Gorzki posmak w ustach. O czym mówi?



Gorzki posmak to normalna reakcja po zjedzeniu np. sałatki z cykorią lub wypiciu czarnej kawy. Jednak, gdy gorycz towarzyszy nam niezależnie od jedzenia, może mieć bardziej tajemnicze źródło – problemy stomatologiczne, wahania hormonalne, skutki uboczne spożycia leków, a nawet może sygnalizować o poważnej chorobie.

Gorzko, gorzko

Smak jest złożonym zmysłem, na który może wpływać wiele czynników. Zaburzenie czucia smaku w jamie ustnej ma swój termin medyczny – dysgeusia. Smak odczuwany jest wówczas jako nieprzyjemny, gorzki, metaliczny, słony lub nawet zjełczały. Może być obecny przez długi okres czasu i nie ustępować po szczotkowaniu, dotąd aż nie dostanie znaleziona i zlikwidowana jego przyczyna.

Ten kłopotliwy stan jest jak przysłowiowa „łyżka dziegciu w beczce miodu”, może zakłócać normalne funkcjonowanie, powodować dyskomfort, odbierać przyjemność z jedzenia lub być jednym z szeregu dokuczliwych objawów, w zależności od dolegliwości, która go powoduje.

Pomocy szukasz u dentysty? To nie zawsze słuszne. Przyczyn gorzkiego smaku w ustach może być wiele. Są wśród te stosunkowo błahe jak dieta czy zgaga, po te naprawdę poważne jak choroby ogólnoustrojowe czy neurologiczne.

Przyczyna może kryć się w ustach

Wśród powodów mogą być te związane ze zdrowiem jamy ustnej. – Jedną z przyczyn gorzkiego posmaku może być suchość w jamie ustnej na skutek niedoboru śliny, czyli kserostomia. Ślina jest barierą dla zarazków, zawiera m.in. specjalne białka tzw. defensyny, które rozregulowują metabolizm grzybów i bakterii. Dlatego im mniej śliny wytwarzamy, tym lepsze warunki dla rozwoju drobnoustrojów stwarzamy. Wtedy ryzyko próchnicy i chorób dziąseł wzrasta – mówi dr Aleks Charniuk, stomatolog ze Stankowscy & Białach Stomatologia w Poznaniu.

Ciągłe uczucie suchości w jamie ustnej może być spowodowane m.in. podeszłym wiekiem, lekami (np. przeciwdepresyjnymi), chorobą autoimmunologiczną, np. zespołem Sjögrena, paleniem papierosów czy tłustą dietą pełną ostrych przypraw, co sprzyja wysuszeniu śluzówek jamy ustnej.

Nawet zatkany nos może skutkować suchością, ponieważ wtedy oddychamy przez usta. Jeśli doskwiera nam permanentny brak wilgoci w jamie ustnej, warto porozmawiać z lekarzem i ustalić właściwą przyczynę problemu. Można również stosować specjalne preparaty np. tak zwane substytuty śliny, czyli żele nawilżające śluzówki i przynoszące ulgę pacjentom.

Uporczywa gorycz może również wynikać ze złej higieny jamy ustnej, która sprzyja próchnicy, infekcjom jamy ustnej czy chorobom dziąseł. Metaliczny posmak w ustach jest charakterystycznym objawem w przebiegu stanów zapalnych dziąseł i paradontozy, gdzie może dochodzić do krwawienia tkanek miękkich oraz infekcji zęba. Wtedy uczucie nie zniknie, dopóki nie wyleczymy schorzenia.

Aby uniknąć tych problemów należy pamiętać o regularnych przeglądach i usuwaniu kamienia nazębnego u dentysty, regularnie szczotkować i nitkować zęby oraz oczyszczać język skrobakiem. W pozbyciu się nieprzyjemnego wrażenia i ograniczeniu ilości bakterii pomoże również płyn do płukania jamy ustnej.

