Nowotwory – czy można ich uniknąć?



Nowotwory – czy można ich uniknąć? Modyfikacja stylu życia oraz unikanie czynników ryzyka, takich jak palenie tytoniu, nadwaga, małe spożycie warzyw i owoców, brak aktywności fizycznej oraz nadmierne spożycie alkoholu to sposób, aby zapobiec aż jednej trzeciej zachorowań na nowotwory1. Ponadto, wiele danych epidemiologicznych mówi, że część chorób pojawiających się jeszcze kilkanaście lat temu w starszym wieku jest obecnie diagnozowana na dużo wcześniejszym etapie życia (ok. 30-40. roku życia). Dlatego onkoprofilaktyka to aktualnie jeden z najskuteczniejszych trendów w medycynie prowadzących do utrzymania zdrowia. O ochronie przed nowotworami opowiada prof. dr hab. n. med. Paweł Januszewicz, dyrektor ds. Pediatrii Centrum Zdrowia Dziecka Damiana.

Onkoprofilaktyka młodych dorosłych kluczem do zdrowia!

Liczba zachorowań na nowotwory złośliwe w Polsce stale wzrasta. Jest to związane głównie z procesem starzenia się naszej populacji, ale także z zagrożeniami wynikającymi z prowadzonego stylu życia – do czynników ryzyka należy m.in. otyłość, niska aktywność fizyczna, nadmierne spożywanie alkoholu, palenie tytoniu czy zła dieta1. Dlatego powinniśmy być świadomi, że nawyki i postawy kształtowane w dzieciństwie, mają przełożenie na zapadalność na choroby w wieku dorosłym. Przede wszystkim musimy być świadomi tego, że wielu nowotworów można uniknąć.

– Zadaniem onkoprofilaktyki jest edukacja rodziców dzieci i młodych dorosłych o tym, co może wpływać na zdrowie, a tym samym na jakość życia. Szczególnie, że średnia wieku zapadania na wiele chorób, np. na nowotwór jelita grubego obniżyła się z około 65. roku życia na okres „przed czterdziestką”. Dlatego właśnie o diagnostyce i wykonywaniu badań przesiewowych w zakresie tego nowotworu powinniśmy myśleć już w okolicach trzeciej dekady życia. Zwłaszcza że od powstania pierwszej komórki nowotworowej do uwidocznienia się guza w badaniu obrazowym mija około 10–12 lat. Naprawdę mamy więc czas, aby wykryć chorobę i skutecznie z nią walczyć – komentuje prof. Paweł Januszewicz, dyrektor ds. Pediatrii Centrum Zdrowia Dziecka Damiana.

Do najważniejszych zaleceń należy regularne uprawianie sportu, rezygnacja z używek (alkohol, papierosy) oraz wiedza dotycząca odżywiania w celu zminimalizowania narastającego problemu nadwagi i otyłości.

Nowotwory, którym możemy zapobiec

Warto mieć świadomość, że istnieją grupy chorób, których wystąpieniu w dużej mierze możemy zapobiec. Zależy jednak, o jakim typie nowotworu mówimy. W kontekście nowotworów skóry oczywiście najprostszą metodą jest chronić dzieci i siebie samych przed szkodliwym promieniowaniem słonecznym.

Dlatego zapewnijmy naszej skórze odpowiednie zabezpieczenie w postaci kremów do opalania, które zawierają filtr UV – nie mniejszy niż 30 SPF dla dorosłych i 50 SPF dla dzieci. Powinniśmy też wiedzieć, że np. jeśli dziecko dozna poparzenia słonecznego (poparzenie z pęcherzami) to zagrożenie u młodego dorosłego, że zachoruje na nowotwór złośliwy skóry, wzrasta.

Ochronę przed rakiem szyjki macicy u kobiet oraz nowotworem głowy i szyi u mężczyzn można zapewnić sobie dzięki szczepionce przeciwko HPV. Z kolei w profilaktyce chorób jelita grubego wskazana będzie dieta wysokobłonnikowa, od najwcześniejszych lat życia oraz wykonywanie badań endoskopowych (pierwsze badanie nawet w okolicach 30. roku życia).

Obecnie coraz częściej mówi się także o nowotworach ośrodkowego układu nerwowego, które w dużym stopniu wiążą się z nieustannym używaniem telefonów, tabletów i urządzeń elektronicznych, emitujących groźne promieniowanie. Miejmy to na uwadze pozwalając, naszemu dziecku oglądać bajki na tablecie już od najmłodszych lat. Są to choroby, o których nie słyszymy jeszcze tak często… ale to właśnie powszechny dostęp do elektroniki może być przyczyną wielu tragedii, czyli zachorowania na groźne nowotwory układu nerwowego.




Nowotwór a genetyka

Niestety, musimy wiedzieć, że większości nowotworów u dzieci po prostu nie da się zapobiec. Etiologia wielu z nich nie jest znana, ale możemy stwierdzić, że zwykle ich wystąpienie spowodowane jest modyfikacją genetyczną, czyli złamaniem struktury chromosomalnej.

Musimy jednak pamiętać, że te „najpopularniejsze” są wywołane często np. czynnikami środowiskowymi (złą dietą, brakiem ruchu, niedostateczną ochroną przed promieniowaniem słonecznym), a z tymi z powodzeniem możemy już walczyć. Rakowi, który nie ma podłoża genetycznego, można zapobiegać np. dzięki modyfikacji nawyków i prozdrowotnym zachowaniom.

