„Czarne złoto” dla zdrowia i urody – skarb polskiej natury. Co warto wiedzieć o borowinie?



#Borowina nazywana niekiedy „czarnym złotem” należy do jednego ze skarbów polskiej przyrody. Mimo to dla wielu z nas pozostaje substancją mało znaną. Warto to zmienić, ponieważ zawarte w niej składnik sprawiają, że może stanowić cenne wsparcie z walce z wieloma schorzeniami, a ta pochodząca z Polski odznacza się wyjątkowo bogatym składem. O dobroczynnych właściwościach borowiny, zabiegach z jej wykorzystaniem, metodach pozyskiwania tego cennego składnika, a także szczegółach, na które warto zwrócić uwagę przy doborze produktów do samodzielnego użytku, opowiadają eksperci Uzdrowiska Ustroń Grupy American Heart of Poland.

Czym dokładnie jest borowina i jak się ją pozyskuje?

Borowina to specjalny rodzaj torfu, który powstaje w długotrwałym procesie rozkładu roślin przez mikroorganizmy. Jej złoża powstały około 10 000 lat przed naszą erą i znajdują się w całej Europie Środkowo-Wschodniej, przy czym to właśnie te zlokalizowane w Polsce słyną ze szczególnej czystości i wysokiej jakości. Borowinę wydobywa się najczęściej metodą odkrywkową, a następnie poddaje odpowiedniej obróbce, która pozwala wykorzystać ją w leczniczych zabiegach uzdrowiskowych czy do produkcji kosmetyków.

– Borowina ze złoża Zabłocie jest naturalnym surowcem leczniczym zaliczanym do kopalin leczniczych. Posiada świadectwo potwierdzające jej właściwości wydane przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH, Zakład Tworzyw Uzdrowiskowych Wykorzystywana jest do kąpieli borowinowych, zawijań całkowitych i częściowych tak zwanych fasonów borowinowych. Takie porcje zabiegowe są również przygotowane do sprzedaży. Przed jej wydobyciem ze złoża pobierana jest najpierw próbka, która jest sprawdzana pod kątem mikrobiologii. Codziennie przed przygotowaniem kąpieli borowinowej i innych zabiegów, torf jest wstępnie oczyszczany na sicie i umieszczany w zbiorniku mieszającym, gdzie za pomocą pomp jest rozdrabniany i łączony w odpowiedniej ilości z wodą. Tak przygotowany torf pozostawia się do napęcznienia. Napęczniały torf przelewamy do drugiego zbiornika, podgrzewamy i transportowany do gabinetów zabiegowych – opowiada Grzegorz Białek, koordynator Działu Technicznego Uzdrowiskowego Instytutu Zdrowia, Uzdrowisko Ustroń, Grupa American Heart of Poland.

Lecznicza siła „czarnego złota”

Borowina jest bogata w takie składniki jak bituminy, pektyny, celuloza, kwasy huminowe, które działają przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo, stymulują procesy przemiany materii i powodują wzrost oddychania tkankowego. Są w niej również substancje czynne biologicznie typu hormonalnego, enzymy, antybiotyki.

Najważniejsze działanie lecznicze borowiny polega na wykorzystaniu jej właściwości termicznych, co sprzyja zwiększeniu przemiany materii oraz przekrwieniu głęboko położonych struktur. Pomaga to w zmniejszeniu bólu i niwelowaniu przykurczy stawowych, sprzyja rozluźnieniu mięśni i oczyszczaniu organizmu z toksyn. Za sprawą swoich właściwości ujędrniających i nawilżających jest także cennym sprzymierzeńcem w walce o młody wygląd i zdrową skórę.

– Borowina zawiera m.in kwasy huminowe, które są uważane za naturalne antyoksydanty, czyli substancje neutralizujące działanie wolnych rodników przyspieszających starzenie się skóry. Kwasy humusowe nadają skórze lekko kwaśny, korzystny odczyn, wspomagając naturalny płaszcz wodno-lipidowy. Kwasy humusowe powodują także głębokie oczyszczanie skóry i jej długotrwałe nawilżanie. Dodatkowo ten leczniczy torf wpływa na przemiany węglowodanów, białek, tłuszczów, kwasów nukleinowych oraz stymuluje odnowę tkanek – podkreśla Ewa Rybicka, dyrektor Uzdrowiskowego Instytutu Zdrowia, Uzdrowisko Ustroń, Grupa American Heart of Poland.

