5 pytań o przeszczepy, które warto sobie zadać



Transplantologia to niezwykle ważna dziedzina nauk medycznych, która bardzo często jest jedynym sposobem na uratowanie czyjegoś życia. 26 stycznia obchodzimy Ogólnopolski Dzień Transplantacji. To dobra okazja, by rzucić światło na kilka nurtujących nas pytań, dzięki którym dowiemy się więcej o tym niezwykle ważnym dla społeczeństwa obszarze medycyny i rozwiejemy częste wątpliwości. To trudne zagadnienie wyjaśni i przybliży Wojciech Piotrowicz, lekarz, specjalista anestezjologii i intensywnej terapii i koordynator transplantacyjny.

1. Choruję na nowotwór, czy mogę zostać dawcą organów?

Nowotwory w większości przypadków niestety wykluczają możliwość oddania organów do przeszczepu. Specyfika tej jednostki chorobowej zazwyczaj w dużym stopniu obciąża organizm i jednocześnie kilka narządów człowieka. Jednak osoby cierpiące na pierwotne nowotwory ośrodkowego układu nerwowego mogą zostać dawcami, ponieważ nowotwory tego typu w swojej naturze nie przerzutują, w związku z czym inne narządy są potencjalnie bezpieczne.

– Poza nowotworami istnieją inne choroby, które uniemożliwiają oddanie organu osobie potrzebującej. W pierwszej kolejności są to wszelkie anomalie związane bezpośrednio z branym pod uwagę organem, a także zaawansowana, uogólniona miażdżyca, która dotyczy naczyń zaopatrujących organy w krew. Wskutek miażdżycy dany organ (np. nerki) pełni swoje funkcje gorzej, co automatycznie osłabia jego funkcjonowanie oraz odporność na niesprzyjające warunki towarzyszące przeszczepom (np. przebywanie poza organizmem człowieka), co jeszcze bardziej utrudnia cały proces. Przeszkodą w przeszczepie narządów są także choroby autoimmunologiczne, nosicielstwo wirusa HIV czy też przebyte zapalenie wątroby typu C lub B – mówi Wojciech Piotrowicz.

2. Jak przekazać swoją decyzję dotyczącą bycia potencjalnym dawcą?

Oświadczenie woli jest pisemną deklaracją dotyczącą zgody na oddanie narządów i tkanek po śmierci. Jest to niezwykle przydatny dokument, który pomimo tego, że nie jest dokumentem prawnym (jak np. dowód osobisty), to i tak świadczy o pełni świadomego wyboru w kwestii oddania narządów do przeszczepienia po śmierci przez daną osobę.

W Polsce obowiązuje tak zwana domniemana zgoda na pobranie narządów. Oznacza to, że nie zgłaszając oficjalnego sprzeciwu do Centralnego Rejestru Sprzeciwów, akceptujemy pobranie narządów lub tkanek po śmierci. Jednakże poprzez wypełnienie oświadczenia woli za życia, możemy uchronić naszych bliskich przed odpowiedzialnością w kontekście podjęcia decyzji o przeszczepie organów, tym samym odjąć im zmartwień w trudnym czasie żałoby oraz uprościć samą procedurę związaną z transplantacją. Ten niewielki dokument można nosić przy sobie np. w portfelu, ale warto też umieścić go w miejscu, o którym poinformujemy naszych najbliższych. Puckie Hospicjum zachęca, by zarówno to, jak i inne oświadczenia dotyczące naszej woli, przygotować w formie Czerwonej teczki.

Czerwona teczka to przewodnik dla naszych bliskich, który w przyszłości pomoże im sprawnie działać i zadbać o wszystkie sprawy. Przygotowanie takiego zbioru dokumentów i innych istotnych informacji pomaga w postąpieniu zgodnie z naszą wolą, ale jest również przejawem miłości i troski o tych, którzy zostaną. Więcej informacji o ważności ostatniej woli, wzór oświadczenia oraz wskazówki jak stworzyć Czerwoną Teczkę, można znaleźć w drugiej edycji Raportu o Dobrym Umieraniu: Zaufaj bliskości. Zebrany w nim materiał został stworzonego na podstawie wyników badań opinii oraz pracy ekspertów Puckiego Hospicjum. Bezpłatny dostęp do jego elektronicznej wersji znajduje się w linku: www.hospitium.org/raport.

Czy rodzina może podważyć moje oświadczenie woli?

