Fakty i mity o raku prostaty



15 września obchodzony jest Europejski Dzień Prostaty. Prostata jest jednym z najczęściej atakowanych przez nowotwór narządów u mężczyzn. Według Krajowego Rejestru Nowotworów, rak gruczołu krokowego jest drugim, co do częstości występowania, nowotworem złośliwym u mężczyzn (pierwsze miejsce zajmuje rak płuca). Wokół tego tematu narosło wiele mitów, które rozwiewa dr Stefan W. Czarniecki, ordynator oddziału urologii HIFU CLINIC w Szpitalu św. Elżbiety w Warszawie (Grupa LUX MED).

Przerost prostaty oznacza nowotwór – MIT

Prostata, zwana także gruczołem krokowym lub sterczem, to męski narząd, przez który przebiega cewka moczowa. Jego zadaniem jest produkcja śluzu – głównego składnika męskiego nasienia – w którym zawieszone są plemniki. U wielu mężczyzn po 30. roku życia ten gruczoł zaczyna się powoli rozrastać, choć proces ten przebiega przez długi czas niezauważalnie. Z biegiem lat postępujące powiększenie objętości gruczołu może doprowadzić do uciśnięcia przebiegającej przez jego środek cewki moczowej, a w efekcie m.in. osłabienia strumienia moczu, wydłużonego czasu oddawania moczu, przerywanego strumienia moczu, uczucia zalegania moczu w pęcherzu i nykturią, czyli nocnym oddawaniem moczu.

Łagodny rozrost gruczołu krokowego, często potocznie określany mianem powiększonej prostaty, jest sam w sobie początkowo niegroźny, choć prowadzi progresywnie do uszkodzenia pęcherza, a długotrwale nieleczony w zaawansowanym stadium może nawet doprowadzić do groźnego zablokowania odpływu moczu z układu moczowego. To natomiast może spowodować ostre zatrzymania moczu, ostrą niewydolność nerek, a nawet śmiertelnie groźną sepsę.

Choć w znakomitej większości przypadków rak prostaty nie daje jakichkolwiek objawów, jest kilka wyjątkowo niepokojących symptomów które wymagają pilnej diagnostyki różnicowej – np. pojawienie się krwi w moczu lub nasieniu. W przypadku takich objawów należy koniecznie umówić się na wizytę do urologa, który zdiagnozuje, czy przyczyna jest łagodna, czy konieczna będzie dalsza diagnostyka w kierunku nowotworu.

Rak prostaty = wyrok. FAKT I MIT

W Polsce na nowotwór prostaty choruje co roku ponad 16 tys. mężczyzn, z czego ok. 5 tys. nie udaje się pomóc, głównie z powodu zbyt późnego wykrycia zmian nowotworowych. Tymczasem diagnostyka i metody leczenia tego nowotworu są bardzo nowoczesne i – zastosowane w odpowiednim czasie – dają szansę na szybkie wykrycie zagrożenia i całkowite wyleczenie nawet w 90% przypadków. Dlatego tak ważna jest profilaktyka, a w razie wystąpienia jakichkolwiek wątpliwości – szybka i precyzyjna diagnostyka.

W przypadku raka prostaty– można skorzystać m.in. z płynnej biopsji z moczu SelectMDx oraz nowoczesnej przezkroczowej biopsji fuzyjnej. Płynna biopsja z moczu SelectMDx pozwala na wykluczenie istotnego klinicznie nowotworu z prawdopodobieństwem 95-99% w sposób całkowicie nieinwazyjny, na podstawie zwykłej próbki moczu. Przezkroczowa biopsja fuzyjna prostaty pozwala trafić nawet w 3-4mm zmiany w gruczole, z redukcją ryzyka powikłań septycznych o nawet 99,99%.

Chodzenie do lekarza jest niemęskie – MIT

Dla wielu panów rozmowy o prostacie to wciąż temat tabu, a mężczyźni, nawet obserwując u siebie niepokojące objawy, nie zgłaszają się do specjalisty po pomoc. Jednym z powodów jest strach lub wstyd przed intymnym badaniem, w tym przez odbyt, który niejednokrotnie jest podstawowym argumentem przeciwko wizycie u urologa. Niesłusznie! Warto pamiętać, że choć istnieje rola dla tego badania w ramach oceny urologicznej, to wraz z pojawieniem się nowocześniejszych metod oceny gruczołu, wartość jego stale maleje. Współcześnie wcale nie jest aż tak nieodłącznym elementem opieki urologicznej, jak by się wydawało.

