Czy kontekst klimatyczny w tworzeniu przepisów prawnych umożliwi lepszą adaptację do zmian klimatu?



Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy ma przyjemność zaprezentować zbiór wytycznych, które w procesie kreowania polityk sektorowych czy tworzenia prawa mogą stanowić wsparcie realizacji przez Polskę założeń unijnej polityki klimatycznej. Eksperci zwracają szczególną uwagę na adaptację do zmian klimatu jako kryterium klimatyczne, które powinno stanowić ważny element podczas procesu prawodawczego, co aktualnie nie zawsze jest uwzględniane.

Zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych oraz adaptacja do skutków postępujących zmian klimatu to dwa największe wyzwania współczesnego społeczeństwa. W zakresie mitygacji, czyli ogółu działań mających na celu ograniczenie skali lub tempa globalnego ocieplenia, a pośrednio jego skutków, prawodawstwo unijne tworzy grunt pod działania zmierzające do osiągnięcia globalnego celu w zakresie zredukowania emisji i eliminowania paliw kopalnych z procesów gospodarczych. Co jednak w przypadku zmian klimatu, które już są realnym wyzwaniem? Odpowiedzią jest adaptacja. Obecnie Unia Europejska w tej kwestii wyznacza wyłącznie ogólne kierunki w tym obszarze, pozostawiając szczegółowe rozwiązania w gestii państw członkowskich.

Jednym z kluczowych obszarów, w ramach którego należy wykonać znaczną pracę, zmierzającą do uwzględnienia kryterium klimatycznego są regulacje prawne. W odpowiedzi na tak zakreśloną potrzebę, Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy ekspertów Fundacji Ekonomistów Środowiska i Zasobów Naturalnych do pomocy przy opracowaniu wskaźników (wraz z wytycznymi ich monitorowania), które pozwolą na uwzględnienie problematyki adaptacji do zmian klimatu w toku projektowania dokumentów strategicznych i przepisów prawnych. W założeniach stworzony materiał powinien dać także podstawę do oceny efektywności podjętych działań w zakresie dostosowania społeczeństwa, gospodarki oraz środowiska naturalnego do zmieniającej się rzeczywistości.

– Walka ze zmianami klimatu musi mieć dwuwymiarowy charakter. Równolegle powinniśmy skupić się na podjęciu środków zmniejszających poziom emisji gazów cieplarnianych oraz postawić na działania mające na celu wdrożenie odpowiednich strategii i działań legislacyjnych w zakresie adaptacji do negatywnych konsekwencji wywołanych zmianami klimatu. Tylko działania adaptacyjne oparte o przemyślaną strategię oraz ramy prawne są właściwą odpowiedzią na konsekwencje zmian zachodzących w środowisku, a musimy pamiętać, że beneficjentami działań dostosowawczych staniemy się nie tylko my – będą nimi również kolejne pokolenia. Wskaźniki opracowane w ramach projektu badawczego realizowanego przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy w ramach projektu Klimada 2.0 stanowią narzędzie analityczne, które właściwie wykorzystane z pewnością wspomoże proces podejmowania decyzji w zakresie planowania i tworzenia prawa. W ocenie Instytutu może ono dać szansę na wypracowanie takiego kształtu regulacji, który zapewni zwiększenie zdolności przystosowawczych polskiej gospodarki i społeczeństwa do zmian klimatu – wyjaśnia dr inż. Krystian Szczepański, Dyrektor IOŚ-PIB.




Wskaźniki adaptacyjne zaproponowane do wykorzystania w procesie legislacyjnym ujęto według sektorów: środowiskowego, gospodarczego oraz społecznego. Grupa wskaźników środowiskowych uwzględnia obszar rolnictwa, gospodarki wodnej oraz środowiska w zakresie ochrony przyrody
i zachowania różnorodności biologicznej. Wskaźniki gospodarcze dotyczą efektywności energetycznej Polski, energii w zakresie infrastruktury energetycznej, a także przemysłu i transportu. Wskaźniki społeczne skupiają się na budownictwie, mieszkalnictwie, planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zdrowiu oraz turystyce.

Odporność UE na zmiany klimatu do 2050 roku

W czerwcu 2021 r. Komisja Europejska opublikowała Europejskie Prawo o Klimacie (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dn. 30 czerwca 2021 r.), które tworzy „ramy służące osiągnięciu postępów w realizacji globalnego celu w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu ustanowionego w art. 7 porozumienia paryskiego” (art. 1 akapit 2). Dodatkowo Rozporządzenie zobowiązuje państwa członkowskie do zintensyfikowania działań mających na celu osiągnięcie rezultatów w zakresie obranego celu.

Chcąc wyegzekwować realizację założeń, regulacja przewiduje przegląd postępów w realizacji celu poczynionych przez kraje UE. Co ważne, również w ramach porozumienia paryskiego uregulowano prawnie ustalenia stron UNFCCC z 2010 roku w zakresie ograniczenia przyszłego globalnego ocieplenia do wartości znacznie poniżej 2°C w stosunku do poziomu sprzed rewolucji przemysłowej, dając tym samym podstawy legislacyjne do działań w zakresie mitygacji.

