Ból głowy, gorączka, rozdrażnienie i brak apetytu, to objawy, które mogą towarzyszyć wielu chorobom. Jednak, jeśli oprócz nich, pojawią się te charakterystyczne, możemy być pewni, że przyczyną jest infekcja zęba. Warto znać sygnały, które mogą świadczyć o zaawansowanej próchnicy zębów i zareagować w porę!
Niebezpieczny ropień zęba
Infekcje zębów to problem również dla zdrowia całego organizmu. Próchnica to bowiem zakaźna choroba bakteryjna, która nie tylko może uszkodzić inne zęby lub zawiązki zębów stałych, ale także rozprzestrzenić na inne części ciała. Jeśli nie jest leczona, dochodzi do martwicy miazgi i powstania ropnia.
– Ropień zęba to inaczej ostry ropny stan zapalny tkanek wokół wierzchołka korzenia zęba. Treść ropna pojawia się wówczas, gdy organizm próbuje zwalczyć infekcję wywołaną przez bakterie. Bakterie z ropnia mogą przenieść się na cały organizm i w najgorszym wypadku spowodować zagrażające życiu dziecka powikłania, wymagające podania antybiotyków, czasem nawet hospitalizacji – wyjaśnia lek. stom. Monika Stachowicz z Centrum Stomatologii Periodent w Warszawie.
Ropień to pęcherzyk wypełniony płynem i pojawia się na dziąśle sygnalizując infekcję. Obszar ten często jest wrażliwy w dotyku, zaczerwieniony oraz opuchnięty. Gdy uciśniemy zmianę, może wypłynąć treść ropna.
– Jeśli pojawia się ropień, zwłaszcza u dziecka, najczęściej jest to spowodowane głęboką próchnicą i stanem zapalnym miazgi, czyli żywej i bogato unerwionej części zęba. Dziąsło i otaczające zęba tkanki zostają zainfekowane przez bakterie, a stan zapalny może rozprzestrzeniać się od korzenia aż do kości. Dodatkowo, dzieci są bardziej zagrożone infekcjami zębów, ponieważ mają jeszcze nie tak sprawny układ odpornościowy. Prawdziwy problem powstaje, gdy ubytki nie są leczone – stwierdza stomatolog.
Specjaliści przyznają, że w przypadku ropnia istotna jest wczesna diagnoza problemu, co przyśpiesza leczenie źródła infekcji. Dlatego warto regularnie monitorować stan jamy ustnej dziecka, obserwować, czy na zębach nie ma odwapnień szkliwa, plamek mogących świadczyć o próchnicy czy zmian zapalnych na dziąsłach. W tej sytuacji rodzic ma szansę szybko zareagować i udać się z dzieckiem do dentysty na leczenie. Na jakie sygnały zwrócić szczególną uwagę?
1. Pulsujący ból zęba
Gdy dziecko odczuwa ostry, pulsujący lub promieniujący ból w jamie ustnej może to świadczyć o infekcji odzębowej. Rozprzestrzeniający się stan zapalny spowoduje rozwój ropnia, co sprawi, że tkanki okalające ząb staną tkliwe i bolesne.
– Gdy zaatakowana miazga zębowa obumiera, ból może na jakiś czas ustąpić lub złagodnieć, ale bakterie nadal będą się namnażać skutkując powiększającą się infekcją i uszkodzeniem tkanek. Nawet jeśli ropień pęknie, a z jego wnętrza wypłynie treść ropna, nie oznacza to, że problem został rozwiązany. Infekcje zęba równie dobrze mogą przebiegać bezboleśnie, np. po obumarciu miazgi – ostrzega ekspert.
2. Ciemniejszy kolor zęba
Ząb, w którym toczy się infekcja może zmienić kolor – wówczas będzie siny i ciemniejszy od pozostałych. Wtedy mówimy, że ząb jest „martwy”, co jest efektem martwicy miazgi. To stan, który również wymaga sprawdzenia przez specjalistę.
3. Obrzęk dziąseł i szyi
Spójrz na dziąsła swojego dziecka – te zdrowe mają jasnoróżowy odcień, są twarde i niezmienione zapalnie.
– Jeśli obszar dziąsła okalającego ząb jest zaczerwieniony, rozpulchniony i opuchnięty, przyczyną prawdopodobnie jest stan zapalny zęba, ponieważ choroby dziąseł są rzadkie u dzieci. Gdy infekcja się rozprzestrzenia, może pojawić się opuchlizna policzka, okolic żuchwy, a nawet powiększenie szyjnych węzłów chłonnych, co jest sygnałem toczącej się w organizmie infekcji. U małych pacjentów wszelkie zmiany zapalne przebiegają szybciej niż u dorosłych – mówi dr Stachowicz.