Niskie torfy, wysoka jakość – czyli na co zwracać uwagę

Decydując się na zabiegi czy kosmetyki z borowiny, warto sprawdzić, z jakiego rodzaju torfów się ona składa. Nie każda borowina jest bowiem taka sama – kluczowe znaczenie mają tutaj m.in. warunki środowiska oraz rodzaj i skład zbiorowisk roślinnych. Bogatsze w substancje organiczne są tzw. torfy niskie. Jednym z czynników wpływających na wysoką jakość torfu jest także bezpośrednie sąsiedztwo wody. Przy zakupie borowiny do domowego użytku warto również sprawdzać, w jakim kraju został wydobyty torf i wybierać produkty polskiego pochodzenia.

– Tzw. torfy niskie tworzą się w dolinach rzek oraz jezior z roślin takich jak turzyce i olchy. Mają one ciemną barwę, są zbite i bogate w substancje organiczne. Torfy wysokie powstają w zagłębieniach bezodpływowych, na wododziałach i w miejscach wyżej położonych, przez co zasilane są wyłącznie wodami opadowymi. Charakteryzują się jaśniejszą barwą oraz są uboższe w składniki pokarmowe. Składają się w dużej mierze z mchów i wrzosów. Tzw. torf przejściowy odznacza się cechami pośrednimi pomiędzy tymi dwoma typami – tłumaczy Jan Waligóra, kierownik Ruchu Uzdrowiskowego Zakładu Górniczego, Uzdrowisko Ustroń, Grupa American Heart of Poland.



Idealna odnowa biologiczna przed latem

Z zabiegów leczniczych na bazie borowiny można korzystać przez cały rok – zimą docenimy jej właściwości rozgrzewające, natomiast w okresie wiosny i lata jej właściwości detoksykujące i ujędrniające pomogą nam w walce o zdrową skórę. Zanurzenie ciała w zawiesinie borowinowej sprzyja nie tylko oczyszczeniu organizmu, pomaga także rozluźnić mięśnie, zredukować napięcia i wyciszyć zmysły – warto zatem uwzględnić taki pomysł w planach na wakacyjny relaks.

Podczas zabiegu dochodzi do intensywnego pocenia się, ciało rozgrzewa się jednak powoli i – co ważne – zanurzone jest tylko do wysokości serca. Dzięki temu kąpiel borowinowa może być też doskonałą alternatywą sauny dla osób, które chcą oczyścić ciało z toksyn, ale ciężko znoszą poczucie duszności. Po skorzystaniu z takiej kąpieli przyjemne poczucie rozgrzania i rozluźnienia utrzymuje się jeszcze przez dłuższy czas – warto zatem tak zaplanować zabieg, by po jego ukończeniu móc oddać się odpoczynkowi i relaksowi.

Grupa American Heart of Poland to sieć ponad 20 ośrodków medycznych, w tym: szpitale wieloprofilowe, kardiologia, kardiochirurgia, chirurgia naczyniowa, przychodnie, laboratoria, Uzdrowisko Ustroń, Centrum Badawczo-Rozwojowe. Specjalizujemy się w leczeniu chorób cywilizacyjnych, jesteśmy liderem w Europie Środkowej w zakresie usług sercowo-naczyniowych, zapewniając dostęp na terenie całego kraju do najwyższej klasy procedur medycznych w ramach kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia. 21 lat doświadczenia, ponad 50 000 hospitalizacji rocznie, ponad 175 000 pacjenteów rocznie.

Uzdrowisko Ustroń, należące do Grupy American Heart of Poland jest największym i najbardziej znanym kompleksem uzdrowiskowym w Europie. Uzdrowisko Ustroń to doświadczona kadra, w tym lekarze światowej sławy, współpracujący z Polsko-Amerykańskimi Klinikami Serca. Przygotowaliśmy dla naszych pacjentów specjalne programy rehabilitacyjne, ze względu na najczęściej występujące problemy zdrowotne oraz choroby cywilizacyjne. W Medical & Spa oferujemy również profesjonalne zabiegi leczniczo-pielęgnacyjne.

