Konflikt serologiczny – czyli kiedy krew matki zagraża dziecku?



Ciąża to wyjątkowy okres w życiu kobiety, w którym powinna zostać otoczona szczególną opieką medyczną. W tym czasie istnieje m.in. ryzyko wystąpienia konfliktu serologicznego, który jest najczęściej konsekwencją niezgodności w czynniku Rh lub grupach głównych krwi matki i dziecka. Jego następstwem może być bowiem choroba hemolityczna noworodków, która stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia dziecka. Na czym polega konflikt serologiczny oraz jak powinna wyglądać skuteczna profilaktyka w ciąży oraz po narodzinach dziecka – odpowiada dr n. med. Justyna Tołłoczko, pediatra w Centrum Medycznym Damiana.

Przyczyny konfliktu serologicznego

Konflikt serologiczny jest najczęściej następstwem niezgodności w czynniku Rh lub grupach głównych krwi matki i dziecka. Jeżeli matka ma czynnik Rh ujemny a płód Rh dodatni, jej organizm wytwarza przeciwciała przeciwko krwinkom czerwonym dziecka. Konflikt serologiczny w zakresie czynnika Rh ujawnia się bardzo rzadko podczas pierwszej ciąży. Wytwarzanie przeciwciał występuje wówczas, gdy do organizmu matki przedostanie się przynajmniej 0,2 ml krwi dziecka.

Ryzyko zwiększa się w czasie porodu, poronienia, przedwczesnego oddzielenia się łożyska lub w następstwie urazów brzucha kobiety w ciąży. Powstałe przeciwciała powodują rozpad erytrocytów, co prowadzi do niedokrwistości płodu. Niedobór krwinek czerwonych, odpowiedzialnych za przenoszenie tlenu, powoduje niedotlenienie, niewydolności krążenia i immunologiczny obrzęk i może doprowadzić nawet do zgonu wewnątrzmacicznego. Możliwe jest leczenie niedokrwistości płodu transfuzjami krwinek czerwonych.

Po każdym poronieniu, a także po urodzeniu dziecka z dodatnim czynnikiem Rh, kobieta otrzymuje immunoglobulinę anty D, które stanowi działanie profilaktyczne przeciw wystąpieniu konfliktu w następnej ciąży – komentuje dr. n. med. Justyna Tołłoczko, pediatra z Centrum Medycznego Damiana

– Kobiety z Rh ujemnym powinny mieć w czasie ciąży monitorowane miano przeciwciał anty D i ewentualnie podaną immunoglobulinę. Dlatego ważne jest, aby w przypadku rozpoznania konfliktu serologicznego w zakresie czynnika Rh, ciąża była prowadzona w specjalistycznym ośrodku. Dziecko, szczególnie po transfuzjach dopłodowych, powinno urodzić się w szpitalu o referencyjności III stopnia. Konflikt w grupach głównych jest możliwy, wówczas gdy matka ma grupę 0, natomiast dziecko A lub B. Wówczas przebieg konfliktu serologicznego jest łagodniejszy, nie wymaga leczenia w ciąży i objawia się chorobą hemolityczną noworodka – dodaje.




Jakie zagrożenie niesie konflikt serologiczny?

W wyniku konfliktu serologicznego dochodzi do rozpadu krwinek czerwonych, które stanowi zagrożenie niedokrwistością płodu, jego niedotlenieniem oraz może doprowadzić do immunologicznego obrzęku płodu a nawet do zgonu wewnątrzmacicznego. U noworodka następstwem hemolizy erytrocytów może być wczesna i nasilona żółtaczka, wymagająca intensywnego leczenia fototerapią.

Jeżeli pomimo stosowanej terapii narasta stężenie bilirubiny, konieczne jest wykonanie transfuzji wymiennej krwi. To zabieg polegający na prawie całkowitej wymianie krwi i musi być wykonywany w ośrodku II lub III stopnia referencyjności.

Transfuzja wymienna pozwala na usunięcie krwinek, które zostały uszkodzone przez przeciwciała oraz bilirubiny, powstałej z ich rozpadu. Powikłaniem nasilonej hemolizy może być także niedokrwistość, wymagająca specjalistycznego leczenia.

Jak rozpoznać i powstrzymać konflikt serologiczny?

Współczesna medycyna pozwala wdrożyć profilaktykę w przypadku wystąpienia konfliktu serologicznego. Wyróżniamy dwa rodzaje profilaktyki:

śródciążowa – przeprowadzana między 28. a 30. tygodniem ciąży. Polega na podaniu dawki immunoglobuliny anty-D (300μg) kobietom, które znajdują się w grupie ryzyka, czyli z czynnikiem Rh D ujemnym, szczególnie w grupie ciężarnych, u których wystąpiły m.in. krwawienia, urazy brzucha oraz tych, które w okresie ciąży zostały poddane zabiegom wewnątrzmacicznym. Zabieg zmniejsza ryzyko wystąpienia konfliktu serologicznego niemal do zera. Od 2018 r. zabieg jest refundowany z budżetu Skarbu Państwa.

okołoporodowa – stosowana jest wśród kobiet z Rh D ujemnym, które urodziły dziecko z dodatnim czynnikiem Rh D. Immunoglobulinę anty-D należy podać w ciągu 72 godzin od porodu. Jej dawka jest uzależniona od rodzaju porodu (sposób naturalny, cesarskie cięcie), a także od ewentualnych zabiegów okołoporodowych (np. konieczność ręcznego wydobycia łożyska).

