Usunięcie zęba – jak dojść do siebie po zabiegu? Wychodzisz od chirurga z zaleceniami po usunięciu problematycznej ósemki i wpadasz w panikę, bo w głowie masz pustkę? To niestety zmartwienie wielu pacjentów. Dowiedz się, co należy robić, by szybko wrócić do formy i uniknąć groźnych powikłań.
Zdaj się na stomatologa
Podstawą jest stosowanie się do instrukcji stomatologa, który wykonywał zabieg. To usprawni proces regeneracji tkanek i zminimalizuje ryzyko komplikacji pozabiegowych, m.in. utraty skrzepu i powstania tzw. suchego zębodołu.
– Do kilku godzin po zabiegu w miejscu rany powinien wytworzyć się skrzep krwi, który stanowi naturalny opatrunek, chroni zębodół przed dalszym krwawieniem oraz zakażeniem bakteryjnym. Gdy po ekstrakcji zęba nie przestrzegamy zaleceń, skrzep może się albo nie wytworzyć, albo może dojść do jego utraty. Wtedy mówimy o tzw. suchym zębodole, czyli poekstrakcyjnym zapaleniu kości zębodołu. Jego objawami są m.in. intensywny, promieniujący ból, szary nalot w zębodole, nieprzyjemny zapach i posmak z ust, gorączka, osłabienie oraz powiększone węzły chłonne. Aby tego uniknąć, należy się stosować do określonych zasad – wyjaśnia lek. stom. Przemysław Stankowski z gabinetu Stankowscy & Białach Stomatologia w Poznaniu.
To możesz
– leki przeciwbólowe przepisane przez stomatologa stosuj możliwie szybko, nawet jeśli jeszcze nie odczuwasz bólu.
– Ekstrakcje zęba zawsze wykonywane są pod znieczuleniem, którego efekt może się utrzymywać nawet kilka godzin po zabiegu – to dlatego pacjenci z początku nie odczuwają bólu. Kiedy jednak znieczulenie przestanie działać, ból będzie nasilony i trudniejszy do zwalczenia. Jeśli mamy niską tolerancję bólu, to weźmy to pod uwagę – mówi stomatolog.
– przykładaj zimne okłady, aby zmniejszyć obrzęk, co jest szczególnie istotne w pierwszym dniu zabiegu. W tym celu możemy wykorzystać żelowe kompresy do kupienia w aptece lub zwykłą mrożonkę, którą uprzednio zawijamy w czystą ściereczkę lub gazę (inaczej odmrozimy sobie skórę!). Najlepiej przykładajmy okład do policzka na 15 minut i róbmy 20 minut przerwy. Na obrzęk i zasinienie możesz stosować również żele do smarowania np. Altacet.
– jeśli się kładziesz, to podczas wypoczynku lub snu staraj się trzymać głowę lekko uniesioną np. na kilku poduszkach, tak by była powyżej poziomu serca.
– Taka pozycja zapewnia prawidłowy przepływ krwi do głowy, zmniejsza też obrzęk tkanek twarzy, na który często uskarżają się pacjenci po trudnej ekstrakcji np. chirurgicznym usunięciu ósemki. Nieco uniesiona głowa redukuje również nadmierne krwawienie pozabiegowe – radzi ekspert.
– gdy krwawienie ustąpi i powróci czucie po znieczuleniu, możesz zjeść coś lekkiego. Przez pierwsze 1-2 dni stosuj płynną lub miękką dietę, posiłki i napoje powinny mieć letnią lub chłodną temperaturę. Dobrym wyborem będą jogurty, miękkie serki, jajecznica, kaszka manna, koktajle, puree ziemniaczane lub buliony. Ulgę może też przynieść jedzenie lodów z kubełka – niska temperatura zredukuje obrzęk w jamie ustnej i zmniejszy ból.
– dbaj o higienę jamy ustnej i utrzymuj zęby w czystości. Mimo że nie powinno się przepłukiwać ust wodą ani płynem przez pierwsze 24 godziny po zabiegu (możesz wypłukać skrzep z okolicy rany i doprowadzić do bolesnych powikłań), to potem jest to wręcz wskazane. Płukanek używaj kilka razy dziennie, szczególnie po posiłku.