Jedno jest pewne. Przystosowanie polskiej gospodarki i społeczeństwa zarówno do adaptacji do zmian klimatu, jak i docelowego ich ograniczenia ich efektów, wymaga opracowania stosownych strategii i stworzenia ram prawnych, umożliwiających praktyczną realizację założeń strategicznych. Niezwykle ważne jest włączenie do tego procesu narzędzi analitycznych, które wykorzystują wskaźniki adaptacyjne, określają zasady ich monitorowania i sposób interpretacji pozyskanych wyników.

Dyskusja będąca przyczynkiem do dalszych prac nad tymi rozwiązaniami jest niezwykle istotna. Dzięki niej, tworzący prawo będą mogli projektować akty normatywne w sposób zapewniający Polsce osiągnięcie ambitnych celów adaptacyjnych, ale też i mitygacyjnych wyznaczonych przez Unię Europejską.

Świadoma pielęgnacja w zgodzie z naturą: Fermentowane składniki w kosmetykach to urodowy hit!

Świadoma pielęgnacja w zgodzie z naturą: Fermentowane składniki w kosmetykach to urodowy hit! Co to jest fermentacja kosmetyczna i dlaczego…
CZYTAJ

Twaróg pomoże zbudować Ci masę mięśniową – zobacz, jak łatwo uwzględnić go w diecie. 3 zdrowe i proste w przygotowaniu przekąski z twarogiem!

Twaróg to jeden z podstawowych produktów wytwarzanych z mleka. W Polsce znany jest od wielu stuleci, a ponadto jako kraj…
CZYTAJ

Oparzenia i trudno gojące się rany – co zrobić, gdy rana nie chce się goić?

Otarcia, skaleczenia czy oparzenia to urazy, które zna i miewa każdy z nas. Dezynfekcja, opatrunek i w „najpoważniejszych” przypadkach środek…
CZYTAJ

Wegańskie alternatywy dla wędlin VIODELI by Violife

Pod koniec września w sieci sklepów Biedronka pojawi się nowość – VIODELI, czyli roślinne alternatywy dla wędlin. Produkt marki Violife,…
CZYTAJ

Jak podróżują Polacy?

Choć Polacy coraz chętniej wprowadzają ekonawyki do swojego stylu życia to w kwestii transportu zmiany idą w wolniejszym tempie. Prawie…
CZYTAJ

Łosoś hodowlany czy dziki? Znamy preferencje Polaków!

Polacy uwielbiają łososia – wynika z raportu przygotowanego przez organizację MSC Polska*. Ponad 70% z nas deklaruje, że kupuje tę…
CZYTAJ

Jesienią wypada nam więcej włosów? Te sposoby pomogą się przed tym uchronić

Wypadanie włosów to naturalny proces, który dotyczy każdego z nas. Średnio tracimy od 50 do 100 włosów dziennie, ale wynik…
CZYTAJ

Lato się skończyło? Czas zadbać o skórę

Dla wielu z nas tegoroczne wakacje są już tylko wspomnieniem. Przyjemnie jest jednak powrócić do błogich chwil relaksu, pod warunkiem,…
CZYTAJ

Zmień swoją drogę i oczyść umysł na biegowym szlaku NATURE BATHING – pierwsza hybrydowa kolekcja od ASICS

ASICS wprowadza na rynek swoją pierwszą hybrydową kolekcję, w której znajdują się buty do biegania po asfalcie, przeprojektowane także z…
CZYTAJ

Niedziela Światowy Dzień Serca!

Corocznie, od 22 lat, ostatnia niedziela września jest w różnym krajach obchodzona pod znakiem serca – wszystko to za sprawą…
CZYTAJ

Świadoma pielęgnacja w zgodzie z naturą: Włosy kochają równowagę PEH

Świadoma pielęgnacja w zgodzie z naturą: Włosy kochają równowagę PEH. Dowiedz się na czym polega pielęgnacja PEH i jak się…
CZYTAJ

Jesienna chandra czy TATT? Nie lekceważ objawów – działaj!

Nagle zrobiło się zimno, deszczowo i szaro. Dni są coraz krótsze, a słońca – zdecydowanie mniej. I właśnie niedobór światła…
CZYTAJ





ZDROWIE

VIEW ALL

Niedziela Światowy Dzień Serca!

Corocznie, od 22 lat, ostatnia niedziela września jest w różnym krajach obchodzona…
CZYTAJ

Jesienna chandra czy TATT? Nie lekceważ objawów – działaj!

Nagle zrobiło się zimno, deszczowo i szaro. Dni są coraz krótsze, a…
CZYTAJ

Z okazji Światowego Dnia Serca kardiolog ostrzega – jesienią wzrasta ryzyko wystąpienia zawału serca. Dla sercowców najgroźniejsza jest jesień

Dziś pierwszy dzień astronomicznej jesieni. Wraz z końcem lata odczuliśmy w ostatnich…
CZYTAJ

Jak pomóc osobom z chorobą Alzheimera? Kluczowa może być wizyta u neuropsychologa

Choroba Alzheimera wciąż jest jednym z najmniej przebadanych schorzeń. Jednak w diagnostyce…
CZYTAJ

Fakty i mity o raku prostaty

15 września obchodzony jest Europejski Dzień Prostaty. Prostata jest jednym z najczęściej…
CZYTAJ