4. Problemy z przeżuwaniem
Zainfekowany ząb często powoduje ból przy ucisku i nagryzaniu, może też być wrażliwy na gorące i zimne jedzenie. Dlatego jeśli zauważamy, że dziecko ma szczękościsk, problem z normalnym rozwarciem ust, gryzieniem, żuciem pokarmów, grymasi przy jedzeniu i nie ma apetytu, powinno to skłonić do pilnej wizyty u dentysty. Trudności z przeżuwaniem mogą zakłócić prawidłowe trawienie i prowadzić do problemów żołądkowych.
5. Utrata wagi
Jeśli pociecha zamiast przybierać na wadze, chudnie, a my widzimy, że regularnie odmawia jedzenia, może to mieć związek z chorym zębem. Ból zęba oraz ogólne złe samopoczucie mogą sprawić, że dziecko będzie jadło mniej. Utrata wagi zdarza się wówczas u małych dzieci, które często nie potrafią jeszcze zasygnalizować rodzicom rzeczywistego źródła problemu.
Badania potwierdzają, że dzieci chorujące na wczesną próchnicę gorzej się rozwijają fizycznie, co może być spowodowane m.in. niedożywieniem czy gorszym przyswajaniem pokarmów na skutek kłopotów z zębami. Ich wzrost i waga często różni się od rówieśników.
6. Gorzki posmak w ustach lub nieświeży oddech
Obecność ropnej wydzieliny w okolicy zęba, mętnej i gęstej, często jest sprawcą nieprzyjemnego zapachu z ust, a dodatkowo może dawać niepokojący, gorzki posmak w jamie ustnej. Nieświeży oddech lub dziwny posmak mogą mieć równie dobrze inne źródło, ale jeśli przy dobrej higienie jamy ustnej problem nie znika, warto zastanowić się nad przyczyną.
7. Gorączka i apatia
W przypadku zaawansowanej infekcji zęba i przy braku leczenia, mogą się pojawić powikłania: wysoka gorączka, dreszcze, osłabienie, apatia i ogólne złe samopoczucie u dziecka. Mogą temu towarzyszyć kłopoty ze snem, nudności, wymioty, a nawet biegunka. Jeśli zauważamy jakiekolwiek z tych objawów, należy szukać pomocy i skonsultować się z dentystą tak szybko, jak to możliwe.
Ropień leczymy u stomatologa, nie w domu!
Specjaliści przestrzegają, aby nie robić nic na własną rękę – nie próbujmy przekłuwać czy drenować zmiany.
– Tylko dentysta może wykonać tego typu zabieg, podczas którego nacina ropień i usuwa płynną treść. Drenaż ropnia wykonujemy pod znieczuleniem, więc maluch nic czuje bólu, do tego przepisywany jest antybiotyk, aby wspomóc leczenie i przeciwdziałać komplikacjom. Usunięcie ropnia nie eliminuje jednak przyczyny infekcji. W niektórych przypadkach trzeba będzie usunąć ząb – gdy będzie to ząb mleczny, szkoda nie będzie tak duża, bo na jego miejscu wyrośnie inny.
Choć przedwczesna jego utrata może prowadzić m.in. do seplenienia czy wad zgryzu w przyszłości. Jeśli jednak infekcja dotyczy zęba stałego, przed ekstrakcją może uchronić jedynie leczenie kanałowe. Będzie ono polegać na oczyszczeniu kanałów zęba ze zmienionej zapalnie miazgi i obserwacji – mówi ekspert.
Najczęściej dentysta zleca również wykonanie zdjęcie RTG, aby sprawdzić czy nie doszło do uszkodzenia innych tkanek np. kości. – Najlepszą strategią jest przeciwdziałanie próchnicy poprzez właściwą higienę jamy ustnej i odpowiednią dietę np. niskie spożycie cukru, na którym żerują próchnicotwórcze bakterie. Ale także nie dopuszczanie, aby próchnica się rozwijała poprzez regularne kontrole u dentysty i leczenie we wczesnym stadium. Najlepiej, by rodzice myli zęby wspólnie z maluchem, pomagali mu w szczotkowaniu lub sprawdzali, czy robi to właściwie. W ten sposób na bieżąco mogą obserwować swoje dziecko pod kątem niepokojących objawów infekcji zębów i zareagować, nim dojdzie do groźnych powikłań – radzi stomatolog.
