Enzymy trawienne

Aby węglowodany, białka i tłuszcze zostały przyswojone, muszą zostać rozłożone, przy pomocy enzymów, na prostsze składniki. Amylaza, proteaza, lipaza, celulaza i laktaza, rozkładają odpowiednio skrobię, białka, tłuszcze, błonnik i laktozę.

Rozkład na proste składniki.

Enzymy są, obok witamin i hormonów, biokatalizatorami, które regulują przebieg naszych procesów życiowych. Trzy główne składniki pokarmowe: węglowodany, białka i tłuszcze mogą być przyswojone tylko po tym, jak zostaną, przy ich pomocy, rozłożone na prostsze składniki. Bez enzymów trawiennych organizm byłby więc źle odżywiony, ponieważ nie mógłby przyswajać wielu składników odżywczych.

Enzymy wydzielane są przez ścianę przewodu pokarmowego i narządy trawienne takie jak: ślinianki, żołądek, wątrobę czy trzustkę. Można pozyskać je również z surowego jedzenia. Jednak im bardziej przetworzona dieta, tym mniej znajduje się w niej enzymów.

Wzrost zapotrzebowania.

Zapotrzebowanie na enzymy trawienne wzrasta w następujących sytuacjach:

– wraz z upływem lat, gdyż produkcja enzymów maleje z wiekiem

– stres wynikający z nagłych zmian w sposobie spożywania pokarmów

– ekspozycja na zanieczyszczenia środowiskowe

– zmiany pogody

– częste podróże.

Główne enzymy trawienne:

1. Amylaza (skrobia).

Amylaza wytwarzana jest głównie przez trzustkę, a także przez ślinianki, wątrobę czy mięśnie. Wraz z sokiem trzustkowym, trafia do światła przewodu pokarmowego, gdzie bierze udział w rozłożeniu wielocukrów (skrobi, glikogenu, amylopektyn) do cukrów prostych. W wyniku tego powstają różne produkty hydrolizy jak: maltoza, glukoza, fruktoza czy dekstryny.

2. Proteaza (białka).

Proteazy to grupa enzymów, która poprzez rozcinanie wiązań peptydowych, między aminokwasami, rozkłada białka. Dochodzi wówczas do rozpadu na wolne aminokwasy i dwupeptydy. Proteazy biorą udział nie tylko w trawieniu, ale i degradacji szkodliwych białek w komórce. Dlatego ich nieprawidłowe działanie prowadzić może do chorób cywilizacyjnych jak nowotwory, cukrzyca, nadciśnienie czy infekcje wirusowe i bakteryjne.

3. Lipaza (tłuszcze).

Lipaza wyprodukowana przez trzustkę jest nieaktywna, czyli nie gotowa do trawienia. Dopiero po trafieniu do dwunastnicy, pod wpływem kwasów żółciowych, fosfolipidów i kolipazy (białko), przekształca się w formę aktywną. Następnie rozkłada triglicerydy pokarmowe do glicerolu i kwasów tłuszczowych.