– Istotą jest budowanie świadomości i „szerokie myślenie” nt. unikania czynników ryzyka wystąpienia nowotworów. Jeśli będziemy wiedzieli, jakich zasad przestrzegać, wtedy istnieje szansa, że w dorosłym życiu nasze dziecko i my sami, unikniemy wielu chorób. Ponadto, brak świadomości zagrożenia chorobami nowotworowymi, a także często niechęć społeczeństwa do wykonywania badań oraz wczesnego zgłaszania się do lekarza w przypadku zauważenia ewentualnych zmian chorobowych może niestety skutkować wzrostem poziomu śmiertelności. To dlatego edukacja w zakresie ochrony przed chorobami ma tak kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia – pointuje prof. Paweł Januszewicz, dyrektor ds. Pediatrii Centrum Zdrowia Dziecka Damiana.

1. gov.pl/web/zdrowie/narodowy–program–zwalczania–chorob–nowotworowych–na–lata–2016–2024 [dostęp:2019.03.27]

Co zrobić, żeby uniknąć wakacyjnej Zemsty Faraona?

Wakacje to czas błogiego odpoczynku. Niektóre kierunki – jak np. Egipt czy Turcja kuszą pięknymi widokami, piaszczystymi plażami i błękitną…
CZYTAJ

Moc rówieśników: Badanie UNICEF na temat postaw ukraińskich nastolatków wobec wsparcia zdrowia psychicznego w Polsce

Jak wpływ rówieśników, społeczna percepcja i czynniki psychologiczne wpływają na chęć szukania wsparcia. – Raport UNICEF, opracowany we współpracy z…
CZYTAJ

Wyjeżdżasz na południe Europy? Te 6 rzeczy, musisz wiedzieć o udarze cieplnym

Meteorolodzy podkreślają, że tegoroczne lato może być jednym z najgorętszych w historii. Już w czerwcu w Grecji, na Cyprze czy…
CZYTAJ

Choroby krążenia nie lubią wysokich temperatur. Upał może powodować omdlenia, a nawet zawał mięśnia sercowego. 

Przez Polskę przechodzi fala upałów. Podczas panujących obecnie wysokich temperatur serce pracuje intensywniej, a naczynia krwionośne się rozszerzają. Wzmożone pocenie…
CZYTAJ

Zupa owocowa z lanymi kluseczkami

A my na to jak na lato! Gdy za oknem wysokie temperatury, na stole stawiamy na dania pełne smaku i…
CZYTAJ

Choroba cukrzycowa stóp – czy można uratować stopę przed amputacją?

Zespół stopy cukrzycowej, który zaczyna się od niewielkiej rany, pozostaje najpoważniejszym powikłaniem cukrzycy. W Polsce każdego roku, z powodu rozwoju…
CZYTAJ

Osoby z otyłością a choroby jamy ustnej. Gdzie szukać specjalistycznych gabinetów?

Osoby z otyłością mogą częściej zapadać na choroby jamy ustnej. Ma to związek z bezpośrednimi skutkami zbyt wysokiego BMI, chorobami…
CZYTAJ

Antyoksydacja, rozjaśnienie i wygładzenie – Co jeszcze warto wiedzieć o witaminie C

Witamina C to jeden z najlepiej poznanych i najbardziej docenionych w kosmetyce składników aktywnych. Świat beauty pokochał tę substancję za…
CZYTAJ

Matylda/Łukasiewicz oraz Maria Peszek, Krzysztof Zalewski, Natalia Przybysz, Błażej Król, Justyna Święs i Abradab w koncercie-widowisku „Earth 2.0. Był sobie człowiek” podczas konferencji klimatycznej PRECOP 29 w katowickim Spodku

Już 2 października 2024 r. odbywającą się w Katowicach konferencję klimatyczną PRECOP 29 uświetni wyjątkowe, intermedialne wydarzenie. Firmowane przez duet…
CZYTAJ

Pyszny koktajl z morelami i orzechami nerkowca – Spróbuj dla smaku, zdrowia i mocnych zębów!

Gorące lato, to idealna pora na wprowadzenie do codziennego menu świeżych koktaili. Odżywczy koktail doskonale sprawdzi się w roli jednego…
CZYTAJ

Jelita na wakacjach – jak o nie zadbać?  

Wzdęcia, zaparcia, biegunki czy bóle brzucha nie pasują do wypełnionego słońcem i morską bryzą czy górskimi wspinaczkami urlopu wypoczynkowego. Wakacje…
CZYTAJ

Nutraceutyki – wspieranie zdrowia od środka

Nutraceutyki to produkty pochodzenia naturalnego – są pozyskiwane z roślin, zwierząt, mikroorganizmów lub minerałów. Ich głównym celem jest wspomaganie naszego…
CZYTAJ





ZDROWIE

VIEW ALL

Co zrobić, żeby uniknąć wakacyjnej Zemsty Faraona?

Wakacje to czas błogiego odpoczynku. Niektóre kierunki – jak np. Egipt czy…
CZYTAJ

Wyjeżdżasz na południe Europy? Te 6 rzeczy, musisz wiedzieć o udarze cieplnym

Meteorolodzy podkreślają, że tegoroczne lato może być jednym z najgorętszych w historii.…
CZYTAJ

Choroby krążenia nie lubią wysokich temperatur. Upał może powodować omdlenia, a nawet zawał mięśnia sercowego. 

Przez Polskę przechodzi fala upałów. Podczas panujących obecnie wysokich temperatur serce pracuje…
CZYTAJ

Choroba cukrzycowa stóp – czy można uratować stopę przed amputacją?

Zespół stopy cukrzycowej, który zaczyna się od niewielkiej rany, pozostaje najpoważniejszym powikłaniem…
CZYTAJ

Osoby z otyłością a choroby jamy ustnej. Gdzie szukać specjalistycznych gabinetów?

Osoby z otyłością mogą częściej zapadać na choroby jamy ustnej. Ma to…
CZYTAJ