Trening mózgu. Czy istnieją jego granice?

Trening mózgu. Czy istnieją jego granice? Jeszcze niedawno wiele osób mówiąc o treningach miało na myśli ćwiczenia fizyczne, które pozytywnie wpływają na kondycję ludzkiego ciała. Tymczasem dla zdrowia i dobrego samopoczucia równe ważne jest ćwiczenie mózgu. Co warto o nim wiedzieć?

W stereotypowych opiniach kondycja fizyczna jest czymś, co można sobie wypracować m.in. poprzez regularny ruch czy zdrową dietę, natomiast ze sprawnością umysłową trzeba się urodzić. Nie jest to prawda. Współczesna wiedza pozwala wprowadzić do codziennego życia takie działania, które polepszą funkcjonowanie mózgu lub zachowają jego sprawność przez długi czas.

Warto pamiętać, że mózg to organ, który zmienia się przez całe życie człowieka – oznacza to, że właściwie dobrane ćwiczenia na mózg mogą pomóc wykształcić pożądane umiejętności, a także opóźniać negatywne objawy starzenia. Mózg jest w stanie się przebudowywać i dostosowywać do warunków, w jakich funkcjonuje człowiek, a więc ma właściwości samonaprawcze, które niestety maleją wraz z wiekiem (1).

Trening mózgu a funkcje poznawcze

Ludzki mózg jest narządem, w którym zachodzą wszystkie procesy poznawcze, dzięki którym człowiek odbiera informacje z otoczenia, przechowuje je i przetwarza w taki sposób, że może kierować swoim zachowaniem. Do procesów poznawczych zalicza się np. koncentracja, czujność, podzielność uwagi, umiejętność logicznego myślenia, rozumienie, umiejętność mówienia, czytania i pisania, uczenie się, zapamiętywanie i przypominanie, planowane, generowanie pomysłów itp. Trening mózgu, ćwiczenia umysłu i odpowiednio dobrane aktywności są w stanie je poprawić te funkcje i utrzymać ich wysoki poziom na długi czas (1).

Ćwiczenia na mózg – przykłady

Trening mózgu może być skuteczny, ale pod warunkiem, że obejmuje trzy kluczowe czynniki.

1. Nowość – mózg lubi, kiedy człowiek poznaje nowe narzędzia i techniki, podąża innymi ścieżkami, robi coś inaczej niż do tej pory – im w ludzkim życiu więcej ciekawości i nowości, tym lepiej dla mózgu. Można zapisać się na kurs języka obcego, zacząć uczyć się grać na instrumencie, ale również od czasu do czasu zmieniać drogę do domu, obserwując inne krajobrazy.

2. Różnorodność – mózg lubi, gdy działania człowieka są różnorodne, np. najpierw czytamy książkę, później idziemy na spacer, a jeszcze później rozmawiamy z kimś bliskim. Ważne jest angażowanie wszystkich zmysłów, działanie samodzielne, ale i w grupie, kreatywność i innowacyjne działanie. Rutyna sprawia, że mózg się nudzi.

3. Wyzwanie – jest mobilizacją do działania, wymusza na człowieku współpracę z innymi, korzystanie z doświadczeń, wykorzystywanie wiedzy teoretycznej i umiejętności praktycznych. Każde wyzwanie jest stymulacją dla mózgu, który pobudza się do działania. Może to być zorganizowanie wycieczki, planowanie remontu, poznawanie nowych miejsc (1).

Warto też pamiętać, że nie ma sprawnego mózgu bez właściwej diety. Aby odpowiednio funkcjonował, potrzebuje m.in. glukozy, kwasów tłuszczowych, witamin i mikroelementów (1).

Przypisy:
1. Staniec M. Główka pracuje, czyli trening mózgu. Polskie Towarzystwo Stwardnienia Rozsianego Oddział Warszawski. 2016;4-11.