Straty i marnotrawstwo w sektorze spożywczym. Nawet jedna trzecia żywności trafia do kosza



Marnotrawstwo żywności stanowi problem globalny, który w ciągu ostatnich lat stał się wyzwaniem środowiskowym, społecznym i ekonomicznym. Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) podaje, że na świecie co roku marnuje się 1,3 mld ton żywności nadającej się do spożycia, co stanowi jedną trzecią produkowanej żywności . Taka ilość byłaby wystarczająca, aby wyżywić wszystkich Polaków przez 66 lat.

Straty i marnotrawstwo żywności to coraz poważniejszy problem również w Polsce, który rozpoczyna się już na etapie produkcji u rolnika, poprzez przetwórstwo, transport, magazynowanie, nieodpowiednią dystrybucję i sprzedaż, skończywszy na złych nawykach konsumentów. 16 października obchodzony jest Światowy Dzień Żywności, co jest dobrą okazją do przyjrzenia się globalnemu problemowi i wyzwaniu związanemu ze stratami i marnotrawstwem żywności.

Na wszystkich podmiotach łańcucha rolno-żywnościowego spoczywa odpowiedzialność za straty i marnotrawstwo żywności, a zatem należy podejmować wspólne inicjatywy celem ich ograniczenia. Dysponując odpowiednią wiedzą dotyczącą przyczyn powstawania strat, można opracować i podjąć konkretne działania zarówno na poziomie światowym i europejskim, jak i krajowym, które pozwolą na ich zmniejszenie .

Polska, jako państwo rozwinięte gospodarczo i członek Unii Europejskiej, dołączyła do krajów realizujących cele zrównoważonego rozwoju i jest żywo zainteresowana problemem strat i marnowania żywności. Prowadzone są badania w celu rozpoznania tego zjawiska zarówno w sferze produkcji, jak i konsumpcji w odniesieniu do różnych sektorów rynku rolno-żywnościowego. Wagę zagadnienia oddaje fakt uznania go za jeden z elementów na drodze transformacji gospodarki w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym .

– Jedyne dostępne dane dotyczące skali strat i marnowania żywności w Polsce pochodzą sprzed 12 lat z bazy Eurostatu. Istnieje zatem konieczność ponownego oszacowania skali tego problemu w Polsce oraz zestawienia go ze wskaźnikami innych krajów Starego Kontynentu. Nie dotyczy to jednak tylko naszego kraju. Trzeciego maja 2019 roku Komisja Europejska przyjęła akt delegowany ustanawiający wspólną metodykę pomiaru strat i odpadów żywności. Ma on na celu wsparcie państw członkowskich w ilościowym określaniu wartości na każdym etapie łańcucha produkcji żywności i łańcucha dostaw. Metodyka ma zapewnić spójne monitorowanie poziomów marnotrawstwa w całej Unii Europejskiej – komentuje dr inż. Krystian Szczepański, Dyrektor Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego, realizującego projekt Klimada 2.0.

Nadkonsumpcja przyczyną marnotrawstwa

W regionach rozwiniętych, czyli w Europie, Ameryce Północnej oraz w uprzemysłowionej części Azji ogniwem, w którym dochodzi do największego marnotrawstwa żywności, jest konsumpcja. Straty na poziomie produkcji i magazynowania występują natomiast głównie w Azji Południowej i Południowo-Wschodniej. W krajach rozwiniętych wśród marnowanych produktów największy udział mają produkty zbożowe .

Wyniki przeprowadzonych w Polsce badań wykazały, że w gospodarstwach produkujących żywność, zarówno pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego, występują straty i marnotrawstwo, a poziom jest zależny od sektora – największy w produkcji owoców i warzyw.

Poziom strat żywności notowany w przetwórstwie spożywczym (mierzony procentowym udziałem strat w całkowitej wielkości produkcji) jest zróżnicowany pomiędzy sektorami i kształtuje się w przedziale 0,5–8,5%.

Z badań przeprowadzonych przez Instytut Ochrony Środowiska- Państwowy Instytut Badawczy w 2017 i 2018 roku w jednostkach zajmujących się transportem i magazynowaniem zarówno surowców, jak i produktów spożywczych wynika, że straty stanowią średnio 0,019% transportowanej żywności, natomiast w trakcie magazynowania w centrum logistycznym powstałe straty stanowią średnio 0,18% .

Na podstawie wyników wyżej wymienionych badań wiadomo, że w produkcji, przetwórstwie i transporcie łącznie marnuje się mniej żywności niż w polskich gospodarstwach domowych.




– Szacowanie strat oraz marnotrawstwa żywności, którego podjęliśmy się jako Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy, w ramach projektu PROM, jest trudnym wyzwaniem z kilku powodów. Przede wszystkim samo zagadnienie ma wymiar etyczny, dlatego też zarówno podmioty biznesowe, producenci rolni, jak i gospodarstwa domowe niechętnie przyznają się do tego, że marnują żywność. Badania strat i marnotrawstwa żywności prowadzone przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy w obszarach: produkcja pierwotna – rolnicza, przetwórstwo i transport miały charakter absolutnie pionierski. Problem z pozyskaniem rzetelnych danych w badaniach ankietowych wynika między innymi z chęci przedstawienia się respondentów w jak najlepszym świetle. To samo zachowanie dotyczy przedsiębiorstw, szczególnie małych. Negatywne skutki marnotrawstwa żywności, w wymiarze środowiskowym, ekonomicznym i społecznym, stanowią istotną przesłankę do intensyfikacji badań w tym zakresie. Z powodu braku danych, niechęci do ujawniania skali zjawiska, czy nawet jego pomiaru, nie jest to łatwe zadanie – komentuje dr inż. Sylwia Łaba, ekspert IOŚ-PIB.

