Umami. Tajemnica „piątego smaku”



Umami. Tajemnica „piątego smaku”. Minęły prawie dwa miliony lat od kiedy nasi przodkowie zaczęli gotować. Wydawać by się mogło, że największe kulinarne rewolucje i odkrycia mamy już za sobą – od pierwszych podpłomyków po kuchnię molekularną. Czy jest wobec tego możliwe, że większość z nas nie zdaje sobie sprawy z istnienia piątego smaku?

Słodki, słony, gorzki i kwaśny. Świat smaków przez tysiące lat podzielony był między tę wielką czwórkę. Nikt nie był gotowy na odkrycie piątego smaku! Świadczy o tym choćby fakt, że nie do końca potrafimy go opisać. Z pomocą przyszedł japoński naukowiec, który postanowił nadać mu nazwę: umami. W wolnym tłumaczeniu znaczy to tyle, co „pyszny”!

Co łączy sos sojowy i burgera?

To, że smak umami odkryty został w Azji, nie powinno nikogo dziwić. W tradycyjnej wschodniej kuchni znajdziemy wiele z jego najpopularniejszych źródeł: sos sojowy, grzyby i gęste wywary. Te aromatyczne składniki to tylko jedne z postaci, pod którymi występuje ten intrygujący smak. Zastanawiałeś się czasem, dlaczego połączenie sosu pomidorowego i świeżo startego parmezanu jest tak smaczne?

Dlaczego wołowy burger z plastrem sera i soczystym pomidorem zawojował świat? Wszystkie te składniki zawierają wysokie ilości aminokwasu, który odpowiada za „pyszny” smak umami.




Z Azji na Bliski Wschód

Jeśli obawiasz się, że piąty smak kryje się tylko w tłustych potrawach, którymi delektować się możesz wyłącznie od święta, czas na podróż na Bliski Wschód. Tamtejsi kucharze odkryli sekret umami, opracowując pożywne i zdrowe dania, które mimo braku mięsa i sera pełne są smaku. Wykorzystali w tym celu potencjał pomidorów, ziemniaków i innych warzyw, które odpowiednio przygotowane zachwycają bogatym aromatem.
Poszukiwanie smaku umami to nie tylko dobór odpowiednich składników.

To także właściwe ich traktowanie! Aby wyzwolić jak najwięcej „piątego smaku”, potrzeba czasu. Warzywne wywary, buliony i sosy dorównają smakiem mięsnym odpowiednikom, jeśli tylko damy im szansę. Kuchnia Bliskiego Wschodu obfituje w potrawy, które najlepiej smakują następnego dnia, gdy w pełni połączą się wszystkie smaki.

Soczysty i sycący dahl – gęsta zupa na bazie pomidorów, soczewicy i rozgrzewających przypraw – to doskonały początek dla poszukiwacza umami. Tradycyjne arabskie śniadanie – szakszuka – to kolejny przykład dania, które dzięki aromatycznym pomidorom pełne jest piątego smaku. Jeśli wolisz ziemniaki, przyrządź z nich koftę. Smakowite kuleczki w gęstym sosie curry to podwójny atak „pyszności”!

Jeśli zaś potrzebujesz szybkiej przekąski pełnej umami, postaw na grzyby. Przyprawione w orientalnym stylu pieczarki błyskawicznie znikną z talerza! Aby podkreślić naturalny smak grzybów, podsmaż je na patelni z odrobiną zataru – bliskowschodniej przyprawy na bazie tymianku i sumaku. Znajdziesz ją w ofercie Jasmeen – ekspertów w dziedzinie arabskiej kuchni. Intrygujący, lekko kwaskowy zatar uwypukli nutę „piątego smaku”, sprawiając przy okazji, że na nowo odkryjesz poczciwe pieczarki.

Kardiolog – 70% zdrowia serca zależy od nas. Jak bezpiecznie zacząć sezon w majówkę

Jaki sport jest najlepszy dla serca? Spędź majówkę aktywnie Majówka sprzyja ruchowi na świeżym powietrzu i dla wielu osób staje…
CZYTAJ

Odporność i optymalne nawilżenie ABC wsparcia dla struktury skóry

Wiosną skóra zdecydowanie potrzebuje wzmocnienia struktury i wsparcia naturalnej bariery ochronnej. To właśnie teraz obserwujemy objawy przesuszenia, pogorszenia elastyczności, a…
CZYTAJ

Pastelowe pełnoziarniste gofry borówkowe z kaszką owocową – Naturalnie słodkie, chrupiące i szybkie w przygotowaniu