Pomimo wypełnienia oświadczenia woli i braku sprzeciwu w Centralnym Rejestrze Sprzeciwów, rodzina zmarłego ma prawo podważyć jego słuszność deklaracji, co na szczęście odbywa się niezwykle rzadko. W sytuacji braku oficjalnego sprzeciwu osoby zmarłej w kontekście pobrania organów, prawo stoi po stronie lekarzy, jednak utrudnienia płynące od strony bliskich osób, mogą znacząco spowolnić procedury związane z transplantacją, co finalnie może zakończyć się całkowitym uniemożliwieniem wykonania operacji z przyczyn technicznych, tym samym doprowadzając do śmierci innego, potrzebującego pacjenta.




3. Jakie organy przeszczepiane są najczęściej, a z jakimi lekarze mają największą trudność?

Najczęściej przeszczepianym organem są nerki, ponieważ mają one największą tolerancję wobec krytycznego stanu i nie są tak wrażliwe na niesprzyjające warunki towarzyszące transplantacji. Płuca, czy serce są niezwykle wrażliwe i dlatego czas, od pobrania narządu od dawcy do wszczepienia w organizmie biorcy, jest tutaj najkrótszy – wynosi około 6 godzin. Ponadto istnieje wiele restrykcyjnych kryteriów, które muszą zostać spełnione, by narządy te zostały zakwalifikowane do transplantacji i przydzielone konkretnym biorcom.

4. Kto będzie mógł skorzystać z moich organów?

Osoby zakwalifikowane jako biorcy są wpisywane w specjalny rejestr oczekujących na przeszczep, który gromadzi ich wszystkie potrzebne dane, również te dotyczące zgodności tkankowej. Od dawcy, po stwierdzeniu zgonu, pobiera się węzły chłonne, które następnie wysyłane są do Laboratorium Immunologii Klinicznej. Tam odbywa się tak zwane typowanie węzłów chłonnych i na tej podstawie ocenia się zgodność tkankową, według której dobierany zostaje potencjalny biorca przeszczepu.

5. Ilu osobom mogą kiedyś pomóc moje narządy?

W praktyce pobrania najczęściej dotyczą nerek i wątroby. Pobrania wielonarządowe z sercem i płucami zdarzają się rzadziej w związku z ograniczeniami, jakie niosą restrykcyjne kryteria dotyczące jakości przeszczepianych narządów. Jednak w optymalnych sytuacjach, moglibyśmy przyjąć, że jesteśmy w stanie rozdysponować pobrane organy do aż ośmiu różnych osób. Bierzemy pod uwagę dwie nerki, dwie rogówki, serce, wątrobę, trzustkę i płuca.

– To pokazuje, jak ogromne znaczenie ma transplantologia w dzisiejszych czasach. W mojej ocenie wielkim wyzwaniem związanym z przeszczepianiem narządów jest wciąż zbyt niska świadomość społeczeństwa o słuszności idei transplantacji. Wciąż zauważalny odsetek ludzi nie zgadza się na pobranie narządów od swoich bliskich zmarłych, co jest znaczącym czynnikiem ograniczającym potencjał tej dziedziny w medycynie – dodaje Wojciech Piotrowicz.

Zobacz wykład Wojciech Piotrowicza „Śmierć inna niż wszystkie, dawstwo, transplantacje” podczas II Konferencji Puckiego Hospicjum O dobrym umieraniu: www.youtube.com/watch?v=_jUklzMkbm0

_______________
Więcej o zagadnieniu Dobrego Umierania dowiedzieć się można z Raportu Puckiego Hospicjum: Zaufaj bliskości. Jest to przewodnik po sprawach ważnych. Publikacja prezentuje wyniki badania na temat przekonań Polaków dotyczących spraw ostatecznych oraz praktyczne wskazówki i narzędzia, które mogą pomóc w towarzyszeniu odchodzącym: http://www.hospitium.org/raport.

