Jak era cyfrowa wpływa na wzrok? Jak rozwijają się choroby oczu? Profilaktyka i leczenie chorób oczu z okazji Światowego Dnia Wzroku

Współczesny człowiek spędza średnio kilka godzin dziennie przed ekranami urządzeń elektronicznych, co prowadzi do nadmiernego obciążenia narządu wzroku, zaburzeń akomodacji i destabilizacji filmu łzowego. Długotrwała ekspozycja na światło niebieskie, ograniczona częstość mrugania oraz praca w sztucznym oświetleniu sprzyjają rozwojowi tzw. zespołu cyfrowego zmęczenia wzroku (Digital Eye Strain) i nasilają objawy zespołu suchego oka (Dry Eye Disease). Z okazji Światowego Dnia Wzroku, 9 października, lek. Ewa Fluder, okulistka Szpitala Vital Medic w Kluczborku, zwraca uwagę, że w dobie intensywnej cyfryzacji profilaktyka okulistyczna nabiera szczególnego znaczenia.

Ekspertka podkreśla, że codzienna profilaktyka ma ogromne znaczenie. Wystarczy kilka prostych nawyków, by oczy mogły odpocząć i zachować dobrą kondycję na dłużej. Odpowiednia ilość snu, regularne przerwy w pracy, stosowanie kropli nawilżających czy unikanie używek to podstawowe elementy higieny wzroku.

– Wzrok to coś, co wydaje się oczywiste, dopóki nie zacznie szwankować. Dziś większość z nas korzysta z oczu głównie do patrzenia z bliska, czy to na monitor, telefon, czy dokumenty. To ogromne obciążenie dla naszych oczu – mówi lek. Ewa Fluder.

Jak ogólny stan zdrowia wpływa na oczy?

– Wzrok bardzo reaguje na ogólny stan organizmu – jeśli jesteśmy przemęczeni, odwodnieni czy narażeni na działanie dymu tytoniowego, oczy szybciej się męczą – dodaje lek. Ewa Fluder ze Szpitala Vital Medic w Kluczborku.

Kiedy nie zwlekać z wizytą u okulisty?

Nie każde pogorszenie widzenia oznacza poważny problem. Wielu pacjentów przychodzi do okulisty dopiero wtedy, gdy objawy są naprawdę dokuczliwe, a tymczasem wiele chorób oczu rozwija się powoli i początkowo nie daje wyraźnych symptomów. Do takich schorzeń należą m.in. jaskra, zwyrodnienie plamki czy zmiany cukrzycowe na dnie oka – przez długi czas mogą nie powodować żadnych dolegliwości, a mimo to prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia wzroku.

– Nawet jeśli nic nas nie niepokoi, warto badać wzrok profilaktycznie, najlepiej raz w roku. Podczas rutynowego badania okulista może wykryć zmiany, których pacjent jeszcze nie zauważa. Wczesna diagnoza to większa szansa na skuteczne leczenie i zachowanie dobrego widzenia – podkreśla lek. Ewa Fluder ze Szpitala Vital Medic.

Czerwone światło dla wzroku


– Jeśli pojawia się nagły ból oka, dwojenie obrazu, krzywienie się prostych linii czy gwałtowne pogorszenie widzenia – to sygnał alarmowy. Takie objawy mogą świadczyć m.in. o ostrym stanie zapalnym, odwarstwieniu siatkówki czy nagłym wzroście ciśnienia w oku – wyjaśnia okulistka – W takich przypadkach szybka reakcja ma kluczowe znaczenie – czasem może dosłownie uratować wzrok.

Ekrany a wzrok. Czy komputer pogarsza wzrok?

Coraz częściej pacjenci pytają, czy praca przy komputerze pogarsza wzrok?

– Komputer sam w sobie nie niszczy oczu, ale powoduje ich przemęczenie, suchość i dyskomfort. Gdy długo patrzymy z bliska, rzadziej mrugamy, przez co powierzchnia oka wysycha. Pojawia się uczucie piasku pod powiekami, szczypanie, a czasem ból – tłumaczy specjalistka – Dodatkowo oczy męczy odbicie światła od ekranu i zbyt mały kontrast pomiędzy monitorem a otoczeniem.

Pomaga przestrzeganie tzw. zasady 20-20-20: co 20 minut warto oderwać wzrok od ekranu i przez 20 sekund popatrzeć na obiekt oddalony o kilka metrów. To proste ćwiczenie pozwala oczom odpocząć i zapobiega tzw. cyfrowemu zmęczeniu wzroku.

– Niemniej ważne jest odpowiednie oświetlenie i ergonomia stanowiska pracy. Ekran nie powinien świecić zbyt jasno ani odbijać światła z okna, a monitor najlepiej ustawić nieco poniżej linii wzroku. Komfort poprawiają też okulary z powłoką antyrefleksyjną i regularne stosowanie kropli nawilżających – dodaje okulistka.

Zaćma – choroba, którą można skutecznie leczyć

Zaćma to jedna z najczęstszych przyczyn pogorszenia wzroku, szczególnie u osób starszych.

– To naturalny proces związany z wiekiem, choć może występować również u osób z cukrzycą lub po urazach – mówi lek. Ewa Fluder – Nie da się jej zapobiec, ale można ją skutecznie leczyć.

– Leczenie zaćmy polega na rozbiciu zmętniałej soczewki ultradźwiękami i wszczepieniu w jej miejsce nowej, sztucznej soczewki. Cała procedura trwa około 10 minut, a pacjent wraca do domu tego samego dnia. Efekty są często spektakularne – pacjenci odzyskują ostrość widzenia i komfort, o którym już zapomnieli – wyjaśnia lekarka.

Po zabiegu zaćma nie nawraca, choć u części osób może dojść do zmętnienia błony za soczewką. To nie ponowna zaćma, tylko tzw. wtórne zmętnienie, które usuwa się szybko i bezboleśnie za pomocą lasera.

Siatkówka oka – centrum widzenia i postęp współczesnej okulistyki

– Ogromny postęp dokonał się w leczeniu chorób siatkówki. Dzięki iniekcjom doszklistkowym skutecznie leczymy m.in. zwyrodnienie plamki (AMD) czy obrzęk plamki w przebiegu cukrzycy (DME) – tłumaczy lek. Ewa Fluder – Współczesne metody leczenia pozwalają też korygować wady wzroku nie tylko laserowo, ale również za pomocą soczewek fakijnych.

W przypadku zaćmy pacjenci mogą dziś wybierać spośród różnych typów soczewek, które poprawiają nie tylko jakość widzenia, ale często też umożliwiają rezygnację z okularów do czytania.

– To, co naprawdę pozostaje niezmienne, to rola profilaktyki. Żadne, nawet najbardziej zaawansowane metody leczenia nie zastąpią regularnych badań i zdrowych nawyków. Wzrok mamy jeden – warto o niego dbać, zanim zacznie się pogarszać – podsumowuje lekarka.