Metody walki z endometriozą



Endometrioza to choroba o dość niejasnej etiologii. W dalszym ciągu nie wiadomo co dokładnie jest jej przyczyną. Na szczęście, nowoczesna medycyna dysponuje wachlarzem różnorodnych metod, które pozwalają na zmniejszenie jej objawów oraz zahamowanie rozwoju. O technikach leczenia endometriozy, dopasowanych do oczekiwanych efektów pacjentki, mówi prof. dr hab. Paweł Blecharz – specjalista ginekologii, onkologii i chirurgii z krakowskiej SCM clinic.

Endometrium u każdej zdrowej kobiety wyściela wnętrze macicy. Endometrioza to schorzenie, które polega na występowaniu tych komórek poza ich właściwym miejscem i bolesnym złuszczaniu w trakcie miesiączki. Kumulują się w formie wszczepów najczęściej w mięśniach macicy lub na jajnikach, tworząc torbiele endometrialne. Jednak mogą tak naprawdę pojawić się w każdym miejscu w jamie otrzewnej brzucha, jako zrosty czy bolesne ogniska zapalne. W skrajnych przypadkach tzw. endometriozy głęboko naciekającej powstają większe guzy, które mają zdolność wnikania do dalszych tkanek. Zazwyczaj dotyczy to narządów miednicy mniejszej, jelita grubego oraz ścianek miednicy. Zdarza się także, że to naciekanie może upośledzać funkcję moczowodów. Jest to rzadka sytuacja, jednak stanowi duże wyzwanie w przypadku leczenia chirurgicznego.

Prof. dr hab. Paweł Blecharz twierdzi, że endometrioza jest zagrożeniem dla zdrowia kobiety z dwóch powodów.

– Po pierwsze powoduje ból. Część kobiet odczuwa go jedynie w trakcie miesiączek, ale zdarza się też, że bolesność towarzyszy im niezależnie od cyklu miesiączkowego. Drugim skutkiem nieleczenia endometriozy jest niepłodność lub zmniejszenie płodności. Wynika to z potencjału choroby do niszczenia struktury jajnika, powodowania niedrożności jajowodów przez ich zarastanie bądź podobne mechaniczne działanie. Rzadszą, jednak wciąż możliwą konsekwencją przewlekłej endometriozy jest zwiększone ryzyko niektórych nowotworów miednicy m.in. macicy lub jajników. Należy brać to pod uwagę przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych – wyjaśnia ekspert SCM clinic.

Metody chirurgiczne

Wybór metody walki z endometriozą zależy od kilku czynników: rodzaju i stopnia zaawansowania choroby oraz oczekiwanych przez pacjentkę efektów.

Ścieżka terapeutyczna w przypadku bolesnej endometriozy zależy od jej postaci. Torbiele endometrialne jajnika powyżej 4 cm zazwyczaj usuwa się chirurgicznie. Metodą z wyboru na ich wyłuszczenie jest laparoskopia, ponieważ ten problem dotyczy zazwyczaj młodych kobiet. Technika ta pozwala zachować lub wzmocnić płodność, jednocześnie zapewniając dobry efekt kosmetyczny.

– Laparoskopia ma także tę przewagę nad przeprowadzaniem zabiegów metodą otwartą, że w dużo mniejszym stopniu powoduje powstawanie zrostów. A te mogą nawet upośledzać płodność kobiety, dlatego należy unikać okazji do ich powstawania – dodaje prof. dr hab. Paweł Blecharz.

W przypadku ognisk endometriozy na otrzewnej, czyli drobnych zapalnych szczepów, używa się technik selektywnego niszczenia. Można wykonywać te zabiegi za pomocą prądu elektrycznego lub w bardziej zaawansowany sposób – argonem albo plazmą. Te dwie ostatnie metody wymagają bardziej zaawansowanego sprzętu, ale również są obecnie wykorzystywane na rynku medycznym. Pozwalają dość powierzchownie, nie uszkadzając głębszych struktur, wypalać drobne ogniska, które powodują u pacjentki ból.

Większy problem stanowi usuwanie zaawansowanego stadium choroby, czyli tzw. endometriozy głęboko naciekającej. Zlikwidowanie takich ognisk jest znacznie trudniejsze, ponieważ często wiąże się z bardzo rozległymi zabiegami operacyjnymi. Ze względu na lokalizację endometriozy głęboko naciekającej w dnie miednicy wymaga ona często resekcji części jelita, a następnie wykonanie zespolenia i usunięcia chorych tkanek. Taki zabieg wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań m.in. nieszczelnością zespolenia jelitowego, która z kolei może powodować zapalenie otrzewnej. Wymaga to wówczas reoperacji i zazwyczaj wyłonienia stomii.

– Dlatego kobiety, których objawem endometriozy jest ból, lub leczą się z powodu niepłodności powinny dokładnie przemyśleć decyzję o takim zabiegu. Konsekwencje, z jakimi należy się liczyć po operacji są czasem dużo bardziej poważne niż same objawy choroby. Warto wtedy rozważyć inne, zachowawcze metody leczenia – wyjaśnia prof. dr hab. Paweł Blecharz z SCM clinic.