– Nie musi być koniecznie alkoholowy, a zawierać np. wyciągi z ziół. Ważne, by miał właściwości antyseptyczne i antybakteryjne. Jeśli nie mamy możliwości skorzystać z płukanki, przepłukujmy choćby zęby wodą lub stosujmy gumę do żucia, co pozwoli przywrócić właściwe pH w jamie ustnej. Po posiłkach, szczególnie spożyciu słodyczy lub gazowanych napojów, pH nabierze kwaśnego odczynu. To najprostsza droga do rozwoju bakterii, demineralizacji szkliwa zębów i ubytków – wyjaśnia stomatolog.

Zespół pieczenia w jamie ustnej (BMS – burning mouth syndrome), przewlekła choroba błony śluzowej jamy ustnej również może być przyczyną zaburzeń smaku. Charakteryzuje się dolegliwościami bólowymi, uczuciem palenia, pieczenia, podobnym do tego, jakie występuje przy spożyciu ostrej papryki. Czasami towarzyszy temu suchość w ustach, uczucie goryczy lub metaliczny posmak.

Objawy schorzenia mogą pojawiać się sporadycznie lub dokuczać stale, punktowo (najczęściej język) lub w całej jamie ustnej. Niektórzy pacjenci cierpiący na dolegliwość mogą mieć trudności ze spożywaniem jedzenia czy napojów, inni z kolei przy posiłkach mogą odczuwać ulgę.

Również infekcja grzybicza jamy ustnej może skutkować nieprzyjemnym posmakiem, który trwa aż do wyleczenia problemu. Dodatkowo, łatwo ją rozpoznać po białym, serowatym nalocie na języku, gardle i błonach śluzowych jamy ustnej.

– Zdarza się również, choć rzadko, reakcja alergiczna na aparat ortodontyczny, a dokładnie na elementy wykonane z niklu, chromu i miedzi, która również może ujawniać się poprzez zaburzenia smaku, świąd, zaczerwienienie czy pękanie kącików ust. Dlatego u pacjenta z uczuleniem na metale, wykorzystujemy elementy bez zawartości niklu, który alergizuje najczęściej lub aparaty nakładkowe Invisalign wykonane z elastycznego, niealergizującego tworzywa. Jeśli pacjent jest świadomy swojej alergii, warto, by poinformował o tym stomatologa przed leczeniem – mówi dr Charniuk.




Burza hormonów, stres, orzeszki czy poważna choroba?

Objaw nie zawsze spowodowany jest problemami stomatologicznymi. Gorzki czy metaliczny posmak w ustach jest powszechną dolegliwością u kobiet ciężarnych, szczególnie w I. trymestrze ciąży (w trakcie ciąży lub po porodzie zazwyczaj problem znika) oraz kobiet przechodzących menopauzę (spadek ilości estrogenów skutkuje zespołem pieczenia jamy ustnej). To bezpośrednio wina hormonów, które wpływają na funkcjonowanie kubków smakowych i zmianę odczuwania smaku.

Zaburzone czucie smaku, w tym gorzki posmak w ustach może być również spowodowane przez: refluks lub chorobę refleksową przełyku tzw. GERD (cofanie się kwaśnej treści z żołądka i dwunastnicy do przełyku powoduje nieprzyjemny posmak w ustach, pieczenie w klatce piersiowej czy problemy z przełykaniem), cukrzycę (posmak metalu może oznaczać podwyższony poziom insuliny), stres i niepokój (poprzez suchość w jamie ustnej), uszkodzenie nerwów spowodowane urazem głowy, urazy nerwów czuciowych, które przewodzą smak, choroby neurologiczne tj. padaczka, stwardnienie rozsiane, porażenie Bella (nerwu twarzowego), demencja, migrena, nowotwór mózgu, farmakoterapię (substancje zawarte w niektórych antybiotykach np. tetracyklinie, lekach na nadciśnienie, astmę lub chorobę Alzheimera, lekach przeciwgrzybiczych, suplementach diety zawierających jony metali np. miedź, żelazo, chrom lub cynk oraz leki na bazie litu mogą przenikać do śliny i powodować gorzki posmak).

