Alkohol w ciąży – kategorycznie zabroniony, więc skąd te mity?



Planujesz dziecko, a może już jesteś w ciąży? Alkohol? Wiadomo – zabroniony. Skąd więc pojawiające się wciąż mity, że jedna lampka wina to dla zdrowia, a od „małego piwa” nic się nie stanie? A co z piwami bezalkoholowymi? To pytania, które czasem się pojawiają. Alkohol w ciąży to zawsze ryzyko, a chwila rozluźnienia może skutkować tym, że dziecko urodzi się z chorobą FAS, czyli zespołem nieodwracalnych wad wrodzonych. Alkohol bowiem szkodzi maluszkowi już od pierwszych dni od zapłodnienia. Na pytania związane z FAS odpowiada lek. med. Krzysztof Kucharki, ginekolog z Centrum Medycznego Damiana.

#FAS, czyli Fetal Alcohol Syndrome to zespół wad wrodzonych dziecka, który spowodowany jest spożywaniem alkoholu przez kobietę będącą w ciąży. Zaburzenia pojawiają się zarówno na płaszczyźnie fizycznej, jak oraz psychicznej i prowadzą do nieprawidłowego rozwoju dziecka. Choć lekarze jasno komunikują, że każda ilość alkoholu spożytego w ciąży jest niebezpieczna dla płodu, to wciąż można spotkać się z powtarzanym mitem, że „jedna lampka wina nie zaszkodzi”.

Alkohol bardzo szybko i łatwo przedostaje się przez łożysko i dociera do płodu. Oznacza to, że ilość, którą przyjmie matka – przyjmie też dziecko. Może to wywołać pojawienie się zespołu FAS, którego wpływ na dalsze życie malucha zależny jest od bardzo wielu czynników – m.in. od ilości spożytego alkoholu i trymestru ciąży, ale także od tolerancji na alkohol u kobiety – komentuje lek. med. Krzysztof Kucharski, ginekolog z Centrum Medycznego Damiana.

Alkohol w ciąży – ZAWSZE szkodzi

Kobiety, dosyć często martwią się, że w pierwszych tygodniach mogły nieświadome przyjąć jakąś dawkę alkoholu – kiedy jeszcze nie wiedziały, że w niej są. Nie istnieje skala, która mówi, że określona ilość jest bezpieczna dla dziecka – trzeba przyjąć postawę, że nawet pół piwa czy lampka wina może zaszkodzić. Szczególnie, że nawet jeśli na pierwszy rzut oka dziecko urodzi się zdrowe i nie zobaczymy np. zmian w wyglądzie twarzy, to potem w przyszłości może okazać się, że ma ono problem z prawidłowym działaniem ośrodkowego układu nerwowego – dodaje lek. med. Krzysztof Kucharski, ginekolog z Centrum Medycznego Damiana.

Zaznaczmy raz jeszcze, że alkohol szkodzi zawsze. Jednak największe problemy mogą pojawić się, kiedy jest on przyjmowany w pierwszym trymestrze ciąży. Na tym etapie może prowadzić do wystąpienia dysfunkcji układu nerwowego i wad rozwojowych – w tym np. deformacji twarzy (płaska, szerokie rozstawienie oczu, wygładzona bruzda między nosem a ustami), czaszki, wad serca czy wątroby. Nawet okazjonalne spożywanie „procentowych trunków” w pierwszych trzech miesiącach ciąży może prowadzić także do poronienia.

W drugim trymestrze alkohol może mieć dodatkowo wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, osłabienie komórek mięśni, skóry, kości. Nadal możliwe jest poronienie. Alkohol wypity w trzecim trymestrze może mocno spowolnić rozwój dziecka, upośledzać jego zdolności poznawcze, wywołać nadwrażliwość, a także przyczynić się do przedwczesnego porodu.

Kolejnym, częstym pytanie przyszłych mam jest kwestia spożywania piw bezalkoholowych. Tu jednak należy mocno podkreślić, że piwa bezalkoholowe są takimi tylko z nazwy, a tak naprawdę zawierają minimalną dawkę alkoholu – do 0,5%, która również może być niebezpieczna dla malca. Jeśli już chcemy zdecydować się na piwo, wybierzmy typowe 0,0%, w którym alkoholu nie ma w ogóle. Jednak nawet z takim napojem nie należy przesadzać – wypicie jednego raz na kilka tygodni nie zaszkodzi, ale spożywanie go codziennie jest zdecydowanie niewskazane.




#FAS – czy zawsze problem widać od razu?

Najczęstszym problemem, ale też czynnikiem, który pozwala rozpoznać u dziecka zespół FAS jest zaburzony wzrost dziecka w czasie ciąży. Jednak nie zawsze FAS jest zauważalne od razu. Bardzo często zdarza się, że dolegliwości pojawiają się zdecydowanie później, kiedy dziecko ma już kilka lub kilkanaście lat – wtedy obserwujemy zaburzony rozwój psychoruchowy i umysłowy, nadpobudliwość, trudności w uczeniu się czy nawiązywaniu kontaktów.

Są to cechy niewidoczne na pierwszy rzut oka, ale mocno wpływające na życie dziecka, także później – jako już dorosłej osoby. Wszystko zależy jednak od stopnia upośledzenia, do którego dochodzi w trakcie ciąży pod wpływem spożywania alkoholu.

