Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) a rak wątrobowokomórkowy



28 lipca obchodzony jest Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby. Ta grupa chorób zakaźnych wątroby (typy A, B, C, D, E i G) dotyka setek milionów osób na całym świecie. Wśród nich na szczególną uwagę zasługuje WZW typu B, które jest najpowszechniej występującą na świecie chorobą zakaźną oraz WZW typu C zwane cichym zabójcą, które nie ma żadnych objawów we wczesnej fazie zakażenia – najczęściej pojawiają się one dopiero po kilkunastu latach. To właśnie te dwa typy stanowią też główne czynniki ryzyka zachorowania na raka wątrobowokomórkowego (Hepatocellular carcinoma).

WZW a rak wątrobowokomórkowy

Wirusowe zapalenie wątroby jest chorobą bardzo podstępną ze względu na stosunkową łatwość zarażenia oraz brak występowania objawów przez długi czas. Nosiciele wirusa przez wiele lat mogą nie odczuwać żadnych istotnych dolegliwości, jednak w tym samym czasie ich wątroba ulega stopniowemu niszczeniu. Efektem działalności wirusów jest najczęściej niewydolność wątroby, jej marskość oraz jeden z najbardziej złośliwych raków: rak wątrobowokomórkowy. Dwa wirusy: zapalenia wątroby typu B (HBV) oraz zapalenia wątroby typu C (HCV) odpowiadają za około 90 proc. wszystkich pierwotnych raków wątroby.

Znanych jest wiele czynników predysponujących do rozwoju marskości, a w konsekwencji do wystąpienia raka wątrobowokomórkowego. Do jednych z najważniejszych przyczyn należą zakażenia wirusami powodującymi zapalnie wątroby. To przede wszystkim wirus hepatitis B (HBV), powodujący zapalenie wątroby typu B i wirus hepatitis C (HCV), odpowiedzialny za zapalenie wątroby typu C – wyjaśnia prof. Andrzej Deptała, specjalista chorób wewnętrznych, hematologii i onkologii klinicznej, kierownik Kliniki Onkologii i Hematologii w Centralnym Szpitalu Klinicznym MSWiA w Warszawie.

W Polsce wszystkie nowo narodzone dzieci są szczepione przeciwko wirusowi HBV. Taka forma profilaktyki zalecana jest również dorosłym, zwłaszcza tym, którzy czekają np. na zabieg w szpitalu. W przypadku HCV nie ma szczepionki, dlatego szczególnym wyzwaniem jest wczesne diagnozowanie osób zakażonych tym wirusem. Szacuje się, że w polskiej populacji to ok. 2,5 proc. osób.

Trudna diagnostyka raka wątrobowokomórkowego

Pod względem umieralności na nowotwory rak wątroby zajmuje trzecie miejsce na świecie, co wynika m.in. z braku pojawiania się objawów na wczesnym etapie powstania. Najczęściej występującym pierwotnym nowotworem złośliwym wątroby jest rak wątrobowokomórkowy (hepatocellular carcinoma, HCC), który stanowi od 80 do 90 proc. pierwotnych nowotworów złośliwych wątroby. W Polsce nadal wiele osób umiera około czterech miesięcy przed wystąpieniem pierwszych, zauważalnych objawów, ponieważ nie zdają sobie sprawy z tego, że rozwinął się u nich złośliwy nowotwór wątroby.

Jeśli pojawiają się jakieś symptomy to są one niespecyficzne: bóle w nadbrzuszu czy w prawym podżebrzu, uczucie pełności w jamie brzusznej, a ponadto objawy ogólne: osłabienie, łatwa męczliwość, bolesne skurcze mięśni, zwłaszcza nocą. Ponieważ nowotwór ten najczęściej rozwija się u osób z marskością wątroby, to pierwsze objawy – jeśli się już pojawią – pacjenci tłumaczą je sobie obecnością marskości i odwlekają wizytę u specjalisty, który zaleciłby odpowiednie badania i diagnostykę w kierunku raka.






Polskie realia w leczeniu raka wątrobowokomórkowego

W Polsce każdego roku rozpoznaje się ok. 1500 nowych zachorowań na raka wątrobowokomórkowego i rejestruje się ponad 2000 zgonów. Podstawową metodą leczenia jest zabieg chirurgiczny. Wskutek późnego rozpoznania, odsetek pacjentów, którzy kwalifikują się do leczenia operacyjnego wynosi ok. 30 proc. W niektórych wypadkach możliwa jest transplantacja narządu lub chemoembolizacja.

Jednak kiedy choroba jest w stadium zaawansowanym, z przerzutami, konieczne jest wprowadzenie tzw. leczenia systemowego, oddziaływującego na cały organizm pacjenta, mającego na celu spowolnienie choroby i w ten sposób wydłużenie życia chorych z rakiem wątrobowkomórkowym, którzy nie kwalifikują się już do innych metod leczenia. Jakkolwiek te możliwości są w Polsce bardzo ograniczone – leczenie chorych na ten rodzaj raka kończy się na pierwszej linii i to u pacjentów, którzy nie mają przerzutów poza wątrobę. Pacjenci z rakiem wątrobowokomórkowym nie mają w Polsce dostępu do terapii lekami celowanymi w drugiej linii leczenia, które są powszechnie stosowane w innych krajach w Europie.

W Światowym Dniu Wirusowego Zapalenia Wątroby należy pamiętać, że pierwotną prewencję raka wątroby można osiągnąć za pomocą szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Lepiej zapobiegać niż leczyć, bo leczenie przewlekłego WZW typu B jest bardzo trudne i długotrwałe. Natomiast wirusowe zapalenie wątroby typu C można leczyć skutecznie. Szanse na pełne wyleczenie przy wykorzystaniu najnowszych leków sięgają blisko 100%.9

Artykuł powstał we współpracy z Ipsen Poland sp. z o.o.