Przeprowadzone badania, analizy i szacunki w ramach projektu PROM ukazały skalę strat i marnowania żywności w Polsce na poszczególnych etapach, nie mniej, nadal trwają prace nad finalnym wynikiem i wnioskami z przeprowadzonego badania. Jest to problem natury gospodarczej, środowiskowej i etycznej i dlatego przeanalizowano przyczyny strat i marnotrawstwa żywności.

W ograniczanie marnotrawstwa żywności muszą być zaangażowani wszyscy uczestnicy łańcucha żywnościowego, począwszy od produkcji podstawowej, poprzez przetwórstwo, handel hurtowy i detaliczny, dystrybucję, gastronomię, aż po konsumentów w gospodarstwach domowych. Tylko zintegrowane wykorzystanie wszystkich nakładów (pracy, środków finansowych, nauki itp.) oraz potencjału społecznego może doprowadzić do celu, jakim jest ograniczenie marnotrawstwa żywności, co znajdzie następnie odzwierciedlenie w korzyściach dla gospodarki, zdrowia ludności i środowiska naturalnego.

Kobiety dekady w polskiej kulturze. Zestawienie Empiku na Dzień Kobiet

O Katarzynie Grocholi, Katarzynie Nosowskiej, Oldze Tokarczuk, Katarzynie Bondzie, Roksanie Węgiel czy sanah było w ostatniej dekadzie bardzo głośno. To…
CZYTAJ

Słodki prezent na dzień kobiet! Przygotuj czekoladowy mus z morelami

Często najprostsze rozwiązania są tymi najlepszymi, dlatego też, zamiast tracić czas na chodzenie po sklepach i szukanie tego idealnego prezentu,…
CZYTAJ

BeGlossy „Love Yourself”

Każdego dnia pełnimy odpowiedzialne role: w pracy, w domu, w szkole… Stawiamy czoła różnorakim problemom, powierzonym zadaniom. Wymagamy od siebie…
CZYTAJ

Dieta ketogeniczna popularna wśród Polaków – czy słusznie?

„Przechodzę na dietę” – to jedne z najczęściej wypowiadanych zdań przez osoby, które chciałyby poprawić własną sylwetkę i zrzucić nadprogramowe…
CZYTAJ

Najpyszniejsze wielkanocne wypieki – Przepis na babkę wielkanocną

Święta Wielkanocne to spotkania w gronie najbliższych, celebrowanie wspólnych chwil oraz… pyszne jedzenie. Poza klasycznymi potrawami, takimi jak żurek z…
CZYTAJ

Dzieci mówią o swoich prawach i przyszłości

Problemy zdrowia psychicznego, dyskryminacja, zmiany klimatu i brak perspektyw to obecnie jedne z największych problemów młodych ludzi żyjących w Unii…
CZYTAJ

Czy aktywność fizyczna wpływa na jakość życia seksualnego?

Jak wynika z przeprowadzonego w 2020 r. badania „Zdrowie, relacje w związkach i życie seksualne Polek i Polaków w czasach…
CZYTAJ

Idealnie dobrany biustonosz podczas zakupów online? Czy to naprawdę możliwe? TAK!

Idealnie dobrany biustonosz podczas zakupów online? Czy to naprawdę możliwe? Okazuje się, że tak. Klientki, które nie mogą skorzystać z…
CZYTAJ

Nowa kampania NEW ROMANTICS od Jenny Fairy na sezon wiosna–lato 2021 cz.3

Najnowsza kolekcja Jenny Fairy wiosna–lato 2021 dostępna jest w sklepach stacjonarnych CCC, na ccc.eu oraz w aplikacji marki. KAMPANIA REKLAMOWA:…
CZYTAJ

Nowa kampania NEW ROMANTICS od Jenny Fairy na sezon wiosna–lato 2021 cz.2

Najnowsza kolekcja Jenny Fairy wiosna–lato 2021 dostępna jest w sklepach stacjonarnych CCC, na ccc.eu oraz w aplikacji marki. KAMPANIA REKLAMOWA:…
CZYTAJ

Nowa kampania NEW ROMANTICS od Jenny Fairy na sezon wiosna–lato 2021 cz.1

Od nowoczesnych, futurystycznych motywów po te inspirowane estetyką retro i wakacyjnymi wspomnieniami – najnowsza kolekcja Jenny Fairy na sezon wiosna–lato…
CZYTAJ

Czy wczesnego wstawania można się nauczyć?

Przymusowa praca zdalna to jeden z elementów, które nie sprzyjają wczesnemu wstawaniu, chociaż wiele osób nie może się do tego…
CZYTAJ






ZDROWIE

VIEW ALL

Czy aktywność fizyczna wpływa na jakość życia seksualnego?

Jak wynika z przeprowadzonego w 2020 r. badania „Zdrowie, relacje w związkach…
CZYTAJ

Czy wczesnego wstawania można się nauczyć?

Przymusowa praca zdalna to jeden z elementów, które nie sprzyjają wczesnemu wstawaniu,…
CZYTAJ

Wdzięczne za pracę

Są młode, pełne energii i aktywne zawodowo. Chcą czerpać z życia garściami…
CZYTAJ

Fakty i mity nt. kawy – „mała czarna” , a nasze zdrowie

Fakty i mity nt. kawy – „mała czarna” , a nasze zdrowie.…
CZYTAJ

18 794 biustonoszy do reCYClingu zebrano podczas 9 edycji kampanii DOTYKAM=WYGRYWAM

18 794 biustonoszy do reCYClingu zebrano podczas 9 edycji kampanii DOTYKAM=WYGRYWAM (ponad…
CZYTAJ