Choroby wyleczyć się nie da, ale można uniknąć

Niestety, w przypadku wystąpienia #FAS, nie mamy możliwości jego wyleczenia. Są to trwałe i nieodwracalne uszkodzenia. Szczególnie zmiany deformacyjne – np. w obrębie twarzy – są powikłaniem, którego cofnąć się nie da. Pracować możemy nad cechami umysłowymi, które zostały upośledzone.

Wtedy niezbędne stają się wizyty u psychologa, logopedy czy neurologa, którzy po pierwsze będą potrafili to zaburzenie rozpoznać, a potem także zaproponować odpowiednią terapię. Jedynym skutecznym sposobem na uniknięcie wystąpienia wad, jest całkowita rezygnacja z alkoholu na okres 9 miesięcy ciąży.

Co siódme dziecko ma kredowe zęby – rusza ogólnopolska kampania „Razem Przeciwko Kredowym Zębom”

Właśnie wystartowała ogólnopolska akcja edukacyjna „Razem Przeciwko Kredowym Zębom”, poświęcona hipomineralizacji trzonowcowo-siekaczowej (MIH). Szacuje się, że ta rozwojowa wada szkliwa…
CZYTAJ

Czas ratuje życie. Apel lekarza z SOR-u przypomina, dlaczego „Koperta Życia” powinna być w każdym domu

86-letnia pacjentka trafia na Szpitalny Oddział Ratunkowy. Jej stan wymaga natychmiastowej pomocy, jednak seniorka nie jest w stanie przypomnieć sobie,…
CZYTAJ

Jesienią rzadziej sięgasz po wodę? Sprawdź, jak przygotować rozgrzewający napar

W chłodne dni, gdy rzadziej odczuwamy pragnienie, trudniej pamiętać o regularnym piciu wody. Jeśli chętniej sięgamy wtedy po coś ciepłego,…
CZYTAJ

Od badań nad mlekiem matki do technologii NUTURIS®. Jak nauka inspiruje rozwój żywienia niemowląt? 

Lipidy dostarczają około połowy energii, jaką niemowlę czerpie z mleka matki, ale ich rola nie ogranicza się jedynie do funkcji…
CZYTAJ

Collagen Banking: jak możemy wspierać jakość skóry w miarę upływu lat?

Nie możemy zatrzymać czasu, ale możemy zacząć dbać o to, co w dużej mierze decyduje o jędrności i strukturze skóry:…
CZYTAJ

Od pierwszego przeszczepu serca do sal hybrydowych. Prof. Andrzej Bochenek, o postępie w kardiologii

5 listopada 1985 roku w Zabrzu przeprowadzono pierwszy udany przeszczep serca w Polsce. Operacja, w której pod kierownictwem prof. Zbigniewa…
CZYTAJ

Jesienny przepis na dyniowo – orkiszowe bułeczki w kształcie… dyni!

Jesień pachnie pieczonymi jabłkami, cynamonem i… dynią! To właśnie ona króluje teraz w kuchni, zachwycając pięknym kolorem, delikatnym smakiem i…
CZYTAJ

Udar – liczy się każda minuta, a potem każdy krok

29 października obchodzimy Światowy Dzień Udaru Mózgu. Z tej okazji warto przypomnieć, jak ważne są szybkie rozpoznanie objawów, natychmiastowa pomoc…
CZYTAJ

Transport wektorowy i nośniki PLGA Duet w służbie anti-aging

Koniec roku to czas spotkań w rodzinnym gronie, biznesowych christmas party i planowania beauty strategii na nadchodzące miesiące. Kosmetologiczne trendy…
CZYTAJ

RSV nie wybiera. Rodzice apelują o powszechną ochronę najmłodszych

Ponad 102 tysiące zakażeń RSV zgłoszono w Polsce w pierwszych miesiącach 2026 roku. Za tymi statystykami kryją się historie najmłodszych…
CZYTAJ

Infekcja zniknęła – kaszel pozostał? Jak długo utrzymuje się kaszel po infekcji

Kaszel po infekcji może utrzymywać się nawet przez 8 tygodni! Przy suchym kaszlu pomocne może być nawilżanie gardła i unikanie…
CZYTAJ

Skóra jest jak pamiętnik. Po lecie warto sprawdzić, co zapisało na niej słońce

Promieniowanie UV działa na skórę przez całe życie, a jego skutki kumulują się z każdym kolejnym sezonem. Dlatego jesień może…
CZYTAJ





ZDROWIE

VIEW ALL

Czas ratuje życie. Apel lekarza z SOR-u przypomina, dlaczego „Koperta Życia” powinna być w każdym domu

86-letnia pacjentka trafia na Szpitalny Oddział Ratunkowy. Jej stan wymaga natychmiastowej pomocy,…
CZYTAJ

Jesienią rzadziej sięgasz po wodę? Sprawdź, jak przygotować rozgrzewający napar

W chłodne dni, gdy rzadziej odczuwamy pragnienie, trudniej pamiętać o regularnym piciu…
CZYTAJ

Od pierwszego przeszczepu serca do sal hybrydowych. Prof. Andrzej Bochenek, o postępie w kardiologii

5 listopada 1985 roku w Zabrzu przeprowadzono pierwszy udany przeszczep serca w…
CZYTAJ

Udar – liczy się każda minuta, a potem każdy krok

29 października obchodzimy Światowy Dzień Udaru Mózgu. Z tej okazji warto przypomnieć,…
CZYTAJ

RSV nie wybiera. Rodzice apelują o powszechną ochronę najmłodszych

Ponad 102 tysiące zakażeń RSV zgłoszono w Polsce w pierwszych miesiącach 2026…
CZYTAJ