1. Galle PR, et al. EASL Clinical Practice Guidelines. J Hepatol 2018; 69:182-236
2. szczepienia.pzh.gov.pl/kalendarz-szczepien-2020/
3. L. Kraj, L. Wyrwicz, A. Deptała, Pacjenci z rakiem wątroby potrzebują szerszego dostępu do leków, Gazeta Wyborcza, 14.03.2020 r.
4. Globocan 2018, The Global Cancer Observatory
5. Globocan 2018, The Global Cancer Observatory
6. A. Kolasińska-Ćwikła, Leczenie pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym, Głos Pacjenta Onkologiczego, nr 2/2020, s. 15
7. Didkowska, i wsp. Nowotwory złośliwe w Polsce 2017. Krajowy Rejestr Nowotworów. Ministerstwo Zdrowia. Warszawa 2019
8. A. Kolasińska-Ćwikła, Leczenie pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym, Głos Pacjenta Onkologiczego, nr 2/2020, s. 16
9. M. Wawrzynowicz-Syczewska, Doustne bezpośrednio działające leki przeciwwirusowe w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C,

Cellulit – jak skutecznie się go pozbyć?

Mało kto wie, że z cellulitem zmaga się nawet 90% kobiet. Do walki z tym defektem panie często wykorzystują najróżniejsze…
CZYTAJ

Zastąp kanapki zdrową przekąską – PODPŁOMYKI ŻYTNIE Z WARZYWNYMI PASZTETAMI

Kiedy upalne lato w pełni, często zdarza się, że nie mamy ochoty na przygotowywanie obiadu, kanapek czy kalorycznych przekąsek. To…
CZYTAJ

Sałatka z młodym szpinakiem

Sałatka z młodym szpinakiem Składniki: 3 garście Szpinaku młodego marki Eisberg 2 małe, upieczone buraki 50 g sera halloumi garść…
CZYTAJ

Ormiański chłodnik z białym ryżem

Ormiański chłodnik z białym ryżem Składniki: • 100g ryżu białego marki Halina • 400g jogurtu • 1 ogórek • 100ml…
CZYTAJ

Zastanawiasz się często, na co postawić? Czy wybrać sukienkę, a może spódnicę?

W spódnicy czy w sukience ? Co wybrać ? Zastanawiasz się często, na co postawić? Czy wybrać sukienkę, a może…
CZYTAJ

Jesień w dobrym stylu. Zaczynamy finalne odliczanie do Fashion Market Square!

Wydarzenie, które w tegorocznym kalendarzu modowym jest „must have”. Już tej jesieni Fashion Market Square zawita do Warszawy i Wrocławia.…
CZYTAJ

Jak dbać o aparat ortodontyczny? To prostsze, niż myślisz

Leczenie ortodontyczne staje się coraz popularniejsze, na co wpływ ma większa dbałość o zdrowie, większa dostępność rozwiązań, ale także moda.…
CZYTAJ

NOWOŚĆ – Włoski sposób na pozbycie się wiotkości skóry i rozstępów z wykorzystaniem mocy sześciu aminokwasów

Lato to czas, kiedy odsłaniamy więcej ciała. Niestety wiele z nas z roku na rok zauważa, że skórze ramion, ud…
CZYTAJ

Bento – japoński sposób na szybki lunch w pracy

Część z nas wróciła już po dłuższej pracy zdalnej do stacjonarnych miejsc wykonywania swoich obowiązków. Wracamy także do biurowej rzeczywistości:…
CZYTAJ

Co trzecie dziecko na świecie jest zatrute ołowiem

UNICEF i organizacja Pure Earth apelują o podjęcie pilnych działań w celu zakazania niebezpiecznych praktyk, w tym nieformalnego recyklingu akumulatorów…
CZYTAJ

Wizyta u stomatologa podczas pandemii koronawirusa – konieczna czy niebezpieczna?

Wizyta u stomatologa podczas pandemii #koronawirus - konieczna czy niebezpieczna? Trwająca w Polsce i na świecie #pandemia koronawirusa sprawiła, że…
CZYTAJ

Styl według Amal Clooney

Styl według Amal Clooney! Wśród światowych aktorek, piosenkarek i celebrytek niekwestionowaną ikona mody jest Amal Clooney. Wielka miłość George Clooney’a.…
CZYTAJ






ZDROWIE

VIEW ALL

Co trzecie dziecko na świecie jest zatrute ołowiem

UNICEF i organizacja Pure Earth apelują o podjęcie pilnych działań w celu…
CZYTAJ

Katastrofalny wpływ pandemii na niedożywienie u dzieci. W 2020 r. roku ich liczba może być najwyższa w tym tysiącleciu

Jeszcze w tym roku, liczba dzieci poniżej 5. roku życia dotkniętych zaburzeniem…
CZYTAJ

Zespół jelita drażliwego – jak radzić sobie z tym problemem?

Zespół jelita nadwrażliwego (IBS) to przewlekła (trwająca co najmniej trzy miesiące) idiopatyczna…
CZYTAJ

690 mln ludzi na świecie cierpi głód. Świat przegrywa walkę z niedożywieniem, alarmuje UNICEF, WFP, FAO, WHO i IFAD

Z opublikowanego dziś raportu na temat stanu bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia na…
CZYTAJ

Zaćma to groźna choroba oczu! Nie lekceważ jej objawów!

Zaćma – to jedna z najbardziej znanych, a zarazem najgroźniejszych chorób oczu.…
CZYTAJ