Zawsze z sercem do pacjenta. Prof. Andrzej Bochenek, legenda polskiej kardiochirurgii, kończy 75 lat.



Nazwisko prof. Andrzeja Bochenka na stałe zapisało się na kartach historii polskiej kardiochirurgii. I to nie tylko za sprawą jego udziału – wspólnie z prof. Zbigniewem Religą i prof. Marianem Zembalą – w pierwszym udanym przeszczepie serca w Polsce. To między innymi dzięki jego doświadczeniu dziś kardiochirurdzy mogą operować przez „dziurkę od klucza”.

Obecnie jako konsultant ds. kardiochirurgii American Heart of Poland wciąż pomaga pacjentom. Ilu ludziom uratował życie?
 – Tego się nigdy nie wie – mówi skromnie profesor dodając, że nigdy nie przywiązywał wagi do liczb. Jednak z podsumowania konsultacji, badań i operacji wynika ponad 20 000 pacjentów, którzy korzystali z wiedzy prof. Bochenka. Właśnie mija 40 lat od pierwszej operacji, którą wykonał na otwartym sercu. Łącznie przeprowadził ich ponad 4500.

Profesor Andrzej Bochenek urodził się 21 czerwca 1949 roku w Zabrzu. To wybitny kardiochirurg, który swoje zawodowe umiejętności doskonalił w wiodących ośrodkach kardiochirurgii w Polsce oraz w czasie licznych pobytów w renomowanych klinikach Europy i USA. Jest wychowawcą kolejnych pokoleń kardiochirurgów jako Prorektor ds. medycznych, Wydziału Nauk Medycznych im. prof. Zbigniewa Religi na Akademii Śląskiej w Katowicach, koordynatorem wielu badań naukowych, autorem prac naukowych w recenzowanych czasopismach medycznych oraz rozdziałów w podręcznikach medycznych, a także wykładowcą na prestiżowych zjazdach naukowych w Polsce i za granicą. Prof. Andrzej Bochenek jest kopalnią wiedzy na temat polskiej kardiochirurgii i z przyjemnością się tą wiedzą dzieli.

W 1973 rozpoczął pracę w Klinice Kardiochirurgii w Zabrzu, początkowo pod kierunkiem prof. Tadeusza Paliwody, w latach 1984–1988 był zastępcą prof. Zbigniewa Religi.

– Kiedy zaczynaliśmy razem z profesorem Religą i Zembalą, żaden z nas nie miał specjalizacji z zakresu kardiochirurgii – w Polsce w ogóle nie istniała taka specjalizacja. Dopiero w połowie lat 80. powstała taka możliwość, a my byliśmy pierwszymi, którzy przystąpili do egzaminu specjalizacyjnego z kardiochirurgii – wspomina prof. Andrzej Bochenek.

Tych wspomnień ma zresztą znacznie więcej. Kiedy wraca pamięcią do początków swojej zawodowej drogi, aż trudno uwierzyć w postęp, jaki dokonał się w polskiej kardiochirurgii przez ostatnie 40 lat, a który jest między innymi jego zasługą.

– Kiedyś kardiolog zajmował się diagnozą, a kardiochirurg przeprowadzał operację. Nie było między nami współpracy, obecnie współpraca tych dwóch specjalizacji jest bardzo ważna. Dzisiaj pracujemy razem, pojawiły się możliwości leczenia tzw. strukturalnych wad serca, które kiedyś nie były leczone – mówi wybitny kardiochirurg.



Przełomem w jego zawodowej karierze był 5 listopada 1985 roku, kiedy to prof. Zbigniew Religa z prof. Andrzejem Bochenkiem i prof. Marianem Zembalą przeprowadzili pierwszy w Polsce udany przeszczep serca. – Jednym z moich zadań było otworzenie klatki piersiowej, należało skaniulować tętnice, żyły, podłączyć chorego do krążenia pozaustrojowego. W tym czasie, w sali obok, profesor Religa z Zembalą wycięli serce. Byłem pod wrażeniem – w miejscu wyciętego serca pojawiła się bardzo duża pusta jama w klatce piersiowej – wspomina profesor Bochenek. Mimo że początki kardiochirurgii w Polsce do łatwych nie należały, chętnie przywołuje anegdoty z tamtego okresu, które zresztą po mistrzowsku opowiada. Jedna z historii dotyczy najdłuższego przedmiotu, który wyciągnął z serca pacjenta.

Wiele lat temu przed jeden ze szpitali, w którym pracował, przyjechała kilkudziesięcioosobowa romska rodzina. Przedstawiciele rodu błagali profesora, aby zgodził się wyciągnąć pozostawiony podczas innej operacji fragment narzędzia z serca ich ojca i męża. Narzędzie było mikroskopijne, niewidoczne podczas badań diagnostycznych i nie stanowiło zagrożenia dla zdrowia i życia pacjenta, ale dla niego samego świadomość pozostawienia tam ciała obcego uniemożliwiała normalne funkcjonowanie.

– Niech pan mu pokaże cokolwiek co pan mu wyjął – on tylko panu ufa – mówiła żona mężczyzny do profesora Bochenka. Profesor podjął się zabiegu. Ku swojemu ogromnemu zdziwieniu, w sercu pacjenta znaleziono oderwaną końcówkę metalowej mikrosprężynki  (prowadnika) używanego przez kardiologów przy cewnikowaniu serca. Ta pozostałość to ok. 1,5 cm, ale po rozwinięciu była bardzo długa – miała aż 140 cm! Profesor przekazał znalezisko uszczęśliwionej żonie i od tej pory stał się bohaterem całego rodu, który przez wiele lat składał mu podziękowania za tę operację. Takich opowieści profesor Bochenek potrafi przytaczać dziesiątki.

