Boli cię ząb? Winny może być zębiniak!



Boli cię ząb? Winny może być zębiniak! Ząb najczęściej obumiera i szarzeje na skutek zaawansowanej próchnicy lub niefortunnego urazu – lecz nie zawsze. Mało znaną, tajemniczą przyczyną martwicy miazgi jest zębiniak. Co to takiego?

Zębiniak – podstępny zabójca miazgi

Miazga jest bogato unerwioną i unaczynioną tkanką, którą można porównać do „serca” zęba. To miazga doprowadza do niego składniki odżywcze oraz tlen. Dzięki temu ząb jest żywy i odpowiada na bodźce np. ból, gorąco czy zimno. Dlatego jednym z największych zagrożeń dla żywotności i dobrej kondycji naszych zębów są właśnie choroby miazgi.

Schorzenia miazgi najczęściej są spowodowane zaawansowaną, nieleczoną próchnicą, która może wywołać stan zapalny tej tkanki i stopniowe jej obumieranie. Innymi przyczynami uszkodzenia miazgi są urazy mechaniczne, np. silne uderzenie, które może naruszyć tę tkankę i doprowadzić do martwicy zęba lub niepoprawnie przeprowadzone leczenie kanałowe.

W tym kontekście konsternację pacjenta może wywołać fakt, że czasami ząb bez śladu próchnicy, nieleczony wcześniej kanałowo i bez historii urazu, nagle obumiera i przestaje reagować na bodźce. Winowajcą może być właśnie zębiniak (dentinoid). I choć nazwa jest niepozorna, to zmiana ma groźne konsekwencje dla zdrowia zębów.

– Zębiniaki należą do zmian zwyrodnieniowych miazgi. Są to zmineralizowane struktury zlokalizowane w miazdze zęba, na ogół w jego komorze, rzadziej w obrębie korzeni. Zwane także kamieniami miazgowymi, poprzez twardą strukturę przypominającą zwapnione złogi. Zębiniaki mogą różnić się umiejscowieniem, kształtem oraz wielkością, począwszy od tych małych do bardzo dużych. W ok. 90 proc. występują w zębach wielokorzeniowych. Znane są przypadki występowania zębiniaków również w zębach niewyrzniętych, np. ósemkach ukrytych jeszcze w kości – mówi lek. stom. Monika Stachowicz z Centrum Periodent w Warszawie.

Przyczyna powstawania zębiniaków nie jest do końca wyjaśniona.  Badania sugerują, że na ich rozwój wpływ mogą mieć przewlekłe zmiany zapalne prowadzące do podrażnień miazgi, spowodowane próchnicą lub nawet wypełnieniem, urazy w obszarze zęba lub nieprawidłowo przeprowadzone zabiegi stomatologiczne.

Eksperci twierdzą, że zmiany mogą również towarzyszyć niektórym schorzeniom m.in. dysplazji zębiny, odontodysplazji oraz uwarunkowanej genetycznie chorobie, zwanej zespołem Albrighta (dziedziczna osteodystrofia Albrighta). Zębiniaki częściej występują również u osób między 50. a 70. rokiem życia.

Jak wygląda diagnoza i leczenie?

Zazwyczaj zmiany te wykrywane są u pacjenta przypadkowo podczas rutynowych zdjęć RTG, np. w celu zdiagnozowania próchnicy. Czy zwapnienia mogą być groźne?

– To zależy. Gdy zębiniak jest niewielki, nie musi powodować żadnych dolegliwości bólowych ani naruszać miazgi. Problem zaczyna się, gdy zmiana osiąga znaczny rozmiar, uciska zakończenia nerwów i naczynia krwionośne. Wówczas pojawić się mogą objawy zbliżone do tych przy zapaleniu miazgi, czyli samoistny, tępy, pulsujący ból, ale także ten charakterystyczny dla neuralgii nerwu trójdzielnego, czyli ból trudny do zniesienia, przeszywający, którego nie da się złagodzić środkami przeciwbólowymi. Ostatecznie rozległy zębiniak w obrębie miazgi może doprowadzić do jej obumarcia – wyjaśnia dentystka.




Czy więc zmianę należy leczyć? Nie jest to jednoznaczne. Przy niewielkim rozmiarze zębiniaka zaleca się obserwację i monitorowanie jego ewentualnego wzrostu podczas cyklicznych przeglądów w gabinecie. Jednak, gdy obecności zmiany towarzyszą nieprzyjemne objawy, stomatolog może usunąć miazgę i leczyć zęba kanałowo.

Z drugiej strony, zębiniaki same w sobie mogą być problemem przy leczeniu kanałowym, poprzez swój rozmiar i umiejscowienie mogą choćby utrudnić właściwy dostęp do dna komory zęba czy skutkować złamaniem narzędzi endodontycznych w trakcie zabiegu. Z tego względu zalecane jest leczenie z użyciem mikroskopu stomatologicznego, który dużo precyzyjniej uwidacznia tkanki zęba.

Eksperci wskazują również na potrzebę czujności u pacjentów i zgłaszanie wszelkich dolegliwości podczas okresowych wizyt u dentysty.

– Gdy pacjent zauważa niepokojące objawy, np. ból o nieznanym źródle, zawsze warto to zweryfikować. Tym bardziej, że nie zawsze przyczyną bólu zęba jest próchnica. Stąd tak istotna rola diagnostyki i badań radiologicznych, które obrazują czasem zaskakujące podłoże problemu. Pacjent, który dba o higienę jamy ustnej, unika podaży cukrów, nie naraża zębów na urazy może być zaskoczony informacją o zębiniaku, który spowodował obumarcie miazgi. Takie paradoksy w stomatologii się zdarzają, nie znaczy to jednak, że nasze nawyki nie mają znaczenia. Mają – i to kluczowe – mówi stomatolog.