RSV nie wybiera. Rodzice apelują o powszechną ochronę najmłodszych

Ponad 102 tysiące zakażeń RSV zgłoszono w Polsce w pierwszych miesiącach 2026 roku. Za tymi statystykami kryją się historie najmłodszych…
CZYTAJ

Infekcja zniknęła – kaszel pozostał? Jak długo utrzymuje się kaszel po infekcji

Kaszel po infekcji może utrzymywać się nawet przez 8 tygodni! Przy suchym kaszlu pomocne może być nawilżanie gardła i unikanie…
CZYTAJ

Skóra jest jak pamiętnik. Po lecie warto sprawdzić, co zapisało na niej słońce

Promieniowanie UV działa na skórę przez całe życie, a jego skutki kumulują się z każdym kolejnym sezonem. Dlatego jesień może…
CZYTAJ

Po leczeniu też potrzebna jest opieka. Czym jest program KON-Pierś?

15 października obchodzimy Europejski Dzień Walki z Rakiem Piersi, który przypomina o znaczeniu profilaktyki, wczesnej diagnostyki i kompleksowego leczenia jednego…
CZYTAJ

Czy dżuma powraca i stanowi dziś zagrożenie dla Polski? Pięć pytań do eksperta

O dżumie ponownie zrobiło się głośno za sprawą doniesień z rosyjskiego instytutu przeciwdżumowego. Choroba, kojarzona przede wszystkim z epidemiami sprzed…
CZYTAJ

15 years of style. Konkurs Answear na 15-lecie

Piętnaście lat temu zakupy ubrań przez internet nie były jeszcze oczywistością. W 2011 roku Krzysztof Bajołek i Arkadiusz Bajołek uruchomili…
CZYTAJ

Nawilżenie, ukojenie i regeneracja ABC pielęgnacji skóry atopowej

Jesień to dla osób z atopowym zapaleniem skóry szczególnie wymagająca pora roku. To właśnie teraz najczęściej pojawiają się lub nasilają typowe…
CZYTAJ

Od włosomaniactwa do świadomej prostoty. 3 trendy, które zmieniają pielęgnację włosów

Agnieszka Stanisławska, Marketing manager w Vis Plantis Jeszcze kilka lat temu pielęgnacja włosów kojarzyła się z rozbudowanymi rutynami, równowagą PEH…
CZYTAJ

Światowy Dzień Wzroku: zdrowie oczu to inwestycja, nie koszt

Tegoroczny Światowy Dzień Wzroku, obchodzony 8 października w ramach kampanii #LoveYourEyes, zwraca uwagę na szerszy wymiar troski o zdrowie oczu.…
CZYTAJ

Jaskra – kiedy laser może pomóc w leczeniu choroby?

Jaskra rozwija się często bez wyraźnych objawów, a jej konsekwencje mogą być nieodwracalne. To przewlekła choroba, która prowadzi do uszkodzenia…
CZYTAJ

Gwiazdy, kobiece rozmowy i siostrzeństwo. Tak rozpoczęła się 15. edycja „Dotykam = Wygrywam”

Są takie spotkania, podczas których rozmowa o zdrowiu zaczyna się nie od statystyk, ale od prostego pytania: „Jak się masz?”.…
CZYTAJ

Nowa technologia pomaga znaleźć pierwszy węzeł, do którego może dotrzeć nowotwór. To ważne dla pacjentek onkologicznych

Światowy Dzień Onkologii, przypadający 4 października, to okazja, by zwrócić uwagę nie tylko na profilaktykę i wczesne wykrywanie choroby nowotworowej,…
CZYTAJ





ZDROWIE

VIEW ALL

RSV nie wybiera. Rodzice apelują o powszechną ochronę najmłodszych

Ponad 102 tysiące zakażeń RSV zgłoszono w Polsce w pierwszych miesiącach 2026…
CZYTAJ

Infekcja zniknęła – kaszel pozostał? Jak długo utrzymuje się kaszel po infekcji

Kaszel po infekcji może utrzymywać się nawet przez 8 tygodni! Przy suchym…
CZYTAJ

Skóra jest jak pamiętnik. Po lecie warto sprawdzić, co zapisało na niej słońce

Promieniowanie UV działa na skórę przez całe życie, a jego skutki kumulują…
CZYTAJ

Po leczeniu też potrzebna jest opieka. Czym jest program KON-Pierś?

15 października obchodzimy Europejski Dzień Walki z Rakiem Piersi, który przypomina o…
CZYTAJ

Czy dżuma powraca i stanowi dziś zagrożenie dla Polski? Pięć pytań do eksperta

O dżumie ponownie zrobiło się głośno za sprawą doniesień z rosyjskiego instytutu…
CZYTAJ