Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) a rak wątrobowokomórkowy



28 lipca obchodzony jest Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby. Ta grupa chorób zakaźnych wątroby (typy A, B, C, D, E i G) dotyka setek milionów osób na całym świecie. Wśród nich na szczególną uwagę zasługuje WZW typu B, które jest najpowszechniej występującą na świecie chorobą zakaźną oraz WZW typu C zwane cichym zabójcą, które nie ma żadnych objawów we wczesnej fazie zakażenia – najczęściej pojawiają się one dopiero po kilkunastu latach. To właśnie te dwa typy stanowią też główne czynniki ryzyka zachorowania na raka wątrobowokomórkowego (Hepatocellular carcinoma).

WZW a rak wątrobowokomórkowy

Wirusowe zapalenie wątroby jest chorobą bardzo podstępną ze względu na stosunkową łatwość zarażenia oraz brak występowania objawów przez długi czas. Nosiciele wirusa przez wiele lat mogą nie odczuwać żadnych istotnych dolegliwości, jednak w tym samym czasie ich wątroba ulega stopniowemu niszczeniu. Efektem działalności wirusów jest najczęściej niewydolność wątroby, jej marskość oraz jeden z najbardziej złośliwych raków: rak wątrobowokomórkowy. Dwa wirusy: zapalenia wątroby typu B (HBV) oraz zapalenia wątroby typu C (HCV) odpowiadają za około 90 proc. wszystkich pierwotnych raków wątroby.

Znanych jest wiele czynników predysponujących do rozwoju marskości, a w konsekwencji do wystąpienia raka wątrobowokomórkowego. Do jednych z najważniejszych przyczyn należą zakażenia wirusami powodującymi zapalnie wątroby. To przede wszystkim wirus hepatitis B (HBV), powodujący zapalenie wątroby typu B i wirus hepatitis C (HCV), odpowiedzialny za zapalenie wątroby typu C – wyjaśnia prof. Andrzej Deptała, specjalista chorób wewnętrznych, hematologii i onkologii klinicznej, kierownik Kliniki Onkologii i Hematologii w Centralnym Szpitalu Klinicznym MSWiA w Warszawie.

W Polsce wszystkie nowo narodzone dzieci są szczepione przeciwko wirusowi HBV. Taka forma profilaktyki zalecana jest również dorosłym, zwłaszcza tym, którzy czekają np. na zabieg w szpitalu. W przypadku HCV nie ma szczepionki, dlatego szczególnym wyzwaniem jest wczesne diagnozowanie osób zakażonych tym wirusem. Szacuje się, że w polskiej populacji to ok. 2,5 proc. osób.

Trudna diagnostyka raka wątrobowokomórkowego

Pod względem umieralności na nowotwory rak wątroby zajmuje trzecie miejsce na świecie, co wynika m.in. z braku pojawiania się objawów na wczesnym etapie powstania. Najczęściej występującym pierwotnym nowotworem złośliwym wątroby jest rak wątrobowokomórkowy (hepatocellular carcinoma, HCC), który stanowi od 80 do 90 proc. pierwotnych nowotworów złośliwych wątroby. W Polsce nadal wiele osób umiera około czterech miesięcy przed wystąpieniem pierwszych, zauważalnych objawów, ponieważ nie zdają sobie sprawy z tego, że rozwinął się u nich złośliwy nowotwór wątroby.

Jeśli pojawiają się jakieś symptomy to są one niespecyficzne: bóle w nadbrzuszu czy w prawym podżebrzu, uczucie pełności w jamie brzusznej, a ponadto objawy ogólne: osłabienie, łatwa męczliwość, bolesne skurcze mięśni, zwłaszcza nocą. Ponieważ nowotwór ten najczęściej rozwija się u osób z marskością wątroby, to pierwsze objawy – jeśli się już pojawią – pacjenci tłumaczą je sobie obecnością marskości i odwlekają wizytę u specjalisty, który zaleciłby odpowiednie badania i diagnostykę w kierunku raka.






