Ocenianie – zabija potencjał?



Ocenianie. To ono zabija potencjał i gasi najjaśniejsze iskry. Pewnie i tobie nieraz zdarzyło się zrobić coś, czego sama nie pochwalasz, na przykład zjeść wieczorem, po dniu pełnym emocji, cały kubeł lodów. Ale czy to naprawdę oznacza, że jesteś grubaską i łasuchem? W codziennym życiu takich epitetów pada wiele, czasem zupełnie wyrwanych z kontekstu, część z nich powoduje, że czujemy się źle, ale – jako dorośli – potrafimy obrócić je w żart, czy zwyczajnie zracjonalizować.

„Przecież zjedzenie większej ilości słodyczy raz do roku jeszcze nie oznacza, że jestem łasuchem!”. Gorzej, gdy słyszy je dziecko, które jak gąbka chłonie wszystko.Kiedy maluch słyszy „Jesteś do niczego! w odpowiedzi na to, że źle pościelił łóżko, nie zrozumie, że chodzi tylko o nieodpowiednio wykonane zadanie, ale uzna, że faktycznie do niczego się nie nadaje i nawet tak błahej rzeczy, jak posłanie łóżka, nie potrafi wykonać.

Ważne jest, by rodzice przykładali wagę do komunikatów formułowanych do dziecka. Mają oni największy wpływ na kształtowanie jego osobowości. To przede wszystkim od nich zależy, czy będzie ono pewne siebie, samodzielne i zdolne do podejmowania decyzji. Dziecko, u którego od najmłodszych lat kształtowało się zdrowe poczucie wartości w przyszłości będzie otwarte, optymistyczne, ufne i z lekkością przejdzie przez życie.

Ważne, by pracować nad tym od najmłodszych lat (już od niemowlęctwa!) w domu, ale i zwracać uwagę na personel placówek, pod których opiekę oddajemy malucha (mamy tutaj na myśli żłobki, przedszkola, wreszcie szkoły). Dziecko, które często słyszy (od rodziców czy opiekunów), że jest beznadziejne o wiele ciężej przejdzie przez życie – w obawie o odrzucenie, wykpienie i krytykę.

Nie wykształtuje sobie także umiejętności wyciągania faktów w oderwaniu od oceny własnego ja. Jeśli zatem mały Jaś w dzieciństwie słyszał, że jest głupi, to jako dorosły Jan ciężko będzie mu przyznać, że choć jedno zadanie na 10 zrobił źle, to po prostu się pomylił. Jan ponownie uzna, że jest bezwartościowym dorosłym.

Łatwo będzie uznać Jana za mięczaka i prześmiewczo podejść do problemu, jednak sęk w tym, byśmy jako ludzie wreszcie zaczęli porozumiewać się językiem… serca.

Nie możemy zapominać, że to my, nasz język, kształtujemy ludzi pełnych kompleksów, by później ich za to krytykować. „Język serca” – tak ideę porozumienia bez przemocy nazywał doktor Marshall B. Rosenberg. Podkreślał on w wielu swoich publikacjach, że tylko rozmowa oparta o współczucie, wyzuta z ocen i krytyki może być fundamentem prawdziwego zrozumienia, a w przypadku procesu wychowawczego stanowić ogromne „paliwo” rozwoju młodego człowieka. „Spostrzegaj! Mało jest zadań równie ważnych i świętych jak spostrzeganie” – powiedział  Frederick Buechner.




W całym procesie wyciąganych na wyrost ocen najważniejsze jest właśnie spostrzeganie. To, by mały Jaś usłyszał precyzyjnie sformułowany komunikat: „Tym razem niedokładnie pościeliłeś łóżko” zamiast „Jesteś do niczego, nie umiesz nawet łóżka pościelić!”. Rozgraniczenie spostrzeżeń i ocen to pierwszy, najważniejszy element porozumienia bez przemocy.

– Nie powinno się ono mieszać z oceną. Spostrzeżenie to oparte na faktach zauważenie tego, co naprawdę się stało. Kiedy jednak łączymy je z oceną, zmniejszamy prawdopodobieństwo, że do naszego odbiorcy dotrze właśnie ten komunikat, który zamierzaliśmy przekazać.

Jest to istotne w szczególności w przypadku dzieci, które o wiele intensywniej przeżywają i odbierają rzeczywistość niż doświadczeni dorośli. Jak zaznacza psycholog Agnieszka Dudka z Kameralnego Żłobka BeBaby opartego na idei porozumienia bez przemocy, dzieci rozumieją o wiele więcej niż nam się wydaje:

„Dzieci chłoną jak gąbki. Nam, dorosłym się często wydaje, że dzieci nie rozumieją czegoś, dlatego pozwalamy sobie mówić przy nich różne, często bardzo nieodpowiednie rzeczy. Tymczasem ważmy słowa, opinie o dziecku, i nie tylko o dziecku, przy dziecku.”