Za zaburzenia smaku może być również odpowiedzialne leczenie onkologiczne. Chemioterapia i radioterapia u części pacjentów powoduje podrażnienie receptorów smakowych, w efekcie uczucie gorzkiego smaku może wystąpić nawet przy zjedzeniu kanapki czy wypiciu wody. Również alergie, infekcje dróg oddechowych np. zapalenie zatok, angina, zapalenie gardła czy przeziębienie mogą powodować zwiększoną wrażliwość na gorzkie smaki.

Winna może być również długotrwała ekspozycja na wdychanie ołowiu lub rtęci lub… orzeszki piniowe, z których przygotowuje się m.in. włoski sos pesto. U części osób konsumpcja pinioli może bowiem powodować tajemniczy stan nazywany „pine mouth” lub „pine nut syndrome” (ang. pine – orzeszki piniowe, mouth – usta), czyli gorzki, metaliczny posmak w ustach utrzymujący się nawet do kilkunastu dni po ich spożyciu. Przyczyna nie jest znana, ale może mieć związek z chemikaliami stosowanymi w procesie łuskania orzechów, genetyczną predyspozycją lub olejem ulegającym zjełczeniu.

Czy to się leczy?

Choć nieprzyjemny posmak w ustach nie jest chorobą, to jeśli towarzyszy nam od wielu dni, może sygnalizować nieprawidłowość i wymagać konsultacji lekarskiej. Pozbycie się problemu wymaga znalezienia pierwotnej przyczyny.

Zalecana jest kontrola u dentysty, aby wykluczyć suchość, problemy z zębami, dziąsłami czy infekcje jamy ustnej. Jeśli stomatolog nie stwierdzi nieprawidłowości, możemy udać się do lekarza rodzinnego, który przeprowadzi wywiad, dopyta o inne objawy, stosowane leki i w razie potrzeby zleci stosowne badania lub pokieruje do specjalisty np. gastrologa (refluks), neurologa, endokrynologa czy diabetologa (cukrzyca).

Dopiero wówczas możliwa będzie diagnoza i ukierunkowane leczenie choroby odpowiedzialnej za nieprzyjemne wrażenie w jamie ustnej. Po znalezieniu przyczyny i rozpoczęciu leczenia odczuwanie smaków powinno wrócić do normy, a nietypowy posmak zniknąć.

Goryczka daje się we znaki? Te metody mogą pomóc

Domowe, proste do zrealizowania sposoby mogą doraźnie pomóc i złagodzić objawy. Są wśród nich:

– odpowiednia higiena jamy ustnej: szczotkowanie i nitkowanie zębów min. 2 razy dziennie, stosowanie płukanek o właściwościach antybakteryjnych,

– żucie gumy bez cukru, która pobudza produkcję śliny i przywraca właściwe pH,

– unikanie cukru, paradoksalnie cukier zwiększa gorycz w ustach,

– nawadnianie i picie dużej ilości płynów w ciągu dnia,

– unikanie czynników ryzyka, np. w przypadku choroby refleksowej będzie to rezygnacja z tłustej, ciężkostrawnej diety, pikantnych przypraw, potraw smażonych, redukcja lub wyeliminowanie wyrobów tytoniowych oraz alkoholu,

– jeśli spożywasz duże ilości leków i suplementów, upewnij się, że dawka jest odpowiednia lub zapytaj lekarza o zmianę leków.

UNICEF dostarcza ratującą życie pomoc, aby wesprzeć rodziny, które uciekły do Polski przed wojną w Ukrainie

UNICEF dostarcza ratującą życie pomoc, aby wesprzeć rodziny, które uciekły do Polski przed wojną w Ukrainie. Pomoc humanitarna najbardziej potrzebującym…
CZYTAJ

Objętość, elastyczność i zdrowy wygląd 3 wyzwania dla delikatnych włosów

Pielęgnacja i stylizacja włosów cienkich, delikatnych lub pozbawionych objętości to prawdziwe wyzwanie. Eksperci wskazują na perfekcyjne działanie protein, keratyny i…
CZYTAJ

Magia Kina Pokaz najnowszej kolekcji Deni Cler wiosna/lato 2023

„Magia kina” - to tytuł najnowszej kolekcji Deni Cler na sezon wiosna/lato 2023, której premiera odbyła się 26 stycznia w…
CZYTAJ

SUPER KONKURS: Wygraj kieszonkowe od MAOAM!