Polskie realia w leczeniu raka wątrobowokomórkowego

W Polsce każdego roku rozpoznaje się ok. 1500 nowych zachorowań na raka wątrobowokomórkowego i rejestruje się ponad 2000 zgonów. Podstawową metodą leczenia jest zabieg chirurgiczny. Wskutek późnego rozpoznania, odsetek pacjentów, którzy kwalifikują się do leczenia operacyjnego wynosi ok. 30 proc. W niektórych wypadkach możliwa jest transplantacja narządu lub chemoembolizacja.

Jednak kiedy choroba jest w stadium zaawansowanym, z przerzutami, konieczne jest wprowadzenie tzw. leczenia systemowego, oddziaływującego na cały organizm pacjenta, mającego na celu spowolnienie choroby i w ten sposób wydłużenie życia chorych z rakiem wątrobowkomórkowym, którzy nie kwalifikują się już do innych metod leczenia. Jakkolwiek te możliwości są w Polsce bardzo ograniczone – leczenie chorych na ten rodzaj raka kończy się na pierwszej linii i to u pacjentów, którzy nie mają przerzutów poza wątrobę. Pacjenci z rakiem wątrobowokomórkowym nie mają w Polsce dostępu do terapii lekami celowanymi w drugiej linii leczenia, które są powszechnie stosowane w innych krajach w Europie.

W Światowym Dniu Wirusowego Zapalenia Wątroby należy pamiętać, że pierwotną prewencję raka wątroby można osiągnąć za pomocą szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Lepiej zapobiegać niż leczyć, bo leczenie przewlekłego WZW typu B jest bardzo trudne i długotrwałe. Natomiast wirusowe zapalenie wątroby typu C można leczyć skutecznie. Szanse na pełne wyleczenie przy wykorzystaniu najnowszych leków sięgają blisko 100%.9

Artykuł powstał we współpracy z Ipsen Poland sp. z o.o.

1. Galle PR, et al. EASL Clinical Practice Guidelines. J Hepatol 2018; 69:182-236
2. szczepienia.pzh.gov.pl/kalendarz-szczepien-2020/
3. L. Kraj, L. Wyrwicz, A. Deptała, Pacjenci z rakiem wątroby potrzebują szerszego dostępu do leków, Gazeta Wyborcza, 14.03.2020 r.
4. Globocan 2018, The Global Cancer Observatory
5. Globocan 2018, The Global Cancer Observatory
6. A. Kolasińska-Ćwikła, Leczenie pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym, Głos Pacjenta Onkologiczego, nr 2/2020, s. 15
7. Didkowska, i wsp. Nowotwory złośliwe w Polsce 2017. Krajowy Rejestr Nowotworów. Ministerstwo Zdrowia. Warszawa 2019
8. A. Kolasińska-Ćwikła, Leczenie pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym, Głos Pacjenta Onkologiczego, nr 2/2020, s. 16
9. M. Wawrzynowicz-Syczewska, Doustne bezpośrednio działające leki przeciwwirusowe w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C,

Alergia u dzieci – kiedy diagnozować, kiedy zacząć odczulanie

Unoszące się w powietrzu pyłki kwitnących drzew i traw sprawiają, że wiosna i lato są trudnym czasem dla alergików. To…
CZYTAJ

Największy sklep adidas w regionie we Wrocław Fashion Outlet!

We Wrocław Fashion Outlet otwarto największy w regionie Dolnego Śląska sklep marki adidas. Na powierzchni niemal 770 m² poza bogatą…
CZYTAJ

Dzielnica Wisła rozpoczyna kampanię re\Wisła

Nadwiślańskie bulwary i warszawskie plaże – ulubione miejsca spacerów, spotkań i wypoczynku. Startuje kampania edukacyjna re\Wisła, która zachęca do tworzenia…
CZYTAJ

Ukojenie rodem z afrykańskich stepów Aloes opatrunkiem dla podrażnionej skóry

Udane wakacje to te… pod słońcem! Bez względu na to, czy lato spędzamy nad morzem, czy wśród górskich szczytów, dobra…
CZYTAJ

Czy bóle szyi, głowy, a nawet przedramienia mogą być spowodowane wadami zgryzu?

