Metody walki z endometriozą



Endometrioza to choroba o dość niejasnej etiologii. W dalszym ciągu nie wiadomo co dokładnie jest jej przyczyną. Na szczęście, nowoczesna medycyna dysponuje wachlarzem różnorodnych metod, które pozwalają na zmniejszenie jej objawów oraz zahamowanie rozwoju. O technikach leczenia endometriozy, dopasowanych do oczekiwanych efektów pacjentki, mówi prof. dr hab. Paweł Blecharz – specjalista ginekologii, onkologii i chirurgii z krakowskiej SCM clinic.

Endometrium u każdej zdrowej kobiety wyściela wnętrze macicy. Endometrioza to schorzenie, które polega na występowaniu tych komórek poza ich właściwym miejscem i bolesnym złuszczaniu w trakcie miesiączki. Kumulują się w formie wszczepów najczęściej w mięśniach macicy lub na jajnikach, tworząc torbiele endometrialne. Jednak mogą tak naprawdę pojawić się w każdym miejscu w jamie otrzewnej brzucha, jako zrosty czy bolesne ogniska zapalne. W skrajnych przypadkach tzw. endometriozy głęboko naciekającej powstają większe guzy, które mają zdolność wnikania do dalszych tkanek. Zazwyczaj dotyczy to narządów miednicy mniejszej, jelita grubego oraz ścianek miednicy. Zdarza się także, że to naciekanie może upośledzać funkcję moczowodów. Jest to rzadka sytuacja, jednak stanowi duże wyzwanie w przypadku leczenia chirurgicznego.

Prof. dr hab. Paweł Blecharz twierdzi, że endometrioza jest zagrożeniem dla zdrowia kobiety z dwóch powodów.

– Po pierwsze powoduje ból. Część kobiet odczuwa go jedynie w trakcie miesiączek, ale zdarza się też, że bolesność towarzyszy im niezależnie od cyklu miesiączkowego. Drugim skutkiem nieleczenia endometriozy jest niepłodność lub zmniejszenie płodności. Wynika to z potencjału choroby do niszczenia struktury jajnika, powodowania niedrożności jajowodów przez ich zarastanie bądź podobne mechaniczne działanie. Rzadszą, jednak wciąż możliwą konsekwencją przewlekłej endometriozy jest zwiększone ryzyko niektórych nowotworów miednicy m.in. macicy lub jajników. Należy brać to pod uwagę przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych – wyjaśnia ekspert SCM clinic.

Metody chirurgiczne

Wybór metody walki z endometriozą zależy od kilku czynników: rodzaju i stopnia zaawansowania choroby oraz oczekiwanych przez pacjentkę efektów.

Ścieżka terapeutyczna w przypadku bolesnej endometriozy zależy od jej postaci. Torbiele endometrialne jajnika powyżej 4 cm zazwyczaj usuwa się chirurgicznie. Metodą z wyboru na ich wyłuszczenie jest laparoskopia, ponieważ ten problem dotyczy zazwyczaj młodych kobiet. Technika ta pozwala zachować lub wzmocnić płodność, jednocześnie zapewniając dobry efekt kosmetyczny.

– Laparoskopia ma także tę przewagę nad przeprowadzaniem zabiegów metodą otwartą, że w dużo mniejszym stopniu powoduje powstawanie zrostów. A te mogą nawet upośledzać płodność kobiety, dlatego należy unikać okazji do ich powstawania – dodaje prof. dr hab. Paweł Blecharz.

W przypadku ognisk endometriozy na otrzewnej, czyli drobnych zapalnych szczepów, używa się technik selektywnego niszczenia. Można wykonywać te zabiegi za pomocą prądu elektrycznego lub w bardziej zaawansowany sposób – argonem albo plazmą. Te dwie ostatnie metody wymagają bardziej zaawansowanego sprzętu, ale również są obecnie wykorzystywane na rynku medycznym. Pozwalają dość powierzchownie, nie uszkadzając głębszych struktur, wypalać drobne ogniska, które powodują u pacjentki ból.

Większy problem stanowi usuwanie zaawansowanego stadium choroby, czyli tzw. endometriozy głęboko naciekającej. Zlikwidowanie takich ognisk jest znacznie trudniejsze, ponieważ często wiąże się z bardzo rozległymi zabiegami operacyjnymi. Ze względu na lokalizację endometriozy głęboko naciekającej w dnie miednicy wymaga ona często resekcji części jelita, a następnie wykonanie zespolenia i usunięcia chorych tkanek. Taki zabieg wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań m.in. nieszczelnością zespolenia jelitowego, która z kolei może powodować zapalenie otrzewnej. Wymaga to wówczas reoperacji i zazwyczaj wyłonienia stomii.

– Dlatego kobiety, których objawem endometriozy jest ból, lub leczą się z powodu niepłodności powinny dokładnie przemyśleć decyzję o takim zabiegu. Konsekwencje, z jakimi należy się liczyć po operacji są czasem dużo bardziej poważne niż same objawy choroby. Warto wtedy rozważyć inne, zachowawcze metody leczenia – wyjaśnia prof. dr hab. Paweł Blecharz z SCM clinic.

