Z suchością w ustach nie ma żartów. Tak zaczynają się poważne choroby jamy ustnej

Masz wrażenie nieustannej suchości w ustach i spękane kąciki, a może musisz wciąż przepijać usta wodą i żuć gumę? Kserostomia, czyli suchość jamy ustnej, to problem, przez który coraz częściej lądujemy u dentysty.

Mniej śliny, więcej bakterii

Chociaż suchość jamy ustnej sama w sobie nie jest chorobą, może przyczynić się do rozwoju szeregu schorzeń stomatologicznych. Powód? Mniej śliny lub jej całkowity brak sprzyja namnażaniu się chorobotwórczych bakterii, w tym również próchnicowych.

– Ślina to naturalna substancja chroniąca zęby i tkanki jamy ustnej. Odpowiada za utrzymanie neutralnego pH jamy ustnej (ok. 7), wymywanie bakterii, ochronę dziąseł przed patogenami oraz prawidłowy proces trawienia. Zawarte w niej mucyny chronią zęby przed próchnicą i ubytkami innego pochodzenia. Ślina odgrywa także istotną rolę w procesie naturalnej remineralizacji szkliwa. Znajdujące się w niej fluorki, fosforany i jony wapnia odbudowują mikroubytki – mówi lek. stom. Romana Markiewicz z Centrum Implantologii i Ortodoncji Dentim Clinic w Katowicach.

Zmniejszenie ilości śliny skutkuje m.in. groźnymi zmianami w mikrobiomie jamy ustnej. Równowaga naturalnej flory bakteryjnej zostaje zachwiana, zaczynają w niej dominować bakterie beztlenowe np. Streptoccocus mutants i Streptococcus agalactiae odpowiedzialne za próchnicę oraz Treponema denticola i Porphyromonas gingivalis odpowiedzialne za infekcje przyzębia. Natomiast ograniczeniu ulegają populacje tzw. dobrych bakterii np. Protobacterii. W efekcie zmian, jama ustna i uzębienie stają się bardziej podatne na infekcje bakteryjne i grzybicze.

– Ślina ma właściwości płynu przeciwbakteryjnego. Przy kserostomii jama ustna zostaje pozbawiona tej naturalnej obrony. W konsekwencji szybciej rozwija się płytka nazębna i zwiększa się ilość kwasów produkowanych przy udziale bakterii. Szybciej również płytka nazębna przekształca się w kamień. Prowadzi to do naruszenia szkliwa zębów oraz do rozwoju próchnicy i stanów zapalnych dziąseł – mówi dr Markiewicz

Skąd ta suchość?

Dlatego dentyści zalecają, żeby nie lekceważyć przypadłości, tym bardziej, że może ona wskazywać na wiele chorób układowych. Źródłem kserostomii są takie  schorzenia jak: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, anemia, astma, nadczynność tarczycy, grzybica jamy ustnej czy niektóre alergie, a także zespół Sjogrena, stany lękowe i depresje. W wielu przypadkach suchość jest skutkiem ubocznym zażywanych leków przeciwbólowych, przeciwalergicznych, antydepresantów, leków rozszerzających oskrzela czy leków moczopędnych.

– W leczeniu suchości jamy ustnej istotne jest leczenie choroby podstawowej dającej taki objaw, dlatego konieczna jest także konsultacja z lekarzami innych specjalności. Ważne może być odstawienie pod kontrolą lekarza pewnych leków lub zastąpienie je innymi, nie dającymi skutków ubocznych. Pamiętajmy także, że suchość w jamie ustnej to sygnał naszego organizmu, że dzieje się z nim coś złego – mówi dr Markiewicz

Zdaniem dentysty, tego symptomu nie powinniśmy bagatelizować zwłaszcza, jeśli towarzyszą mu inne dolegliwości np. wzmożone pragnienie, mrowienie lub zaczerwienienie języka, problemy z połykaniem. – Kserostomia często powoduje widoczne gołym okiem zmiany w jamie ustnej.

Błona śluzowa jest bledsza i sucha, a język pozbawiony porowatości i brodawek. Często pierwszym objawem kserostomii mogą być afty, czyli zaczerwienione punkty z białą otoczką pojawiające się na dziąsłach i wewnętrznej stronie policzków, a także spękania w kącikach ust.  Charakterystyczne jest także uczucie pieczenia języka i warg – wylicza ekspert Dentim Clinic.

Suchość w jamie ustnej nie zawsze jest jednak objawem choroby. Często jej przyczyną jest niedostateczne nawodnienie organizmu lub niewłaściwa dieta, zbyt bogata w sól. Problem często dotyczy także palaczy, osób żyjących w stresie lub nadużywających alkoholu. Dolegliwości powodują także niedobory witamin i minerałów, zwłaszcza witamin B1 i B6 oraz żelaza.