Leczenie zachowawcze

Do zachowawczych sposobów leczenia endometriozy należą metody hamujące aktywność hormonalną kobiety i obniżające wahania estrogenów. W tym celu można stosować antykoncepcję hormonalną, nowoczesne preparaty wyspecjalizowane pod kątem endometriozy, a nawet farmakologiczną kastrację. Ta ostatnia metoda polega na wyłączeniu funkcji jajników na okres kilku miesięcy za pomocą leków. To powoduje ustąpienie objawów, zmniejszenie natężenia endometriozy i daje możliwość odroczenia poważnych operacji.




Trudna diagnoza

Wykrywanie endometriozy nie zawsze jest proste, ponieważ często badania ultrasonograficzne, a nawet wyniki rezonansu magnetycznego nie są jednoznaczne. – Dlatego diagnostyka tego schorzenia jest połączeniem wywiadu z pacjentką, badania klinicznego oraz badania obrazowego. Jeśli nadal nie ma pewności co do występowania choroby, wykonuje się badania biomarkerów surowicy krwi. Marker Ca125 może być podwyższony w przypadku endometriozy oraz nowotworu jajnika. Jego właściwa interpretacja pozwoli uściślić diagnozę – tłumaczy specjalista SCM clinic. – Ostatnim badaniem połączonym z zabiegiem pozwalającym na ostateczną ocenę tego, co dzieje się w miednicy jest laparoskopia – dodaje prof. dr hab. Paweł Blecharz.

W bardziej wątpliwych przypadkach można zastanowić się nad diagnozą poprzez terapię, czyli włączeniem leczenia hormonalnego. Często uzyskuje się wtedy poprawę stanu pacjentki, bo dolegliwości bólowe zmniejszają się. Może to świadczyć o tym, że rzeczywiście mieliśmy do czynienia z trudną do diagnostyki odmianą endometriozy. Taka metoda sprawdza się u kobiet, które nie widzą uzasadnienia zabiegu operacyjnego.

Optymalna sytuacja to taka, w której badanie histopatologiczne (czyli badanie materiału operacyjnego torbieli czy wycinka) potwierdza schorzenie. Jednak niekiedy nawet wtedy nie da się definitywnie stwierdzić występowania tkanek endometrialnych. Wówczas ostateczna diagnoza zapada na podstawie obrazu śródoperacyjnego w laparoskopie, który dla doświadczonych lekarzy jest jednoznaczny.

Nieuleczalna?

Uważa się, że endometrioza jest chorobą nieuleczalną. Jednak możemy zmniejszać jej objawy i natężenie. Zabieg operacyjny polega na starannym oczyszczeniu narządów kobiety z ognisk endometrialnych.

Nie jest do końca jednoznaczne, czy powinno się wzmacniać efekt operacyjny leczeniem hormonalnym, hamującym rozwój choroby. – Obecnie przy takiej decyzji uwzględnia się przede wszystkim plany i życzenia pacjentki. Jeśli celem leczenia jest zajście w ciążę, to hamowanie hormonalne możliwości rozrodczych jest bezcelowe. Wtedy zazwyczaj intensyfikuje się metody, które mogłyby doprowadzić do zapłodnienia – mówi prof. dr hab. Paweł Blecharz.

– Jeżeli jednak kobieta nie planuje w najbliższym czasie macierzyństwa i leczy schorzenie z powodu dolegliwości bólowych czy obecności dużych zmian endometrialnych, to wtedy warto rozważyć zablokowanie funkcji jajników np. tabletką antykoncepcyjną, by stłumić rozwój choroby – dodaje specjalista SCM clinic.

Warto także podkreślić, że po zajściu w ciążę endometrioza nie ma właściwie żadnego znaczenia dla rozwoju płodu, dlatego nie należy się martwić o jej szkodliwość dla dziecka. Co więcej, po ciąży ta choroba zazwyczaj uspokaja się, a nawroty są mniej nasilone bądź nie pojawiają się wcale. Schorzenie mimo tego, że jest niewyleczalne, może przybrać stadium, które zupełnie nie niepokoi i nie przeszkadza pacjentce.


Ekspert

Prof. dr hab. n. med. Paweł Blecharz specjalista ginekologii onkologicznej. Zajmuje się diagnostyką i leczeniem operacyjnym nowotworów żeńskich narządów płciowych oraz prowadzeniem chemioterapii pacjentek z tymi nowotworami.

SCM clinic to krakowski Prywatny Szpital Specjalistyczny, wyposażony w sprzęt najnowszej generacji, który prowadzi działalność leczniczą w ramach chirurgii jednego dnia oraz ambulatoryjne świadczenia zdrowotne i konsultacje lekarskie. Klinika posiada całkowicie zautomatyzowany blok operacyjny, który spełnia najwyższe światowe standardy. Największym atutem tego miejsca jest kadra lekarska, w skład której wchodzą specjaliści o ogromnej wiedzy i bogatym doświadczeniu klinicznym. SCM clinic powstało z myślą o najbardziej wymagających Pacjentach, dlatego Centrum zapewnia im najlepszą opiekę okołomedyczną, udzielną w warunkach pełnej dyskrecji i zaufania.