Leczenie zachowawcze

Do zachowawczych sposobów leczenia endometriozy należą metody hamujące aktywność hormonalną kobiety i obniżające wahania estrogenów. W tym celu można stosować antykoncepcję hormonalną, nowoczesne preparaty wyspecjalizowane pod kątem endometriozy, a nawet farmakologiczną kastrację. Ta ostatnia metoda polega na wyłączeniu funkcji jajników na okres kilku miesięcy za pomocą leków. To powoduje ustąpienie objawów, zmniejszenie natężenia endometriozy i daje możliwość odroczenia poważnych operacji.




Trudna diagnoza

Wykrywanie endometriozy nie zawsze jest proste, ponieważ często badania ultrasonograficzne, a nawet wyniki rezonansu magnetycznego nie są jednoznaczne. – Dlatego diagnostyka tego schorzenia jest połączeniem wywiadu z pacjentką, badania klinicznego oraz badania obrazowego. Jeśli nadal nie ma pewności co do występowania choroby, wykonuje się badania biomarkerów surowicy krwi. Marker Ca125 może być podwyższony w przypadku endometriozy oraz nowotworu jajnika. Jego właściwa interpretacja pozwoli uściślić diagnozę – tłumaczy specjalista SCM clinic. – Ostatnim badaniem połączonym z zabiegiem pozwalającym na ostateczną ocenę tego, co dzieje się w miednicy jest laparoskopia – dodaje prof. dr hab. Paweł Blecharz.

W bardziej wątpliwych przypadkach można zastanowić się nad diagnozą poprzez terapię, czyli włączeniem leczenia hormonalnego. Często uzyskuje się wtedy poprawę stanu pacjentki, bo dolegliwości bólowe zmniejszają się. Może to świadczyć o tym, że rzeczywiście mieliśmy do czynienia z trudną do diagnostyki odmianą endometriozy. Taka metoda sprawdza się u kobiet, które nie widzą uzasadnienia zabiegu operacyjnego.

Optymalna sytuacja to taka, w której badanie histopatologiczne (czyli badanie materiału operacyjnego torbieli czy wycinka) potwierdza schorzenie. Jednak niekiedy nawet wtedy nie da się definitywnie stwierdzić występowania tkanek endometrialnych. Wówczas ostateczna diagnoza zapada na podstawie obrazu śródoperacyjnego w laparoskopie, który dla doświadczonych lekarzy jest jednoznaczny.

Nieuleczalna?

Uważa się, że endometrioza jest chorobą nieuleczalną. Jednak możemy zmniejszać jej objawy i natężenie. Zabieg operacyjny polega na starannym oczyszczeniu narządów kobiety z ognisk endometrialnych.

Nie jest do końca jednoznaczne, czy powinno się wzmacniać efekt operacyjny leczeniem hormonalnym, hamującym rozwój choroby. – Obecnie przy takiej decyzji uwzględnia się przede wszystkim plany i życzenia pacjentki. Jeśli celem leczenia jest zajście w ciążę, to hamowanie hormonalne możliwości rozrodczych jest bezcelowe. Wtedy zazwyczaj intensyfikuje się metody, które mogłyby doprowadzić do zapłodnienia – mówi prof. dr hab. Paweł Blecharz.

– Jeżeli jednak kobieta nie planuje w najbliższym czasie macierzyństwa i leczy schorzenie z powodu dolegliwości bólowych czy obecności dużych zmian endometrialnych, to wtedy warto rozważyć zablokowanie funkcji jajników np. tabletką antykoncepcyjną, by stłumić rozwój choroby – dodaje specjalista SCM clinic.

Warto także podkreślić, że po zajściu w ciążę endometrioza nie ma właściwie żadnego znaczenia dla rozwoju płodu, dlatego nie należy się martwić o jej szkodliwość dla dziecka. Co więcej, po ciąży ta choroba zazwyczaj uspokaja się, a nawroty są mniej nasilone bądź nie pojawiają się wcale. Schorzenie mimo tego, że jest niewyleczalne, może przybrać stadium, które zupełnie nie niepokoi i nie przeszkadza pacjentce.


Ekspert

Prof. dr hab. n. med. Paweł Blecharz specjalista ginekologii onkologicznej. Zajmuje się diagnostyką i leczeniem operacyjnym nowotworów żeńskich narządów płciowych oraz prowadzeniem chemioterapii pacjentek z tymi nowotworami.

