Światowy Dzień Walki z Rakiem: Jak sprawdzić, czy lek zadziała? Badania mgr inż. Anety Magiery wyznaczają drogę do skuteczniejszych terapii

Stypendystka programu L’Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki opracowuje metody, które pozwolą personalizować leczenie onkologiczne i przyspieszyć wprowadzanie nowych leków na rynek.

Nowotwory należą do najpoważniejszych wyzwań zdrowotnych współczesnego świata, pozostając jedną z głównych przyczyn zgonów. Skala problemu stale rośnie – w Polsce każdego roku diagnozuje się około 185 tys. nowych przypadków chorób nowotworowych, a niemal 100 tys. osób umiera z ich powodu. W kontekście tych danych szczególnego znaczenia nabierają badania, które pozwalają lepiej zrozumieć, dlaczego jedne leki okazują się skuteczne, a inne zawodzą i to jeszcze zanim trafią do etapu badań klinicznych. Prace właśnie w tym zakresie prowadzi 
mgr inż. Aneta Magiera, stypendystka programu L’Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki 
w kategorii doktoranckiej.

Wczesna ocena potencjału leków przeciwnowotworowych

Proces opracowania nowego leku przeciwnowotworowego może trwać nawet 10 lat i kosztować ponad miliard dolarów. Dlatego coraz większą rolę odgrywają badania umożliwiające wczesną ocenę, czy dany związek chemiczny ma realną szansę zadziałać, jeszcze przed rozpoczęciem badań klinicznych.

W swoich pracach mgr inż. Aneta Magiera wykorzystuje spektroskopię korelacji fluorescencji (FCS) – technikę pozwalającą śledzić pojedyncze cząsteczki leku we wnętrzu żywych komórek. Metoda ta umożliwia między innymi określenie mechanizmu transportu leku, pomiar jego stężenia oraz obserwację, co dzieje się z badanym związkiem w obrębie komórki.

Od badań podstawowych do zastosowań praktycznych

Przykładem praktycznego zastosowania prowadzonych badań jest analiza działania leku olaparib, stosowanego m.in. w leczeniu nowotworów piersi. Uzyskane wyniki sugerują, że skuteczność terapii może być powiązana z poziomem białka BRCA1 
w komórkach pacjenta, co może mieć znaczenie dla personalizacji leczenia.

Równolegle badaczka rozwija innowacyjne podejście do dostarczania różnego typu związków bezpośrednio do wybranych komórek, wykorzystując zjawisko szoku osmotycznego. Wyniki tych prac stanowią podstawę innowacyjnego odczynnika 
Cell-IN, który znalazł już zastosowanie rynkowe i jest komercjalizowany przez Instytut Chemii Fizycznej PAN.

Moim naukowym marzeniem jest tworzenie rozwiązań, które realnie wpływają na zdrowie pacjentów i wspierają pracę innych naukowców. Szczególnie fascynuje mnie potencjał technologii Cell-IN, zwłaszcza w kontekście szczepionek mRNA i terapii genowych, takich jak CAR-T. Chciałabym, aby efekty mojej pracy przekładały się na konkretne wdrożenia kliniczne i technologiczne – by nauka, którą tworzę, nie kończyła się na publikacjach, ale żyła dalej w praktyce. Mój długofalowy cel to nie tylko udział w przełomowych projektach, ale też pozostawienie po sobie dorobku, który będzie inspirował, służył innym i miał rzeczywiste znaczenie – mówi mgr inż. Aneta Magiera.

Nauka, różnorodność i przyszłość medycyny

Interdyscyplinarny charakter badań mgr inż. Anety Magiery, łączący analizę komórek nowotworowych z wykorzystaniem zaawansowanych metod biofizycznych, wymaga powiązania różnych dziedzin nauki oraz odmiennych sposobów myślenia. Praca na styku biologii i fizyki oznacza konieczność ciągłego poszukiwania nowych rozwiązań, zadawania niestandardowych pytań badawczych i elastycznego podejścia do problemów naukowych. Taki model pracy stanowi istotny element nowoczesnych badań biomedycznych, w których złożoność analizowanych procesów wymaga różnorodnych kompetencji i perspektyw.

Jedną z największych zalet różnorodności w nauce, którą szczególnie cenię, jest brak rutyny – zarówno w zakresie podejmowanych tematów badawczych, jak i w codziennej pracy zespołowej. Każdy projekt to nowe pytania, nowe wyzwania i często konieczność wychodzenia poza utarte schematy myślenia. Nauka zmusza do ciągłego uczenia się, aktualizowania wiedzy i dostosowywania do zmieniających się technologii, co sprawia, że nie ma tu miejsca na stagnację. Z mojego doświadczenia wynika, że różnorodność w nauce przekłada się bezpośrednio na większą kreatywność, elastyczność myślenia i dynamikę pracy – mówi mgr inż. Aneta Magiera.

W Światowy Dzień Walki z Rakiem badania takie jak te prowadzone przez mgr inż. Anetę Magierę pokazują, jak istotną rolę w rozwoju skutecznych terapii odgrywa nauka prowadzona w laboratorium na poziomie pojedynczych komórek, zanim leczenie trafi do pacjentów.

***
O stypendystce programu L’Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki  

Mgr inż. Aneta Magiera prowadzi badania nad wnikaniem leków przeciwnowotworowych do wnętrza żywych komórek ssaczych. Szczególną uwagę poświęca zagadnieniu pokonywania bariery błony komórkowej. Wyniki jej prac stanowią podstawę innowacyjnego odczynnika Cell-IN, który znalazł już zastosowanie rynkowe. Technologia ta jest obecnie komercjalizowana przez Instytut Chemii Fizycznej PAN, gdzie badaczka pełni rolę COO (Chief Operating Officer) i współzałożycielki, będąc pierwszą autorką patentu nr 242705 zarejestrowanego w Polskim Urzędzie Patentowym.
Prowadzone przez mgr inż. Anetę Magierę badania mają znaczenie nie tylko dla zrozumienia, jak działają leki przeciwnowotworowe, ale również dla poprawy skuteczności leczenia oraz efektywniejszego wprowadzania innowacyjnych terapii na rynek.

O programie L’Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki  

Celem programu L’Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki prowadzonego w Polsce od 2001 roku jest promowanie osiągnięć naukowych utalentowanych badaczek, zachęcanie ich do kontynuacji prac zmierzających do rozwoju nauki oraz udzielenie wsparcia finansowego. Partnerami programu są Polski Komitet do spraw UNESCO, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Polska Akademia Nauk oraz UNGC Network Poland. Do 2025 roku w Polsce wyróżniono 137 naukowczyń. Wyboru, co roku dokonuje Jury pod przewodnictwem prof. Ewy Łojkowskiej.
Polska jest jednym ze 118 krajów, w których co roku przyznawane są stypendia dla utalentowanych naukowczyń. Program Dla Kobiet i Nauki jest częścią globalnej inicjatywy For Women in Science, która powstała dzięki partnerstwu L’Oréal i UNESCO. Międzynarodowa nagroda przyznawana jest co roku w Paryżu w ramach For Women in Science Week pięciu laureatkom, których odkrycia dostarczają odpowiedzi na kluczowe problemy ludzkości.