Współczesny rozwój ginekologii i badań prenatalnych sprawia, że lekarze specjaliści coraz skuteczniej potrafią zdiagnozować zagrożenie i wdrożyć niezbędne, a przede wszystkim skuteczne postępowanie medyczne, w przypadku wystąpienia konfliktu serologicznego. Dlatego prawidłowo prowadzona ciąża to pierwszy krok do zdrowia nowonarodzonego dziecka.


Dr n. med. Justyna Tołłoczko (pediatra)

ZOBACZ TAKŻE

Operacja plastyczna nosa – fanaberia czy konieczność?

Operacja plastyczna nosa - fanaberia czy konieczność? Wiele mówi się o różnych sposobach poprawiania naszej urody. Bardzo często spotykamy się…
CZYTAJ

Katechiny-sposób na zdrowie, sposób na piękno!

Katechiny-sposób na zdrowie, sposób na piękno! Wystarczą 2-3 filiżanki zielonej herbaty by zminimalizować szkodliwe działanie czynników środowiskowych na nasz organizm,…
CZYTAJ

Ósmy miesiąc ciąży, czyli początek trzeciego trymestru

Ósmy miesiąc ciąży to okres między 32 a 36 tygodniem ciąży lub 30 a 34 tygodniem rozwoju wewnątrzmacicznego dziecka. W…
CZYTAJ

Białe zęby i piękny uśmiech.Dowiedz się czy wybielanie zębów jest bezpieczne

Zapytaj stomatologa – Białe zęby i piękny uśmiech – Dowiedz się czy wybielanie zębów jest bezpieczne, jakie metody są skuteczne…
CZYTAJ

Młode spojrzenie z preparatem Sunekos

Chociaż starzenia się skóry nie da się powstrzymać, opóźnić jego objawy – już owszem. Są jednak pewne obszary, które wiek…
CZYTAJ

Jak często powinno pić małe dziecko i ile płynów dziennie jest mu potrzebne?

Od kiedy dziecko potrzebuje dodatkowych płynów? W jakich ilościach podawać napoje? Co wybrać, aby zachęcić dziecko do picia, a jednocześnie…
CZYTAJ

Ceramidy – dlaczego są tak ważne w pielęgnacji włosów?

Prawie każdego dnia poznajemy nowe, innowacyjne składniki, które mają zrewolucjonizować pielęgnację włosów. Wszystko po to, by intensywnie nawilżyć, wypielęgnować, odbudować…
CZYTAJ

Dokucza ci nadwrażliwość zębów? Na te produkty uważaj przy świątecznym stole!

Dokucza ci nadwrażliwość zębów? Na te produkty uważaj przy świątecznym stole! Czekałaś na nie cały rok – grzane wino, ryby…
CZYTAJ

Święta w wersji wege? Świąteczne pierogi ze szpinakiem. Nie panikuj, to prostsze niż myślisz

Święta w wersji wege? Świąteczne pierogi ze szpinakiem. Nie panikuj, to prostsze niż myślisz. Organizujesz święta, a wśród Twoich gości…
CZYTAJ

Botoks – obalamy mity

Botoks sprawia, że rysy stają się łagodne, a twarz wygląda kilka lat młodziej. Kojarzony jest głównie jako sposób na zmarszczki,…
CZYTAJ

Leczenie ortodontyczne dzieci w wieku przedszkolnym

Coraz więcej rodziców jest kierowanych ze swoimi małymi dziećmi przez logopedów na leczenie ortodontyczne, ponieważ oprócz wady wymowy diagnozują nieprawidłowy…
CZYTAJ

Magdalena Cal-Kamińska: Mój zespół jest moją największą dumą

Za każdym sukcesem stoi zespół odpowiednio wykwalifikowanych ludzi. „Ufam, ale kontroluję i dużo rozmawiam. Przez tyle lat wypracowaliśmy wiele standardów,…
CZYTAJ






ZDROWIE

VIEW ALL

Katechiny-sposób na zdrowie, sposób na piękno!

Katechiny-sposób na zdrowie, sposób na piękno! Wystarczą 2-3 filiżanki zielonej herbaty by…
CZYTAJ

Chroniczne zmęczenie – nie ignoruj go! To może być objaw choroby!

Chroniczne zmęczenie – nie ignoruj go! To może być objaw choroby! Idziesz…
CZYTAJ

Eksperci: Coraz więcej chorych na raka prostaty

Na przełomie 30. lat liczba chorych na nowotwór gruczołu krokowego wzrosła aż…
CZYTAJ

Okulary korekcyjne kupujemy u optyka-rzemieślnika

Okulary korekcyjne kupujemy u optyka-rzemieślnika, przeciwsłoneczne w supermarkecie. Wyniki najnowszego raportu. Ponad…
CZYTAJ

Nietolerancja laktozy – dlaczego nie możemy pić mleka?

Nietolerancja laktozy – dlaczego nie możemy pić mleka? Wiele osób każdy swój…
CZYTAJ