach, którymi delektować się możesz wyłącznie od święta, czas na podróż na Bliski Wschód. Tamtejsi kucharze odkryli sekret umami, opracowując pożywne i zdrowe dania, które mimo braku mięsa i sera pełne są smaku. Wykorzystali w tym celu potencjał pomidorów, ziemniaków i innych warzyw, które odpowiednio przygotowane zachwycają bogatym aromatem.
Poszukiwanie smaku umami to nie tylko dobór odpowiednich składników.

To także właściwe ich traktowanie! Aby wyzwolić jak najwięcej „piątego smaku”, potrzeba czasu. Warzywne wywary, buliony i sosy dorównają smakiem mięsnym odpowiednikom, jeśli tylko damy im szansę. Kuchnia Bliskiego Wschodu obfituje w potrawy, które najlepiej smakują następnego dnia, gdy w pełni połączą się wszystkie smaki.

Soczysty i sycący dahl – gęsta zupa na bazie pomidorów, soczewicy i rozgrzewających przypraw – to doskonały początek dla poszukiwacza umami. Tradycyjne arabskie śniadanie – szakszuka – to kolejny przykład dania, które dzięki aromatycznym pomidorom pełne jest piątego smaku. Jeśli wolisz ziemniaki, przyrządź z nich koftę. Smakowite kuleczki w gęstym sosie curry to podwójny atak „pyszności”!

Jeśli zaś potrzebujesz szybkiej przekąski pełnej umami, postaw na grzyby. Przyprawione w orientalnym stylu pieczarki błyskawicznie znikną z talerza! Aby podkreślić naturalny smak grzybów, podsmaż je na patelni z odrobiną zataru – bliskowschodniej przyprawy na bazie tymianku i sumaku. Znajdziesz ją w ofercie Jasmeen – ekspertów w dziedzinie arabskiej kuchni. Intrygujący, lekko kwaskowy zatar uwypukli nutę „piątego smaku”, sprawiając przy okazji, że na nowo odkryjesz poczciwe pieczarki.

Niewydolność serca – rosnący problem zdrowotny. Jakie są objawy i jak wygląda diagnozowanie tej choroby?

Niewydolność serca to jedno z najpoważniejszych wyzwań współczesnej medycyny. W Polsce problem dotyczy nawet 1,2-1,4 miliona osób, a liczba pacjentów…
CZYTAJ

Pełnoziarniste kulki z owocami – zdrowa przekąska dla małych i dużych łasuchów

Są takie momenty w ciągu dnia, kiedy potrzebujemy czegoś małego, szybkiego i wartościowego — zarówno dla siebie, jak i dla…
CZYTAJ

Leczenie otyłości – kiedy operacja bariatryczna, kiedy zastrzyki z GLP-1, a kiedy psychodietetyk?

Otyłość to nie „kilka kilogramów za dużo” i nie kwestia silnej woli. To choroba przewlekła, która wpływa na serce, metabolizm,…
CZYTAJ

Mikrobiota jelitowa jako element układanki w leczeniu otyłości

4 marca, w Międzynarodowy Dzień Otyłości, uwaga opinii publicznej oraz środowiska medycznego koncentruje się na jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowia…
CZYTAJ

Uzależnienie od alkoholu a zdrowie psychiczne – kiedy zaczyna się problem?

Uzależnienie od alkoholu to problem, który często rozwija się stopniowo i przez długi czas pozostaje niezauważony. Alkohol jest obecny w…
CZYTAJ

Odporność psychiczna w sporcie – czy można ją trenować? Komentarz ekspercki

Wyniki polskich sportowców na Igrzyskach Olimpijskich pokazują, że za sukcesem sportowym stoi wiele czynników, wśród nich oczywiście odporność psychiczna. Na…
CZYTAJ

Laser na wadę wzroku – czy to koniec z okularami? Co naprawdę dzieje się z okiem podczas zabiegu?

Poranki bez szukania okularów, trening bez obaw. Nic dziwnego, że laserowa korekcja wzroku od kilku lat znajduje się wysoko na…
CZYTAJ

Dlaczego w lutym chorujemy częściej? Winny jest nie tylko sezon grypowy!

W lutym liczba zachorowań na grypę i inne infekcje sezonowe wyraźnie rośnie – potwierdzają to aktualne dane epidemiologiczne. To moment,…
CZYTAJ

Normalizacja, ukojenie i poprawa kolorytu Co warto wiedzieć o mocy kwasu azelainowego?

Cera problematyczna wymaga delikatnej i jednocześnie ekstremalnie skutecznej pielęgnacji – trafiającej w samo sedno. Trądzik pospolity, różowaty, przebarwienia potrądzikowe czy…
CZYTAJ

Endermologia LPG – jak skutecznie wymodelować i ujędrnić ciało?

Współczesna kosmetologia estetyczna coraz częściej wykorzystuje metody nieinwazyjne. Pozwalają one osiągnąć efekty porównywalne z bardziej inwazyjnymi procedurami, przy minimalnym ryzyku…
CZYTAJ

Słodkie chwile bliskości: przepis na walentynkowe ciasto bez cukru – dla małych i dużych

Walentynki to piękny pretekst, by zatrzymać się na chwilę i celebrować to, co w rodzinie najważniejsze — bliskość, uważność i…
CZYTAJ

Czy lepiej zjeść pączka czy faworki? Dietetyczka odpowiada

Tłusty Czwartek to prawdziwe wyzwanie dla osób na dietach redukcyjnych czy dbających o zbilansowaną dietę. Czy w tym dniu należy…
CZYTAJ





ZDROWIE

VIEW ALL

Niewydolność serca – rosnący problem zdrowotny. Jakie są objawy i jak wygląda diagnozowanie tej choroby?

Niewydolność serca to jedno z najpoważniejszych wyzwań współczesnej medycyny. W Polsce problem…
CZYTAJ

Uzależnienie od alkoholu a zdrowie psychiczne – kiedy zaczyna się problem?

Uzależnienie od alkoholu to problem, który często rozwija się stopniowo i przez…
CZYTAJ

Odporność psychiczna w sporcie – czy można ją trenować? Komentarz ekspercki

Wyniki polskich sportowców na Igrzyskach Olimpijskich pokazują, że za sukcesem sportowym stoi…
CZYTAJ

Laser na wadę wzroku – czy to koniec z okularami? Co naprawdę dzieje się z okiem podczas zabiegu?

Poranki bez szukania okularów, trening bez obaw. Nic dziwnego, że laserowa korekcja…
CZYTAJ

Dlaczego w lutym chorujemy częściej? Winny jest nie tylko sezon grypowy!

W lutym liczba zachorowań na grypę i inne infekcje sezonowe wyraźnie rośnie…
CZYTAJ