SCM clinic to krakowski Prywatny Szpital Specjalistyczny, wyposażony w sprzęt najnowszej generacji, który prowadzi działalność leczniczą w ramach chirurgii jednego dnia oraz ambulatoryjne świadczenia zdrowotne i konsultacje lekarskie. Klinika posiada całkowicie zautomatyzowany blok operacyjny, który spełnia najwyższe światowe standardy. Największym atutem tego miejsca jest kadra lekarska, w skład której wchodzą specjaliści o ogromnej wiedzy i bogatym doświadczeniu klinicznym. SCM clinic powstało z myślą o najbardziej wymagających Pacjentach, dlatego Centrum zapewnia im najlepszą opiekę okołomedyczną, udzielną w warunkach pełnej dyskrecji i zaufania.

Kobiety dekady w polskiej kulturze. Zestawienie Empiku na Dzień Kobiet

O Katarzynie Grocholi, Katarzynie Nosowskiej, Oldze Tokarczuk, Katarzynie Bondzie, Roksanie Węgiel czy sanah było w ostatniej dekadzie bardzo głośno. To…
CZYTAJ

Słodki prezent na dzień kobiet! Przygotuj czekoladowy mus z morelami

Często najprostsze rozwiązania są tymi najlepszymi, dlatego też, zamiast tracić czas na chodzenie po sklepach i szukanie tego idealnego prezentu,…
CZYTAJ

BeGlossy „Love Yourself”

Każdego dnia pełnimy odpowiedzialne role: w pracy, w domu, w szkole… Stawiamy czoła różnorakim problemom, powierzonym zadaniom. Wymagamy od siebie…
CZYTAJ

Dieta ketogeniczna popularna wśród Polaków – czy słusznie?

„Przechodzę na dietę” – to jedne z najczęściej wypowiadanych zdań przez osoby, które chciałyby poprawić własną sylwetkę i zrzucić nadprogramowe…
CZYTAJ

Najpyszniejsze wielkanocne wypieki – Przepis na babkę wielkanocną

Święta Wielkanocne to spotkania w gronie najbliższych, celebrowanie wspólnych chwil oraz… pyszne jedzenie. Poza klasycznymi potrawami, takimi jak żurek z…
CZYTAJ

Dzieci mówią o swoich prawach i przyszłości

Problemy zdrowia psychicznego, dyskryminacja, zmiany klimatu i brak perspektyw to obecnie jedne z największych problemów młodych ludzi żyjących w Unii…
CZYTAJ

Czy aktywność fizyczna wpływa na jakość życia seksualnego?

Jak wynika z przeprowadzonego w 2020 r. badania „Zdrowie, relacje w związkach i życie seksualne Polek i Polaków w czasach…
CZYTAJ

Idealnie dobrany biustonosz podczas zakupów online? Czy to naprawdę możliwe? TAK!

Idealnie dobrany biustonosz podczas zakupów online? Czy to naprawdę możliwe? Okazuje się, że tak. Klientki, które nie mogą skorzystać z…
CZYTAJ

Nowa kampania NEW ROMANTICS od Jenny Fairy na sezon wiosna–lato 2021 cz.3

Najnowsza kolekcja Jenny Fairy wiosna–lato 2021 dostępna jest w sklepach stacjonarnych CCC, na ccc.eu oraz w aplikacji marki. KAMPANIA REKLAMOWA:…
CZYTAJ

Nowa kampania NEW ROMANTICS od Jenny Fairy na sezon wiosna–lato 2021 cz.2

Najnowsza kolekcja Jenny Fairy wiosna–lato 2021 dostępna jest w sklepach stacjonarnych CCC, na ccc.eu oraz w aplikacji marki. KAMPANIA REKLAMOWA:…
CZYTAJ

Nowa kampania NEW ROMANTICS od Jenny Fairy na sezon wiosna–lato 2021 cz.1

Od nowoczesnych, futurystycznych motywów po te inspirowane estetyką retro i wakacyjnymi wspomnieniami – najnowsza kolekcja Jenny Fairy na sezon wiosna–lato…
CZYTAJ

Czy wczesnego wstawania można się nauczyć?

Przymusowa praca zdalna to jeden z elementów, które nie sprzyjają wczesnemu wstawaniu, chociaż wiele osób nie może się do tego…
CZYTAJ






ZDROWIE

VIEW ALL

Czy aktywność fizyczna wpływa na jakość życia seksualnego?

Jak wynika z przeprowadzonego w 2020 r. badania „Zdrowie, relacje w związkach…
CZYTAJ

Czy wczesnego wstawania można się nauczyć?

Przymusowa praca zdalna to jeden z elementów, które nie sprzyjają wczesnemu wstawaniu,…
CZYTAJ

Wdzięczne za pracę

Są młode, pełne energii i aktywne zawodowo. Chcą czerpać z życia garściami…
CZYTAJ

Fakty i mity nt. kawy – „mała czarna” , a nasze zdrowie

Fakty i mity nt. kawy – „mała czarna” , a nasze zdrowie.…
CZYTAJ

18 794 biustonoszy do reCYClingu zebrano podczas 9 edycji kampanii DOTYKAM=WYGRYWAM

18 794 biustonoszy do reCYClingu zebrano podczas 9 edycji kampanii DOTYKAM=WYGRYWAM (ponad…
CZYTAJ