Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) a rak wątrobowokomórkowy



28 lipca obchodzony jest Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby. Ta grupa chorób zakaźnych wątroby (typy A, B, C, D, E i G) dotyka setek milionów osób na całym świecie. Wśród nich na szczególną uwagę zasługuje WZW typu B, które jest najpowszechniej występującą na świecie chorobą zakaźną oraz WZW typu C zwane cichym zabójcą, które nie ma żadnych objawów we wczesnej fazie zakażenia – najczęściej pojawiają się one dopiero po kilkunastu latach. To właśnie te dwa typy stanowią też główne czynniki ryzyka zachorowania na raka wątrobowokomórkowego (Hepatocellular carcinoma).

WZW a rak wątrobowokomórkowy

Wirusowe zapalenie wątroby jest chorobą bardzo podstępną ze względu na stosunkową łatwość zarażenia oraz brak występowania objawów przez długi czas. Nosiciele wirusa przez wiele lat mogą nie odczuwać żadnych istotnych dolegliwości, jednak w tym samym czasie ich wątroba ulega stopniowemu niszczeniu. Efektem działalności wirusów jest najczęściej niewydolność wątroby, jej marskość oraz jeden z najbardziej złośliwych raków: rak wątrobowokomórkowy. Dwa wirusy: zapalenia wątroby typu B (HBV) oraz zapalenia wątroby typu C (HCV) odpowiadają za około 90 proc. wszystkich pierwotnych raków wątroby.

Znanych jest wiele czynników predysponujących do rozwoju marskości, a w konsekwencji do wystąpienia raka wątrobowokomórkowego. Do jednych z najważniejszych przyczyn należą zakażenia wirusami powodującymi zapalnie wątroby. To przede wszystkim wirus hepatitis B (HBV), powodujący zapalenie wątroby typu B i wirus hepatitis C (HCV), odpowiedzialny za zapalenie wątroby typu C – wyjaśnia prof. Andrzej Deptała, specjalista chorób wewnętrznych, hematologii i onkologii klinicznej, kierownik Kliniki Onkologii i Hematologii w Centralnym Szpitalu Klinicznym MSWiA w Warszawie.

W Polsce wszystkie nowo narodzone dzieci są szczepione przeciwko wirusowi HBV. Taka forma profilaktyki zalecana jest również dorosłym, zwłaszcza tym, którzy czekają np. na zabieg w szpitalu. W przypadku HCV nie ma szczepionki, dlatego szczególnym wyzwaniem jest wczesne diagnozowanie osób zakażonych tym wirusem. Szacuje się, że w polskiej populacji to ok. 2,5 proc. osób.

Trudna diagnostyka raka wątrobowokomórkowego

Pod względem umieralności na nowotwory rak wątroby zajmuje trzecie miejsce na świecie, co wynika m.in. z braku pojawiania się objawów na wczesnym etapie powstania. Najczęściej występującym pierwotnym nowotworem złośliwym wątroby jest rak wątrobowokomórkowy (hepatocellular carcinoma, HCC), który stanowi od 80 do 90 proc. pierwotnych nowotworów złośliwych wątroby. W Polsce nadal wiele osób umiera około czterech miesięcy przed wystąpieniem pierwszych, zauważalnych objawów, ponieważ nie zdają sobie sprawy z tego, że rozwinął się u nich złośliwy nowotwór wątroby.

Jeśli pojawiają się jakieś symptomy to są one niespecyficzne: bóle w nadbrzuszu czy w prawym podżebrzu, uczucie pełności w jamie brzusznej, a ponadto objawy ogólne: osłabienie, łatwa męczliwość, bolesne skurcze mięśni, zwłaszcza nocą. Ponieważ nowotwór ten najczęściej rozwija się u osób z marskością wątroby, to pierwsze objawy – jeśli się już pojawią – pacjenci tłumaczą je sobie obecnością marskości i odwlekają wizytę u specjalisty, który zaleciłby odpowiednie badania i diagnostykę w kierunku raka.






Polskie realia w leczeniu raka wątrobowokomórkowego

W Polsce każdego roku rozpoznaje się ok. 1500 nowych zachorowań na raka wątrobowokomórkowego i rejestruje się ponad 2000 zgonów. Podstawową metodą leczenia jest zabieg chirurgiczny. Wskutek późnego rozpoznania, odsetek pacjentów, którzy kwalifikują się do leczenia operacyjnego wynosi ok. 30 proc. W niektórych wypadkach możliwa jest transplantacja narządu lub chemoembolizacja.

Jednak kiedy choroba jest w stadium zaawansowanym, z przerzutami, konieczne jest wprowadzenie tzw. leczenia systemowego, oddziaływującego na cały organizm pacjenta, mającego na celu spowolnienie choroby i w ten sposób wydłużenie życia chorych z rakiem wątrobowkomórkowym, którzy nie kwalifikują się już do innych metod leczenia. Jakkolwiek te możliwości są w Polsce bardzo ograniczone – leczenie chorych na ten rodzaj raka kończy się na pierwszej linii i to u pacjentów, którzy nie mają przerzutów poza wątrobę. Pacjenci z rakiem wątrobowokomórkowym nie mają w Polsce dostępu do terapii lekami celowanymi w drugiej linii leczenia, które są powszechnie stosowane w innych krajach w Europie.

W Światowym Dniu Wirusowego Zapalenia Wątroby należy pamiętać, że pierwotną prewencję raka wątroby można osiągnąć za pomocą szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Lepiej zapobiegać niż leczyć, bo leczenie przewlekłego WZW typu B jest bardzo trudne i długotrwałe. Natomiast wirusowe zapalenie wątroby typu C można leczyć skutecznie. Szanse na pełne wyleczenie przy wykorzystaniu najnowszych leków sięgają blisko 100%.9

Artykuł powstał we współpracy z Ipsen Poland sp. z o.o.

