Kobiece nowotwory – co warto o nich wiedzieć?



Kobiece nowotwory – co warto o nich wiedzieć? Rak piersi i rak jajnika to jedne z najczęściej występujących nowotworów złośliwych u kobiet w Polsce. Około 30-40% przypadków ma charakter dziedziczny, zwykle odpowiada za nie mutacja w genie BRCA1, rzadziej BRCA2.

Każdego roku odnotowuje się około 14 tysięcy nowych zachorowań na raka piersi, a 5 tysięcy kobiet umiera. Ta postać raka charakteryzuje się długą fazą przedkliniczną i zazwyczaj ujawnia się po latach utajonego wzrostu.

Rak jajnika jest na 4 miejscu według częstości zgonów na nowotwory wśród kobiet na świecie. Najczęściej nowotwory jajnika obserwuje się u kobiet między 50. a 59. rokiem życia. Ponad 60% zachorowań i prawie 50% zgonów na nowotwory jajnika przypada przed osiągnięciem 65. roku życia.

Jak wyjaśnia dr n. med. Iwona Kozak-Michałowska, Dyrektor ds. Nauki i Rozwoju Synevo: „Brak charakterystycznych objawów i umiejscowienia anatomicznego sprawia, że rak jajnika jest najgorzej rokującym nowotworem ginekologicznym. Główną przyczyną umieralności z powodu nowotworów jajnika jest jego bezobjawowy przebieg aż do późnych stadiów zaawansowania oraz brak metod wczesnego wykrywania choroby. Pacjentki zgłaszają się do ginekologa najczęściej z powodu bólów podbrzusza. Mogą to być także niecharakterystyczne objawy, takie jak niestrawność, wzdęcia czy brak apetytu. Bezwzględnym wskazaniem do dalszej diagnostyki jest wystąpienie bolesnego parcia na pęcherz, ból przy oddawaniu moczu, krwawienie z pochwy. W stadiach zaawansowanych dodatkowo można obserwować nudności, wymioty, zaparcia, a także wodobrzusze oraz obrzęki kończyn dolnych”.

U kobiet, u których chorowały bliskie krewne ryzyko wystąpienia raka jest większe. Ponadto zaobserwowano, że kobiety, które stosują co najmniej przez 5 lat antykoncepcję hormonalną i/lub rodziły, rzadziej chorują na raka jajnika. Natomiast u kobiet, które nie rodziły wzrasta ryzyko zachorowania.

Znane jest około 3000 mutacji genów BRCA1 i BRCA2. Nosicielki mutacji mają podwyższone ryzyko zachorowania na nowotwory, w szczególności w młodym wieku. Szacuje się,  że ok. 150 tysięcy Polek jest nosicielkami tych mutacji. Dziedziczny rak piersi na ogół jest u nich rozpoznawany przed menopauzą (42-45 lat), a rak jajnika w okresie menopauzalnym (po 55-60 roku życia). Obserwuje się jednak wzrost zachorowalności wśród znacznie młodszych kobiet. Około 1% przypadków raka piersi dotyczy mężczyzn i mutacje mogą być także przez nich przekazywane kolejnym pokoleniom.

Mutacje w tych genach mogą powodować także nowotwory innych narządów: rak żołądka (5-krotnie zwiększone ryzyko zachorowania), rak prostaty (7-krotnie zwiększone ryzyko zachorowania), rzadziej rak trzustki, jelita grubego, pęcherzyka żółciowego oraz czerniak.

Mutację genu, która zwiększa ryzyko zachorowania, można zbadać robiąc odpowiednie testy we krwi. Test należy szczególnie zalecić kobietom, które:

– miały w rodzinie przypadki zachorowania na raka piersi przed 50-tym rokiem życia (co najmniej 2-3 przypadki) lub raka jajnika niezależnie od wieku;

– miały zdiagnozowane niezłośliwe zmiany, takie jak np. torbiele w piersiach lub jajnikach, a zamierzają wprowadzić hormonalną terapię zastępczą;

– same zachorowały lub mają krewne z rakiem jajnika (niezależnie od wieku),

– doświadczyły nietypowej postaci choroby (rak obustronny, wczesny czy rak piersi u spokrewnionego mężczyzny),

– mają stwierdzoną histologiczną postać raka rdzeniastego,

– oprócz raka piersi miały krewnych z rakiem prostaty, krtani lub czerniakiem,

– mają w rodzinie osoby, u których rozpoznano mutację genów BRCA1 lub BRCA 2,

– planują rozpoczęcie doustnej antykoncepcji hormonalnej lub hormonalnej terapii zastępczej,

– rozpoczęły stosowanie antykoncepcji hormonalnej i zamierzają ją kontynuować.




Wykrycie mutacji genu BRCA1 i BRCA2 u krewnej z rakiem piersi lub jajnika jest wskazaniem do badania u wszystkich bliskich członków rodziny po 20-30 roku życia, nawet jeśli nie występują żadne objawy kliniczne.

Właściwe postępowanie u nosicielek tych mutacji zmniejsza ryzyko zgonu z powodu raka piersi do około 10% i raka jajnika do około 5%. U tych kobiet zaleca się:

– wczesne urodzenia dziecka,

– karmienie piersią przez co najmniej 6 miesięcy,

– rezygnacja z hormonalnej antykoncepcji, a w okresie menopauzy – z hormonalnej terapii zastępczej,

– zmiana stylu życia – aktywność fizyczna, zdrowa dieta,

– niepalenie papierosów.