Gofry potrafią zamienić zwykłe śniadanie w małą celebrację. W wersji przygotowanej na bazie pełnoziarnistej kaszki z borówkami stają się nie…
CZYTAJ

29 kwietnia – Międzynarodowy Dzień Immunologii: gorączka kontra bakterie i przełom w walce z czerwonką – badania dr hab. inż. Anny Jarząb otwierają nowe fronty immunologii

Stypendystka programu L’Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki bada mechanizmy odporności, rozwijając podejścia, które mogą doprowadzić do powstania pierwszej skutecznej szczepionki…
CZYTAJ

Alergia czy tylko wrażliwość? Jak rozpoznać, co dolega brzuszkowi niemowlaka i jak dieta może pomóc?

Niedojrzałość układu pokarmowego – naturalny etap rozwoju Problemy brzuszkowe u niemowląt należą do najczęstszych wyzwań, z jakimi mierzą się rodzice…
CZYTAJ

Jesz zdrowo, ale to może nie wystarczyć. Jak zmienia się talerz osoby chorej?

„Proszę być na diecie lekkostrawnej, bogatobiałkowej, ograniczyć cukry...” – takie zalecenia często dostają pacjenci. Ale co one właściwie oznaczają? W…
CZYTAJ

ADHD i autyzm u dzieci – jak rozpoznać objawy i kiedy zgłosić się po diagnozę?

ADHD i spektrum autyzmu u dzieci to tematy, wokół których wciąż krąży wiele uproszczeń, szkodliwych etykiet i fałszywych przekonań. Dla…
CZYTAJ

Czy „w pewnym wieku” kolana muszą boleć? Kiedy iść do ortopedy?

Ból kolana wielu osobom wciąż kojarzy się przede wszystkim z wiekiem albo chwilowym przeciążeniem. Choć ryzyko choroby zwyrodnieniowej rośnie z…
CZYTAJ

Ukojenie, nawilżenie i normalizacja Co warto wiedzieć o mocy hydrolatów?

Hydrolaty to tajna broń kosmetologów. Stanowią wyjątkowe połączenie tradycji i nowoczesności w codziennej pielęgnacji. Rynek beauty już dawno docenił multifunkcjonalność hydrolatów:…
CZYTAJ

Tydzień dla Serca rozpoczyna się 17 kwietnia. Twoje serce pod pełną kontrolą.

Serce nie zwalnia ani na chwilę - pracuje 24 godziny na dobę, pompując każdego dnia nawet około 7-8 tysięcy litrów…
CZYTAJ

Światowy Dzień IBS: nowe kierunki terapii w centrum uwagi ekspertów

Zespół jelita nadwrażliwego (IBS) to jedno z najczęstszych zaburzeń przewodu pokarmowego, dotykające szacunkowo 5–10% populacji, które może istotnie obniżać jakość…
CZYTAJ

Fundament zdrowej skóry Co warto wiedzieć o ceramidach?

Cera wrażliwa, sucha i dojrzała wymaga dogłębnej, nawilżającej i regenerującej pielęgnacji przez cały rok. Po zimie – to zdecydowany priorytet.…
CZYTAJ





ZDROWIE

VIEW ALL

Kardiolog – 70% zdrowia serca zależy od nas. Jak bezpiecznie zacząć sezon w majówkę

Jaki sport jest najlepszy dla serca? Spędź majówkę aktywnie Majówka sprzyja ruchowi…
CZYTAJ

29 kwietnia – Międzynarodowy Dzień Immunologii: gorączka kontra bakterie i przełom w walce z czerwonką – badania dr hab. inż. Anny Jarząb otwierają nowe fronty immunologii

Stypendystka programu L’Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki bada mechanizmy odporności, rozwijając podejścia,…
CZYTAJ

Jesz zdrowo, ale to może nie wystarczyć. Jak zmienia się talerz osoby chorej?

„Proszę być na diecie lekkostrawnej, bogatobiałkowej, ograniczyć cukry...” – takie zalecenia często…
CZYTAJ

ADHD i autyzm u dzieci – jak rozpoznać objawy i kiedy zgłosić się po diagnozę?

ADHD i spektrum autyzmu u dzieci to tematy, wokół których wciąż krąży…
CZYTAJ

Czy „w pewnym wieku” kolana muszą boleć? Kiedy iść do ortopedy?

Ból kolana wielu osobom wciąż kojarzy się przede wszystkim z wiekiem albo…
CZYTAJ