Można powiedzieć wręcz, że profilaktyka raka prostaty jest oznaką męskości, gdyż zdrowy, dbający o siebie mężczyzna okazuje troskę o swoją rodzinę i najbliższych.

Osoby obciążone genetycznie powinny badać się częściej – FAKT

Jeśli w rodzinie występowały dwa lub więcej przypadki nowotworu prostaty po stronie jednego z rodziców, ryzyko zachorowania znacząco wzrasta. Prawdziwie dziedziczne przypadki raka prostaty rozpoznawane są w obciążonych rodzinach o 6-7 lat wcześniej niż u ogólnej populacji. Warto zatem zwrócić uwagę także na wiek, w którym wystąpiło to rozpoznanie u członków rodziny.

Genetyczne czynniki niestety także wpływają na ryzyko agresywnego przebiegu choroby. Podstawą profilaktycznych badań populacyjnych jest badanie stężenia białka PSA we krwi. Jeśli stężenie PSA przekracza 1ng/ml (w 40 roku życia) lub 2ng/ml (w 60 roku życia) należy wynik ten omówić z urologiem. Warto zaznaczyć że powyższe wartości zaczerpnięte z aktualnych wytycznych EAU (European Association of Urology Guidelines 2022) są całkowicie inne niż normy referencyjne podawane przez laboratoria, którymi nie należy się sugerować.




Operacja jest inwazyjna i niebezpieczna dla osób schorowanych – MIT

Obecnie metody walki z nowotworem prostaty są bardzo nowoczesne. Mało kto nie słyszał jeszcze o robocie da Vinci który w rękach sprawnego urologa pozwala na niespotykaną dotychczas precyzję i bezpieczeństwo zabiegu prostatektomii. Dzięki obrazowi 3D i 10-krotnemu powiększeniu wizyjnemu, pozwala na oszczędzenie krytycznych tkanek podczas zabiegu.

Warto wspomnieć także o Robotic HIFU, czyli niszczeniu komórek nowotworowych za pomocą wysokoskoncentrowanej fali ultradźwiękowej (high intensity focused ultrasound). Ta metoda pozwala na leczenie dokładnie tej części prostaty zajętej nowotworem, resztę pozostawiając całkowicie nienaruszoną, znacząco redukując ryzyka okołozabiegowe. Wśród jej zalet jest wybitnie niska inwazyjność, krótka hospitalizacja (24 h) oraz możliwość przeprowadzenia tego zabiegu nawet u pacjentów obciążonych innymi, poważnymi schorzeniami, które wykluczają np. przeprowadzenie zabiegów pod narkozą.

W przypadku terapii metodą HIFU stosowane jest mało obciążające znieczulenie dolędźwiowe. Nowoczesna chirurgia z wykorzystaniem narzędzi robotycznych daje niższe niż dotychczas ryzyko powikłań, krótszy i bardziej przewidywalny i przyjazny okres rekonwalescencji.

Samemu nie mogę zrobić nic, by nie zachorować – MIT

By zmniejszyć ryzyko zbyt późnego wykrycia choroby nowotworowej w obrębie gruczołu krokowego należy przede wszystkim obserwować swój organizm pod kątem jakichkolwiek objawów. Warto zapisać się na konsultację urologiczną po 40 roku życia. Podczas niej urolog będzie w stanie ustalić, jaki program zindywidualizowanej profilaktyki będzie odpowiedni (często profilaktyczne oznaczenia stężenia PSA można odłożyć do 50 roku życia, zależnie od obciążenia rodzinnego). Zgoła inaczej będą traktowani mężczyźni, u których w rodzinie występuje rak piersi – z dziedziczną mutacją BRCA2.

W przypadku tego akurat nowotworu brakuje obecnie dowodów na znaczący wpływ jakichkolwiek czynników dietetycznych czy też aktywności fizycznej na ryzyko rozwoju tej choroby. Głównymi czynnikami ryzyka są wiek oraz obciążenie dziedziczne, które nie są modyfikowalne.

Z pespektywy ogólnozdrowotnej oczywiście jednak nie bez znaczenia jest zdrowy tryb życia: różnorodna dieta i dbanie o odpowiednią wagę, regularnie uprawiany sport (pomoże nawet ten o niskiej intensywności jak np. nordic walking), umiarkowane spożycie alkoholu, oraz rezygnacja całkowita z tytoniu.

Alkohol a serce. Czy istnieje między nimi zależność?