Najbardziej komfortowe buty do biegania* ASICS GEL-NIMBUS 25 wkracza do gry

Ocenione przez biegaczy jako nr 1 pod względem wygody w niezależnym teście przeprowadzonym przez The Biomechanics Lab na południu Australii,…
CZYTAJ

UNICEF dostarcza ratującą życie pomoc, aby wesprzeć rodziny, które uciekły do Polski przed wojną w Ukrainie

UNICEF dostarcza ratującą życie pomoc, aby wesprzeć rodziny, które uciekły do Polski przed wojną w Ukrainie. Pomoc humanitarna najbardziej potrzebującym…
CZYTAJ

Objętość, elastyczność i zdrowy wygląd 3 wyzwania dla delikatnych włosów

Pielęgnacja i stylizacja włosów cienkich, delikatnych lub pozbawionych objętości to prawdziwe wyzwanie. Eksperci wskazują na perfekcyjne działanie protein, keratyny i…
CZYTAJ

Magia Kina Pokaz najnowszej kolekcji Deni Cler wiosna/lato 2023

„Magia kina” - to tytuł najnowszej kolekcji Deni Cler na sezon wiosna/lato 2023, której premiera odbyła się 26 stycznia w…
CZYTAJ

SUPER KONKURS: Wygraj kieszonkowe od MAOAM!

Marka MAOAM zaprasza wszystkich fanów soczystych i owocowych gum rozpuszczalnych do udziału w ogólnopolskim konkursie, w którym do wygrania jest…
CZYTAJ

TikTok gra razem z WOŚP!

TikTok po raz pierwszy oficjalnie dołącza do Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy i zachęca wszystkich swoich użytkowników do wzięcia udziału…
CZYTAJ

Kurze łapki potrafią postarzyć twarz o kilka lat. Jak skutecznie im zapobiegać i się z nimi rozprawić!

Kurze łapki potrafią postarzyć twarz o kilka lat. Jak skutecznie im zapobiegać i się z nimi rozprawić, aby zachować dłużej…
CZYTAJ

Czym są suplementy diety i czy warto z nich korzystać?

Tempo naszego życia sukcesywnie wzrasta. Chronicznie cierpimy na brak czasu, co przekłada się na nasze zdrowie i samopoczucie. Na stan…
CZYTAJ

Uzdrowisko Ustroń na ferie– wyjątkowe połączenie przyrody, modernizmu i historii

Ustroń to miejscowość, która słynie przede wszystkim z górskich pejzaży oraz leczniczych zasobów solanki i borowiny, a wraz z nadejściem…
CZYTAJ

Czas na owoce morza! Krewetki z chorizo, pomidorami i smażone boczniaki

Czas na owoce morza! Zasmakuj krewetek w wariancie wytrawnym i na ostro. Krewetki to rarytas, który przywodzi na myśl wakacyjny…
CZYTAJ

5 pytań o przeszczepy, które warto sobie zadać

Transplantologia to niezwykle ważna dziedzina nauk medycznych, która bardzo często jest jedynym sposobem na uratowanie czyjegoś życia. 26 stycznia obchodzimy…
CZYTAJ

Trendy w branży beauty – podsumowanie 2022 roku, co będzie na topie w 2023 roku

Branża beauty stanowi spory segment rynku światowego. Kosmetyki pielęgnacyjne, kosmetyki do makijażu oraz do higieny osobistej… Nic dziwnego, że globalną wartość…
CZYTAJ





ZDROWIE

VIEW ALL

5 pytań o przeszczepy, które warto sobie zadać

Transplantologia to niezwykle ważna dziedzina nauk medycznych, która bardzo często jest jedynym…
CZYTAJ

Brawura na bok, start od rozgrzewki. W te ferie na nartach jeżdżę bezpiecznie

Ferie to dla wielu z nas czas zimowego szaleństwa na nartach czy…
CZYTAJ

Babciu, Dziadku – zadbaj o swoje zdrowie, czyli o profilaktyce dla seniora

Już w najbliższy weekend, 21. i 22. stycznia obchodzimy Dzień Babci i…
CZYTAJ

Aktywność fizyczna kluczem do wzmocnienia wydajności mózgu ASICS przedstawia wyniki przełomowego eksperymentu

Badania ASICS pokazują, że regularne ćwiczenia zwiększają możliwości ludzkiego mózgu. W przełomowym,…
CZYTAJ

Sezon grypowy w pełni. Jak wzmacniać odporność organizmu? Co warto wiedzieć na temat grypy?

Jesteśmy w okres zwiększonej liczby infekcji dotyczących dróg oddechowych. W tym roku…
CZYTAJ