1. Galle PR, et al. EASL Clinical Practice Guidelines. J Hepatol 2018; 69:182-236
2. szczepienia.pzh.gov.pl/kalendarz-szczepien-2020/
3. L. Kraj, L. Wyrwicz, A. Deptała, Pacjenci z rakiem wątroby potrzebują szerszego dostępu do leków, Gazeta Wyborcza, 14.03.2020 r.
4. Globocan 2018, The Global Cancer Observatory
5. Globocan 2018, The Global Cancer Observatory
6. A. Kolasińska-Ćwikła, Leczenie pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym, Głos Pacjenta Onkologiczego, nr 2/2020, s. 15
7. Didkowska, i wsp. Nowotwory złośliwe w Polsce 2017. Krajowy Rejestr Nowotworów. Ministerstwo Zdrowia. Warszawa 2019
8. A. Kolasińska-Ćwikła, Leczenie pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym, Głos Pacjenta Onkologiczego, nr 2/2020, s. 16
9. M. Wawrzynowicz-Syczewska, Doustne bezpośrednio działające leki przeciwwirusowe w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C,

Bo prawdziwe piękno bije z wnętrza! – Ilona Adamska w niezwykłej sesji zdjęciowej na lotnisku w Ułężu

Elegancja, styl, klasa, luksus. Tymi słowami z pewnością można określić najnowszą sesję produkcji I.D.MEDIA, którą nie tak dawno zrealizowano na…
CZYTAJ

O tych zabiegach u dentysty nie zapominaj – nawet w czasie epidemii

Wielu pacjentów odwołuje dziś wizyty lekarskie. W przypadku dolegliwości zębowych, takie podejście może mieć katastrofalne skutki dla zdrowia jamy ustnej.…
CZYTAJ

Jesień i zima – złoto i srebro

Lato dawno już za nami, jednak możemy je sobie przypominać poprzez nasze ukochane boho stylizacje, które sprawdzą się również w…
CZYTAJ

Wrzody i polipy jelita, dwunastnicy oraz żołądka – uciążliwy problem nie tylko podczas epidemii

Chociaż obecnie główne wysiłki ochrony zdrowia w naszym kraju skoncentrowane są na walce z epidemią koronawirusa, warto zaznaczyć że COVID-19…
CZYTAJ

Jak zwiększyć produkcję kolagenu w skórze i pozbyć się wiotkiej skóry? – jest na to sposób!

Istnieją obszary ciała, które z wiekiem wymagają coraz większej troski. Należą do nich ramiona, brzuch, wewnętrzna strona ud czy okolice…
CZYTAJ

Bezglutenowe kruche babeczki ze śliwkami

Bezglutenowe kruche babeczki ze śliwkami Składniki: • 500g bezglutenowej mieszanki do wypieku ciast (np. marki Ocelio) lub zwykłej mąki pszennej…
CZYTAJ

Białe plamki na zębach? Przyczyną może być nadmiar fluoru

Co za dużo, to nie zdrowo – to stare porzekadło można odnieść również do zdrowia naszych zębów. Jeśli pojawią się…
CZYTAJ

Choroby współistniejące pod kątem COVID-19

Zdrowie pod lupą w dobie pandemii. Lista chorób przewlekłych, jakie predysponują do ciężkiego przebiegu #COVID-19, była zapewne jednym z najczęstszych…
CZYTAJ

STYLOWO I ELEGANCKO

Czy nadszedł czas, aby zmienić swój styl? Dodać odrobinę wyrafinowania i klasy do codziennych stylizacji? Może masz nową pracę i…
CZYTAJ

Zapiekany ryż brązowy z gruszkami

Zapiekany ryż brązowy z gruszkami Składniki: • 2 saszetki brązowego ryżu (np. marki Britta) • 3 gruszki • 1 jabłko…
CZYTAJ

Jesienne otulenie: kolekcja swetrów ANGELL

Na chłodne i wietrzne dni poznańska marka ANGELL przygotował kolekcję przytulnych i ciepłych swetrów, w których zarówno jesień jak i…
CZYTAJ

Odkryj kulinarny hit: komosa ryżowa z suszoną figą na bezglutenowym chlebie

Jak przyrządzić pyszne, a przy tym zdrowe śniadanie, które doda energii na cały dzień? Postaw na komosę ryżową z suszoną…
CZYTAJ






ZDROWIE

VIEW ALL

Wrzody i polipy jelita, dwunastnicy oraz żołądka – uciążliwy problem nie tylko podczas epidemii

Chociaż obecnie główne wysiłki ochrony zdrowia w naszym kraju skoncentrowane są na…
CZYTAJ

Choroby współistniejące pod kątem COVID-19

Zdrowie pod lupą w dobie pandemii. Lista chorób przewlekłych, jakie predysponują do…
CZYTAJ

Zapalenie płuc – jak powinno wyglądać skuteczne leczenie?

Według statystyk każdego roku nawet 300 tys. osób choruje na zapalenie płuc…
CZYTAJ

Jak wzmocnić organizm – Iwona Wierzbicka

Kompendium wiedzy na temat zdrowego stylu życia i wzmacniania odporności. Proste i…
CZYTAJ

Jak skutecznie walczyć z żylakami?

Na ich powstawanie mogą wpływać uwarunkowania genetyczne, niedostatek ruchu, ciąża, hormonalne środki…
CZYTAJ