Działania społeczne są realizowane przez Stowarzyszenie Puckie Hospicjum pw. św. Ojca Pio. Możesz wesprzeć organizację przekazując 1,5% podatku. KRS: 0000231110

Nie tylko talent. Sztab medyczny na wagę sportowego złota

Mistrzostwa, turnieje, zawody – oczy kibiców widzą tam sukcesy i porażki konkretnych drużyn czy indywidualnych sportowców. Gwiazdy tenisa, piłki ręcznej…
CZYTAJ

Najbardziej komfortowe buty do biegania* ASICS GEL-NIMBUS 25 wkracza do gry

Ocenione przez biegaczy jako nr 1 pod względem wygody w niezależnym teście przeprowadzonym przez The Biomechanics Lab na południu Australii,…
CZYTAJ

UNICEF dostarcza ratującą życie pomoc, aby wesprzeć rodziny, które uciekły do Polski przed wojną w Ukrainie

UNICEF dostarcza ratującą życie pomoc, aby wesprzeć rodziny, które uciekły do Polski przed wojną w Ukrainie. Pomoc humanitarna najbardziej potrzebującym…
CZYTAJ

Objętość, elastyczność i zdrowy wygląd 3 wyzwania dla delikatnych włosów

Pielęgnacja i stylizacja włosów cienkich, delikatnych lub pozbawionych objętości to prawdziwe wyzwanie. Eksperci wskazują na perfekcyjne działanie protein, keratyny i…
CZYTAJ

Magia Kina Pokaz najnowszej kolekcji Deni Cler wiosna/lato 2023

„Magia kina” - to tytuł najnowszej kolekcji Deni Cler na sezon wiosna/lato 2023, której premiera odbyła się 26 stycznia w…
CZYTAJ

SUPER KONKURS: Wygraj kieszonkowe od MAOAM!

Marka MAOAM zaprasza wszystkich fanów soczystych i owocowych gum rozpuszczalnych do udziału w ogólnopolskim konkursie, w którym do wygrania jest…
CZYTAJ

TikTok gra razem z WOŚP!

TikTok po raz pierwszy oficjalnie dołącza do Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy i zachęca wszystkich swoich użytkowników do wzięcia udziału…
CZYTAJ

Kurze łapki potrafią postarzyć twarz o kilka lat. Jak skutecznie im zapobiegać i się z nimi rozprawić!

Kurze łapki potrafią postarzyć twarz o kilka lat. Jak skutecznie im zapobiegać i się z nimi rozprawić, aby zachować dłużej…
CZYTAJ

Czym są suplementy diety i czy warto z nich korzystać?

Tempo naszego życia sukcesywnie wzrasta. Chronicznie cierpimy na brak czasu, co przekłada się na nasze zdrowie i samopoczucie. Na stan…
CZYTAJ

Uzdrowisko Ustroń na ferie– wyjątkowe połączenie przyrody, modernizmu i historii

Ustroń to miejscowość, która słynie przede wszystkim z górskich pejzaży oraz leczniczych zasobów solanki i borowiny, a wraz z nadejściem…
CZYTAJ

Czas na owoce morza! Krewetki z chorizo, pomidorami i smażone boczniaki

Czas na owoce morza! Zasmakuj krewetek w wariancie wytrawnym i na ostro. Krewetki to rarytas, który przywodzi na myśl wakacyjny…
CZYTAJ

Trendy w branży beauty – podsumowanie 2022 roku, co będzie na topie w 2023 roku

Branża beauty stanowi spory segment rynku światowego. Kosmetyki pielęgnacyjne, kosmetyki do makijażu oraz do higieny osobistej… Nic dziwnego, że globalną wartość…
CZYTAJ





ZDROWIE

VIEW ALL

Nie tylko talent. Sztab medyczny na wagę sportowego złota

Mistrzostwa, turnieje, zawody – oczy kibiców widzą tam sukcesy i porażki konkretnych…
CZYTAJ

Brawura na bok, start od rozgrzewki. W te ferie na nartach jeżdżę bezpiecznie

Ferie to dla wielu z nas czas zimowego szaleństwa na nartach czy…
CZYTAJ

Babciu, Dziadku – zadbaj o swoje zdrowie, czyli o profilaktyce dla seniora

Już w najbliższy weekend, 21. i 22. stycznia obchodzimy Dzień Babci i…
CZYTAJ

Aktywność fizyczna kluczem do wzmocnienia wydajności mózgu ASICS przedstawia wyniki przełomowego eksperymentu

Badania ASICS pokazują, że regularne ćwiczenia zwiększają możliwości ludzkiego mózgu. W przełomowym,…
CZYTAJ

Sezon grypowy w pełni. Jak wzmacniać odporność organizmu? Co warto wiedzieć na temat grypy?

Jesteśmy w okres zwiększonej liczby infekcji dotyczących dróg oddechowych. W tym roku…
CZYTAJ