„Pamiętajmy o badaniach profilaktycznych. Każda kobieta powinna regularnie wykonywać USG piersi, zaczynając przed 30 rokiem życia i mammografię po ukończeniu 40 lat. Poza tym podstawowe badania laboratoryjne, a wśród nich ważne we wczesnej diagnostyce raka jajnika markery nowotworowe – CA 125 i HE4 oraz wyliczenie algorytmu ROMA” – radzi dr n. med. Iwona Kozak-Michałowska, Dyrektor ds. Nauki i Rozwoju Synevo.

U kobiet nosicielek sprzyjającym nowotworom mutacji zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego zaleca się:

– comiesięczną samokontrolę piersi,

– badanie palpacyjne wykonane przez lekarza co 6 miesięcy (20 – 25 rok życia),

– badanie obrazowe piersi co 6 miesięcy (od 25 roku życia – USG, rezonans magnetyczny, od 35 roku życia – mammografia),

– badanie ginekologiczne co 6 miesięcy (od 30 rok życia),

– USG przezpochwowe co 6 miesięcy (od 30 rok życia),

– oznaczanie markera CA 125 co 6 miesięcy (od 30 roku życia).

Gdy najlepszym prezentem na Dzień Mamy jest chwila dla siebie…

26 maja wielu kojarzy się z kwiatami, laurkami, przedstawieniami w przedszkolach. Ale dla mam dzieci nieuleczalnie chorych to dzień jak…
CZYTAJ

Zrównoważony rozwój od 24 lat. ASICS wprowadza 10. edycję butów trailowych GEL-TRABUCO

Dokładnie 24 lata temu na rynku po raz pierwszy pojawiły się kultowe już trailówki ASICS GEL-TRABUCO. Obecnie japońska marka prezentuje…
CZYTAJ

Chepengeno triumfuje w ASICS Austrian Women’s Run Bardzo dobre występy reprezentantek Polski

W Wiedniu odbyła się już 34. edycja największego w Europie biegu dla kobiet – ASICS Austrian Women’s Run. Rywalizacja toczyła…
CZYTAJ

Skóra wrażliwa – co sprzyja działaniom anti-ageing? 4 rady kosmetologa

Skóra wrażliwa stale wymaga bardzo delikatnej i wyjątkowo skutecznej pielęgnacji. Łagodzenie podrażnień, oczyszczanie kosmetykami do cery o szczególnych potrzebach, zapobieganie…
CZYTAJ

limitowana edycja kosmetyków INGLOT x Julia Kostera już w sprzedaży!

Autorska kolekcja kosmetyków Julii Kostery dostępna w drogeriach Hebe już od 19 maja 2022. Produkty to owoc współpracy jednej z…
CZYTAJ

Proste zęby i piękny uśmiech to „miłe skutki uboczne” leczenia ortodontycznego – czemu tak naprawdę należy korygować wady zgryzu?

Proste zęby i piękny uśmiech to „miłe skutki uboczne” leczenia ortodontycznego – czemu tak naprawdę należy korygować wady zgryzu? odpowiada…
CZYTAJ

Zmieniaj świat, dbając o środowisko. Jak to robić lokalnie?

W ostatnich latach coraz częściej słyszymy o konieczności wdrożenia rozwiązań, które zahamują zmiany klimatu. Zazwyczaj obejmują one systemowe rozwiązania dotyczące…
CZYTAJ

Kwas hialuronowy i algi również do pielęgnacji włosów

Kwas hialuronowy kojarzy się zazwyczaj z pielęgnacją skóry twarzy i ciała. W różnym stężeniu i pod różnymi postaciami jest szeroko…
CZYTAJ

Cafe Amor – odwiedź przestrzeń inspirowaną zapachami Cacharel

Przez najbliższe dwa tygodnie kawiarnia Mr. Pancake stanie się Cafe Amor, czyli wyjątkową przestrzenią inspirowaną kolekcją perfum Yes I Am…
CZYTAJ

Podsumowanie pandemii: jak dwa lata COVID-19 wpłynęły na zdrowie Polaków

Ostatnie dwa lata były dla wszystkich dużym wyzwaniem. Konieczność nagłej zmiany stylu życia, niepewność o zdrowie swoje i najbliższych, a…
CZYTAJ

BE FREE! – już są! Pierwsze na świecie rajstopy o działaniu antystatycznym od marki Gatta!

Ponad 58% kobiet irytuje elektryzowanie się rajstop, a w efekcie “klejenia się odzieży do nóg”. Jak wynika z badania koncernu…
CZYTAJ

Świat jest u progu katastrofalnego poziomu niedożywienia u dzieci

Gwałtowny wzrost cen żywności spowodowany wojną na Ukrainie oraz cięcia budżetowe dokonane w czasie pandemii zwiększają zapotrzebowanie na żywność terapeutyczną…
CZYTAJ





ZDROWIE

VIEW ALL

Podsumowanie pandemii: jak dwa lata COVID-19 wpłynęły na zdrowie Polaków

Ostatnie dwa lata były dla wszystkich dużym wyzwaniem. Konieczność nagłej zmiany stylu…
CZYTAJ

Higiena oczu w zależności od wieku. Czy oczy się starzeją?

Upływający czas i starzenie się to proces naturalny – zmienia się skóra,…
CZYTAJ

Wiosna – czas porządków w organizmie

Po zimowym zastoju powoli zaczynamy się ruszać, zdrowiej odżywiać i aktywniej korzystać…
CZYTAJ

Polka u ginekologa

Polki nie są zbyt sumienne, jeśli chodzi o profilaktykę dotyczącą kobiecego zdrowia.…
CZYTAJ

Postcovidowe wypadanie włosów – jak je powstrzymać?

Jeśli widzisz, że podczas codziennego czesania włosów coraz więcej zostaje ich na…
CZYTAJ