Nie pomyl z zębiakiem!

Zębiak (in. odontoma) to łagodny guz nowotworowy, które wywodzi się od tkanek tworzących zawiązek zęba (szkliwa, zębiny, miazgi), na ogół pojawiający się w kości żuchwy i szczęki, rzadziej w tkankach dziąseł. Ta zmiana również może osiągać niespotykane rozmiary, skutkując deformacją wyrostka zębodołowego, zmianą ułożenia zębów czy zatrzymaniem wzrostu zęba stałego w kości u dzieci (szczególnie kłów i siekaczy). Zębiaki, w przeciwieństwie do zębiniaków, usuwane są chirurgicznie, np. poprzez wyłuszczenie guza razem z otaczającą go torebką.

UNICEF dostarcza ratującą życie pomoc, aby wesprzeć rodziny, które uciekły do Polski przed wojną w Ukrainie

UNICEF dostarcza ratującą życie pomoc, aby wesprzeć rodziny, które uciekły do Polski przed wojną w Ukrainie. Pomoc humanitarna najbardziej potrzebującym…
CZYTAJ

Objętość, elastyczność i zdrowy wygląd 3 wyzwania dla delikatnych włosów

Pielęgnacja i stylizacja włosów cienkich, delikatnych lub pozbawionych objętości to prawdziwe wyzwanie. Eksperci wskazują na perfekcyjne działanie protein, keratyny i…
CZYTAJ

Magia Kina Pokaz najnowszej kolekcji Deni Cler wiosna/lato 2023

„Magia kina” - to tytuł najnowszej kolekcji Deni Cler na sezon wiosna/lato 2023, której premiera odbyła się 26 stycznia w…
CZYTAJ

SUPER KONKURS: Wygraj kieszonkowe od MAOAM!

Marka MAOAM zaprasza wszystkich fanów soczystych i owocowych gum rozpuszczalnych do udziału w ogólnopolskim konkursie, w którym do wygrania jest…
CZYTAJ

TikTok gra razem z WOŚP!

TikTok po raz pierwszy oficjalnie dołącza do Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy i zachęca wszystkich swoich użytkowników do wzięcia udziału…
CZYTAJ

Kurze łapki potrafią postarzyć twarz o kilka lat. Jak skutecznie im zapobiegać i się z nimi rozprawić!

Kurze łapki potrafią postarzyć twarz o kilka lat. Jak skutecznie im zapobiegać i się z nimi rozprawić, aby zachować dłużej…
CZYTAJ

Czym są suplementy diety i czy warto z nich korzystać?

Tempo naszego życia sukcesywnie wzrasta. Chronicznie cierpimy na brak czasu, co przekłada się na nasze zdrowie i samopoczucie. Na stan…
CZYTAJ

Uzdrowisko Ustroń na ferie– wyjątkowe połączenie przyrody, modernizmu i historii

Ustroń to miejscowość, która słynie przede wszystkim z górskich pejzaży oraz leczniczych zasobów solanki i borowiny, a wraz z nadejściem…
CZYTAJ

Czas na owoce morza! Krewetki z chorizo, pomidorami i smażone boczniaki

Czas na owoce morza! Zasmakuj krewetek w wariancie wytrawnym i na ostro. Krewetki to rarytas, który przywodzi na myśl wakacyjny…
CZYTAJ

5 pytań o przeszczepy, które warto sobie zadać

Transplantologia to niezwykle ważna dziedzina nauk medycznych, która bardzo często jest jedynym sposobem na uratowanie czyjegoś życia. 26 stycznia obchodzimy…
CZYTAJ

Trendy w branży beauty – podsumowanie 2022 roku, co będzie na topie w 2023 roku

Branża beauty stanowi spory segment rynku światowego. Kosmetyki pielęgnacyjne, kosmetyki do makijażu oraz do higieny osobistej… Nic dziwnego, że globalną wartość…
CZYTAJ

5 porad jak wybrać idealny rower dla siebie

Wybór roweru dla siebie to zadanie, które warto bardzo dokładnie przemyśleć. Przed zakupem należy zastanowić się nie tylko nad tym,…
CZYTAJ





ZDROWIE

VIEW ALL

5 pytań o przeszczepy, które warto sobie zadać

Transplantologia to niezwykle ważna dziedzina nauk medycznych, która bardzo często jest jedynym…
CZYTAJ

Brawura na bok, start od rozgrzewki. W te ferie na nartach jeżdżę bezpiecznie

Ferie to dla wielu z nas czas zimowego szaleństwa na nartach czy…
CZYTAJ

Babciu, Dziadku – zadbaj o swoje zdrowie, czyli o profilaktyce dla seniora

Już w najbliższy weekend, 21. i 22. stycznia obchodzimy Dzień Babci i…
CZYTAJ

Aktywność fizyczna kluczem do wzmocnienia wydajności mózgu ASICS przedstawia wyniki przełomowego eksperymentu

Badania ASICS pokazują, że regularne ćwiczenia zwiększają możliwości ludzkiego mózgu. W przełomowym,…
CZYTAJ

Sezon grypowy w pełni. Jak wzmacniać odporność organizmu? Co warto wiedzieć na temat grypy?

Jesteśmy w okres zwiększonej liczby infekcji dotyczących dróg oddechowych. W tym roku…
CZYTAJ