Marka MAOAM zaprasza wszystkich fanów soczystych i owocowych gum rozpuszczalnych do udziału w ogólnopolskim konkursie, w którym do wygrania jest…
CZYTAJ

TikTok gra razem z WOŚP!

TikTok po raz pierwszy oficjalnie dołącza do Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy i zachęca wszystkich swoich użytkowników do wzięcia udziału…
CZYTAJ

Kurze łapki potrafią postarzyć twarz o kilka lat. Jak skutecznie im zapobiegać i się z nimi rozprawić!

Kurze łapki potrafią postarzyć twarz o kilka lat. Jak skutecznie im zapobiegać i się z nimi rozprawić, aby zachować dłużej…
CZYTAJ

Czym są suplementy diety i czy warto z nich korzystać?

Tempo naszego życia sukcesywnie wzrasta. Chronicznie cierpimy na brak czasu, co przekłada się na nasze zdrowie i samopoczucie. Na stan…
CZYTAJ

Uzdrowisko Ustroń na ferie– wyjątkowe połączenie przyrody, modernizmu i historii

Ustroń to miejscowość, która słynie przede wszystkim z górskich pejzaży oraz leczniczych zasobów solanki i borowiny, a wraz z nadejściem…
CZYTAJ

Czas na owoce morza! Krewetki z chorizo, pomidorami i smażone boczniaki

Czas na owoce morza! Zasmakuj krewetek w wariancie wytrawnym i na ostro. Krewetki to rarytas, który przywodzi na myśl wakacyjny…
CZYTAJ

5 pytań o przeszczepy, które warto sobie zadać

Transplantologia to niezwykle ważna dziedzina nauk medycznych, która bardzo często jest jedynym sposobem na uratowanie czyjegoś życia. 26 stycznia obchodzimy…
CZYTAJ

Trendy w branży beauty – podsumowanie 2022 roku, co będzie na topie w 2023 roku

Branża beauty stanowi spory segment rynku światowego. Kosmetyki pielęgnacyjne, kosmetyki do makijażu oraz do higieny osobistej… Nic dziwnego, że globalną wartość…
CZYTAJ

5 porad jak wybrać idealny rower dla siebie

Wybór roweru dla siebie to zadanie, które warto bardzo dokładnie przemyśleć. Przed zakupem należy zastanowić się nie tylko nad tym,…
CZYTAJ





ZDROWIE

VIEW ALL

5 pytań o przeszczepy, które warto sobie zadać

Transplantologia to niezwykle ważna dziedzina nauk medycznych, która bardzo często jest jedynym…
CZYTAJ

Brawura na bok, start od rozgrzewki. W te ferie na nartach jeżdżę bezpiecznie

Ferie to dla wielu z nas czas zimowego szaleństwa na nartach czy…
CZYTAJ

Babciu, Dziadku – zadbaj o swoje zdrowie, czyli o profilaktyce dla seniora

Już w najbliższy weekend, 21. i 22. stycznia obchodzimy Dzień Babci i…
CZYTAJ

Aktywność fizyczna kluczem do wzmocnienia wydajności mózgu ASICS przedstawia wyniki przełomowego eksperymentu

Badania ASICS pokazują, że regularne ćwiczenia zwiększają możliwości ludzkiego mózgu. W przełomowym,…
CZYTAJ

Sezon grypowy w pełni. Jak wzmacniać odporność organizmu? Co warto wiedzieć na temat grypy?

Jesteśmy w okres zwiększonej liczby infekcji dotyczących dróg oddechowych. W tym roku…
CZYTAJ