– U wielu pacjentów utrzymuje się szczękościsk, dlatego dokładne wyszczotkowanie zębów jest wyzwaniem. Aby utrzymać właściwą higienę jamy ustnej, często przepisujemy pacjentom specjalne płyny zalecane po zabiegach chirurgicznych, np. z dodatkiem ziół czy chlorheksydyny. Działają antyseptycznie, więc odkażają ranę, wspomagają również prawidłowe gojenie się tkanek. Alternatywnie do płynów aptecznych, możemy kilka razy dziennie przepłukiwać usta roztworem soli, naparem z rumianku czy szałwii – wyjaśnia stomatolog.
– zadbaj, by w twojej diecie nie zabrakło witamin A i C lub zażywaj suplementy. Witaminy te wspomagają proces gojenia i pozwolą szybciej wrócić do zdrowia po zabiegu.
Tego nie możesz!
Po zabiegu nie rób niczego, czego chirurg stomatologiczny zalecił nie robić.
– po usunięciu zęba nie pozbywaj się od razu tamponu z ust, odczekaj ok. 30 minut.
– unikaj palenia papierosów tak długo, jak to możliwe, nie pal minimum 24 godziny od zabiegu.
– Najlepiej byłoby nie palić aż do całkowitego wygojenia się rany. Palenie poprzez gorsze ukrwienie tkanek, zaburza proces regeneracji tkanek i jest jednym z głównych czynników ryzyka powstania suchego zębodołu – ostrzega dr Stankowski.
– nie pij alkoholu przez pierwsze 5 dni po zabiegu, ponieważ może to zakłócić proces gojenia. Jeśli stosujesz środki przeciwbólowe lub antybiotyki po ekstrakcji, nie pij alkoholu w ogóle.
– Łączenie alkoholu z antybiotykami oraz środkami przeciwbólowymi zawierającymi takie składniki aktywne jak m.in. ibuprofen, paracetamol czy ketoprofen stanowi bardzo niebezpieczną mieszankę, którą sprzyja pojawianiu się skutków ubocznych, zagrażających nawet życiu pacjenta. Dlatego zawsze czytajmy ulotki leków lub w razie wątpliwości dopytajmy się o tą kwestię w gabinecie – mówi ekspert.
– przez pierwsze 12 godzin po zabiegu nie szczotkuj zębów. W kolejnych 1-2 tygodniach myj zęby normalnie, ale zęby w okolicy pustego zębodołu staraj się myć delikatnie, by nie podrażnić okolicy poekstrakcyjnej.
– nie forsuj organizmu podczas rekonwalescencji, zrezygnuj z wysiłku na siłowni czy biegania. Przez kilka dni po zabiegu aktywność fizyczna powinna być ograniczona, zamiast tego staraj się odpoczywać.
– przez pierwsze kilka godzin po zabiegu nie pij i nie jedz. Przez kilka dni staraj się nie żuć jedzenia stroną, po której odbył się zabieg.
– w trakcie rekonwalescencji nie pij napojów gazowanych i nie pij przez słomkę, ponieważ ciśnienie wytwarzane podczas jej używania może przyczynić się do naruszenia skrzepu i krwawienia.
– nie spożywaj gorących pokarmów ani napojów dopóki znieczulenie nie minie (w ten sposób unikniesz poparzenia śluzówek jamy ustnej) oraz w ciągu 24 godzin od zabiegu, by nie spowodować rozkładu skrzepu, który powinien utworzyć się w ranie.
– kilka dni po zabiegu nie stosuj pikantnych przypraw, które mogą spowodować pieczenie w okolicy rany. Przez pierwsze tygodnie po zabiegu unikaj przeżuwania i jedzenia twardych, chrupkich produktów np. marchewek, orzechów itp., by nie nadwerężyć i nie podrażnić gojących się tkanek.
Kiedy udać się do stomatologa?
Po zabiegu usunięcia zęba stawiamy się na kontrole według zaleceń stomatologa, m.in. na ściągnięcie szwów oraz w celu sprawdzenia, czy rana goi się prawidłowo. Co powinno nas zaniepokoić? – Przedłużające się, nasilone krwawienie, ból i obrzęk tkanek, który zamiast się zmniejszać, narasta, gorączka, zawroty głowy oraz coraz gorsze samopoczucie. Gdy zauważamy takie objawy, natychmiast zgłośmy się do stomatologa. Choć usunięcie zęba mądrości jest zabiegiem rutynowym i na ogół bezpiecznym, to jednak jak każda ingerencja chirurgiczna niesie za sobą ryzyko powikłań. Szczególnie jeśli nie stosujemy się do zaleceń pozabiegowych – doradza dr Stankowski.