Czy bóle szyi, głowy, a nawet przedramienia mogą być spowodowane wadami zgryzu? Odpowiada dr hab. n. med. Monika Machoy, ortodonta,…
CZYTAJ

Czy na wakacjach pamiętamy o ekonawykach?

Rozpoczęły się upragnione wakacje. W czasie wyjazdów urlopowych nie tylko odpoczywamy od tradycyjnych obowiązków zawodowych, ale również zmieniamy swój harmonogram…
CZYTAJ

Pożegnaj problemy skórne! Stań się najpiękniejszą wersją siebie!

Pożegnaj problemy skórne dzięki nowym serom od IT Cosmetics! Dzięki nim staniesz się najpiękniejszą wersją siebie. #Zmarszczki, #przebarwienia, rozszerzone pory,…
CZYTAJ

Łysienie. Męski problem, który nie zna wieku

Często przechodzi z ojca na syna. I nie zna litości. Choć jest związane z działaniem męskich hormonów, rzadko stanowi dla…
CZYTAJ

Polka bada komórki odpornościowe w złośliwych nowotworach mózgu

Każdego roku w Polsce diagnozuje się blisko 3000 przypadków guza mózgu, a śmiertelność w przypadku nowotworów mózgu wynosi 2300 przypadków…
CZYTAJ

Skala poważnych naruszeń praw dzieci na świecie jest niewyobrażalna, alarmuje UNICEF

Od 2005 do 2020 r. Organizacja Narodów Zjednoczonych potwierdziła ponad 266 tysięcy poważnych naruszeń praw dzieci w 30 konfliktach zbrojnych…
CZYTAJ

Dziewczyny lubią brąz! Jak przedłużyć trwałość wakacyjnej opalenizny?

Kąpiele słoneczne i wakacyjna lekka, naturalna opalenizna to to, co uwielbiamy. Kosmetolodzy podkreślają, że nasza skóra, szczególnie ta wrażliwa, nie…
CZYTAJ

Stymulacja tkankowa to podstawa odzyskania młodego wyglądu. Co to są stymulatory tkankowe?

Zachowanie zdrowia i młodości na długo, to marzenie większości kobiet. Czas pędzi nieubłaganie i ma olbrzymi wpływ na samopoczucie i…
CZYTAJ





ZDROWIE

VIEW ALL

Czy bóle szyi, głowy, a nawet przedramienia mogą być spowodowane wadami zgryzu?

Czy bóle szyi, głowy, a nawet przedramienia mogą być spowodowane wadami zgryzu?…
CZYTAJ

Polka bada komórki odpornościowe w złośliwych nowotworach mózgu

Każdego roku w Polsce diagnozuje się blisko 3000 przypadków guza mózgu, a…
CZYTAJ

Stres informacyjny a zdrowie – czy nadmiar informacji może być szkodliwy?

#Wojna, #inflacja, rosnące stopy procentowe, wizja powrotu pandemii, małpia ospa – tematów…
CZYTAJ

23 czerwca Dzień Świadomości Raka Prostaty. Ten nowotwór można skutecznie leczyć nowoczesnymi metodami

23 czerwca obchodzimy nie tylko Dzień Ojca, ale także Ogólnopolski Dzień Świadomości…
CZYTAJ

Kleszcze w wielkim mieście – 8 faktów, które musisz o nich wiedzieć

Kleszcze w wielkim mieście – 8 faktów, które musisz o nich wiedzieć.…
CZYTAJ