Jak doskonale wiadomo, nadmierne spożywanie alkoholu jest jednym z poważniejszych problemów społeczeństwa. Liczne badania wykazały, że nadużywanie alkoholu powoduje m.in.:…
CZYTAJ

Zdrowe włosy. Atrybut piękna i odzwierciedlenie wewnętrznej harmonii

Przykuwająca wzrok objętością, blaskiem i naturalną witalnością fryzura to nie tylko atrybut piękna, ale również odzwierciedlenie wewnętrznej harmonii i zdrowia.…
CZYTAJ

Różnice między dermokosmetykami a ich klasycznymi odpowiednikami

Niełatwo wybrać odpowiednie produkty do pielęgnacji skóry, gdy półki sklepowe uginają się od nadmiaru propozycji. Rozwiązaniu tych dylematów nie sprzyja…
CZYTAJ

Dentysta wylicza codzienne nawyki, które mogą szkodzić Twoim zębom. Lepiej je znać!

Współczesny tryb życia, pełen pośpiechu i stresu, często prowadzi do kształtowania szkodliwych nawyków, które mogą wpływać na kondycję i zdrowie…
CZYTAJ

Lemoniada arbuzowa

Lemoniada arbuzowa W upalne letnie dni nic nie orzeźwia tak jak domowa lemoniada! Ta o smaku arbuza 
z dodatkiem cytrusów…
CZYTAJ

Co 6 sekund na świecie umiera kolejna osoba z powodu palenia. 31 maja – Światowy Dzień Bez Tytoniu

Łącznie w ciągu roku z powodu palenia papierosów umiera ok. 6 mln ludzi. W skali naszego kraju liczba ta wynosi…
CZYTAJ

Czym jest zjawisko NoLo?

Przypadający 1 czerwca Dzień Bez Alkoholu, to dobry moment na przyjrzenie się trendowi NoLo, który w ostatnich latach przybiera na…
CZYTAJ

Gabinety stomatologiczne – Powstają placówki przystosowane do osób otyłych, niepełnosprawnych czy cierpiących na dentofobię

Polacy wciąż w zdecydowanej większości korzystają z usług prywatnych klinik stomatologicznych i mają wobec nich coraz wyższe wymagania. Liczy się…
CZYTAJ

Najnowsze trendy w modzie luksusowej z drugiej ręki? Vinted dzieli się swoją pierwszą analizą!

Louis Vuitton Neverfull MM i Moncler Maya Jacket, jak dotąd, są najpopularniejszymi przedmiotami z najwyższej półki wśród członków Vinted w…
CZYTAJ

Dermatolog radzi: Jak stosować produkty SPF, aby były skuteczne?

Ochrona przed promieniowaniem UV jest jednym z najważniejszych elementów pielęgnacji skóry, który ma bezpośredni wpływ na jej zdrowie i wygląd.…
CZYTAJ

Źródło dyskomfortu i wyzwanie estetyczne. Sprawdzone sposoby na trądzik

Trądzik oraz inne niedoskonałości skórne to nie tylko problem estetyczny, ale również źródło dyskomfortu, a nawet obniżenia samooceny i zmniejszenia…
CZYTAJ

Składnik, który wspiera foto protekcję-Super-moc kwasu ferulowego

Kwas ferulowy to substancja o wielu właściwościach. Działa antyoksydacyjnie, przeciwdziała objawom starzenia, zwalcza przebarwienia i… pochłania pewien zakres promieni UV,…
CZYTAJ





ZDROWIE

VIEW ALL

Alkohol a serce. Czy istnieje między nimi zależność?

Jak doskonale wiadomo, nadmierne spożywanie alkoholu jest jednym z poważniejszych problemów społeczeństwa.…
CZYTAJ

Co 6 sekund na świecie umiera kolejna osoba z powodu palenia. 31 maja – Światowy Dzień Bez Tytoniu

Łącznie w ciągu roku z powodu palenia papierosów umiera ok. 6 mln…
CZYTAJ

Nadciśnienie tętnicze – cichy zabójca Twojego mózgu i serca. Ta choroba zwiększa ryzyko wystąpienia udaru aż czterokrotnie!

Blisko 1/3 dorosłych Polaków choruje na nadciśnienie tętnicze, przy czym ponad 20%…
CZYTAJ

5 faktów o nadciśnieniu, które powinien znać każdy Polak

Nadciśnienie tętnicze to podstępna choroba, która dotyka już ponad 11 milionów Polaków!…
CZYTAJ

„Prawdziwy mężczyzna”, czyli jaki?

Prawdziwy mężczyzna nie płacze, dominuje, ma przyzwolenie na bycie bezwzględnym i agresywnym…
CZYTAJ