Zawsze życzliwy, profesjonalny, z sercem na dłoni – tak opisują go pacjenci, którym uratował zdrowie i życie. A przede wszystkim – skromny. Choć profesora można nazwać legendą polskiej kardiochirurgii, w jego podejściu do pacjenta, koleżanek i kolegów po fachu trudno doszukać się protekcjonalnego tonu. Często powtarza, że gdyby miał dostać zawału to w Polsce, bo nasza kardiochirurgia i kardiologia uważana jest za jedną z najlepszych w Europie.
W imieniu wszystkich pacjentów, studentów i współpracowników – życzymy 100 lat w zdrowiu Panie Profesorze!

Co siódme dziecko ma kredowe zęby – rusza ogólnopolska kampania „Razem Przeciwko Kredowym Zębom”

Właśnie wystartowała ogólnopolska akcja edukacyjna „Razem Przeciwko Kredowym Zębom”, poświęcona hipomineralizacji trzonowcowo-siekaczowej (MIH). Szacuje się, że ta rozwojowa wada szkliwa…
CZYTAJ

Czas ratuje życie. Apel lekarza z SOR-u przypomina, dlaczego „Koperta Życia” powinna być w każdym domu

86-letnia pacjentka trafia na Szpitalny Oddział Ratunkowy. Jej stan wymaga natychmiastowej pomocy, jednak seniorka nie jest w stanie przypomnieć sobie,…
CZYTAJ

Jesienią rzadziej sięgasz po wodę? Sprawdź, jak przygotować rozgrzewający napar

W chłodne dni, gdy rzadziej odczuwamy pragnienie, trudniej pamiętać o regularnym piciu wody. Jeśli chętniej sięgamy wtedy po coś ciepłego,…
CZYTAJ

Od badań nad mlekiem matki do technologii NUTURIS®. Jak nauka inspiruje rozwój żywienia niemowląt? 

Lipidy dostarczają około połowy energii, jaką niemowlę czerpie z mleka matki, ale ich rola nie ogranicza się jedynie do funkcji…
CZYTAJ

Collagen Banking: jak możemy wspierać jakość skóry w miarę upływu lat?

Nie możemy zatrzymać czasu, ale możemy zacząć dbać o to, co w dużej mierze decyduje o jędrności i strukturze skóry:…
CZYTAJ

Od pierwszego przeszczepu serca do sal hybrydowych. Prof. Andrzej Bochenek, o postępie w kardiologii

5 listopada 1985 roku w Zabrzu przeprowadzono pierwszy udany przeszczep serca w Polsce. Operacja, w której pod kierownictwem prof. Zbigniewa…
CZYTAJ

Jesienny przepis na dyniowo – orkiszowe bułeczki w kształcie… dyni!

Jesień pachnie pieczonymi jabłkami, cynamonem i… dynią! To właśnie ona króluje teraz w kuchni, zachwycając pięknym kolorem, delikatnym smakiem i…
CZYTAJ

Udar – liczy się każda minuta, a potem każdy krok

29 października obchodzimy Światowy Dzień Udaru Mózgu. Z tej okazji warto przypomnieć, jak ważne są szybkie rozpoznanie objawów, natychmiastowa pomoc…
CZYTAJ

Transport wektorowy i nośniki PLGA Duet w służbie anti-aging

Koniec roku to czas spotkań w rodzinnym gronie, biznesowych christmas party i planowania beauty strategii na nadchodzące miesiące. Kosmetologiczne trendy…
CZYTAJ

RSV nie wybiera. Rodzice apelują o powszechną ochronę najmłodszych

Ponad 102 tysiące zakażeń RSV zgłoszono w Polsce w pierwszych miesiącach 2026 roku. Za tymi statystykami kryją się historie najmłodszych…
CZYTAJ

Infekcja zniknęła – kaszel pozostał? Jak długo utrzymuje się kaszel po infekcji

Kaszel po infekcji może utrzymywać się nawet przez 8 tygodni! Przy suchym kaszlu pomocne może być nawilżanie gardła i unikanie…
CZYTAJ

Skóra jest jak pamiętnik. Po lecie warto sprawdzić, co zapisało na niej słońce

Promieniowanie UV działa na skórę przez całe życie, a jego skutki kumulują się z każdym kolejnym sezonem. Dlatego jesień może…
CZYTAJ





ZDROWIE

VIEW ALL

Czas ratuje życie. Apel lekarza z SOR-u przypomina, dlaczego „Koperta Życia” powinna być w każdym domu

86-letnia pacjentka trafia na Szpitalny Oddział Ratunkowy. Jej stan wymaga natychmiastowej pomocy,…
CZYTAJ

Jesienią rzadziej sięgasz po wodę? Sprawdź, jak przygotować rozgrzewający napar

W chłodne dni, gdy rzadziej odczuwamy pragnienie, trudniej pamiętać o regularnym piciu…
CZYTAJ

Od pierwszego przeszczepu serca do sal hybrydowych. Prof. Andrzej Bochenek, o postępie w kardiologii

5 listopada 1985 roku w Zabrzu przeprowadzono pierwszy udany przeszczep serca w…
CZYTAJ

Udar – liczy się każda minuta, a potem każdy krok

29 października obchodzimy Światowy Dzień Udaru Mózgu. Z tej okazji warto przypomnieć,…
CZYTAJ

RSV nie wybiera. Rodzice apelują o powszechną ochronę najmłodszych

Ponad 102 tysiące zakażeń RSV zgłoszono w Polsce w pierwszych miesiącach 2026…
CZYTAJ