Uczmy zatem nasze pociechy języka miłości, dbając o to, by nawet krytyka miała motywującą, uczącą formę. A kiedy obowiązki rodzicielskie przejmują inni opiekunowie zadbajmy, by wybrana przez nas placówka miała w swojej kadrze wykwalifikowanych pedagogów wiedzących, jak istotne jest porozumiewanie się z dzieckiem z empatią już od najmłodszych lat.

Agnieszka Dudka – psycholog współpracująca z Kameralnym Żłobkiem BeBaby, której najwięcej radości przynosi możliwość towarzyszenia ludziom w odkrywaniu ich potencjału i pokonywaniu barier w rozwoju. Uważa, że nie da się prowadzić satysfakcjonującego życia – ani osobistego, ani zawodowego – bez rozpoznania własnych wartości i potrzeb, właściwego ich komunikowania otoczeniu oraz podążania za nimi. Wspiera osoby, z którymi współpracuje, w rozwoju umiejętności rozmawiania, motywacji i radzeniu sobie ze stresem.

Zainspiruj się nową kolekcją Code Cobalt i dodaj swoim stylizacjom charakteru!

Nadchodzący sezon to pełne faktur i wzorów outfity. To połączenie neutralnych kolorów i mocnego akcentu w postaci kobaltu z klasycznymi…
CZYTAJ

Minimalizm w kolorze

Mniej znaczy więcej. Tak można określić zimowe propozycje marki NOBO, gdzie królują torby, które swoją barwą i formą potrafią wyjść…
CZYTAJ

Historia Twojej miłości. Kolekcja YES Love Story

Miłość nie zna ograniczeń, nie ma wieku, rasy, ani płci. Nikogo nie wyklucza. Dlatego twarzą kampanii walentynkowej marki YES została…
CZYTAJ

Wraca uwielbiana przez klientów Rossmanna akcja wspierająca kobiety „Pomagamy jak umiemy”

Ruszyła szósta edycja akcji „Pomagamy jak umiemy". Podobnie jak w ubiegłym roku, klienci Rossmanna skanując aplikację przy każdych zakupach, będą…
CZYTAJ

“Fiesta” we Wrocławiu – nigeryjska modelka śpiewa w Polsce

Zjawiskowa, 21-letnia Nigeryjka, robi karierę w modelingu. Występuje na okładkach pism modowych i w reklamach ekskluzywnych marek. Tife Fabiyi nie…
CZYTAJ

Czy wiesz co tak naprawdę znaczy umierać z głodu?

Głód towarzyszy dwuletniemu Aseelowi od pierwszych chwil życia. Przez brak regularnego i pełnowartościowego pokarmu, chłopiec zachorował na ciężkie ostre niedożywienie,…
CZYTAJ

Jak wytrwać w nowych postanowieniach i cieszyć się dobrą formą przez cały rok?

Styczeń to nasz ulubiony miesiąc do wprowadzania nowych postanowień. Także tych związanych ze zmianą złych nawyków żywieniowych, zgrabną sylwetką, czy…
CZYTAJ

Zimowa BIEL – Total look. Dres.

Biel to wyjątkowy i uniwersalny kolor. Wiele osób kojarzy ją z letnimi ubraniami, a jest to także barwa idealna na…
CZYTAJ

Kupujesz i pomagasz. Odwiedź sklep UNICEF Polska!

Szukasz upominku dla kogoś bliskiego i przy okazji chcesz pomóc dzieciom na świecie? A może marzy ci się wyjątkowy produkt…
CZYTAJ

Influencerka Maja Wyh w kampanii Timeless Sense Gino Rossi – jedna z najbardziej stylowych kobiet świata pozuje przed obiektywem Łukasza Pukowca

Czarne, beżowe, brązowo-czarne albo beżowo-czarne – skórzane botki z kolekcji kapsułowej Timeless Sense Gino Rossi łączy fason – cholewka wąska…
CZYTAJ

Wypalenie zawodowe jednak jako wskazanie medyczne do L4, ale przepisy nie są precyzyjne. Co na to psychiatrzy?

W ostatnich tygodniach zeszłego roku pojawiły się doniesienia, że od 2022 wypalenie zawodowe trafi do Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD-11) przez…
CZYTAJ

Kolagen typu I – czy to król kolagenu?

Niewiele osób zdaje sobie sprawę, jak ważnym składnikiem w organizmie człowieka jest kolagen. To cenne białko stanowi blisko 30% wszystkich…
CZYTAJ





ZDROWIE

VIEW ALL

Wypalenie zawodowe jednak jako wskazanie medyczne do L4, ale przepisy nie są precyzyjne. Co na to psychiatrzy?

W ostatnich tygodniach zeszłego roku pojawiły się doniesienia, że od 2022 wypalenie…
CZYTAJ

Centrum Medyczne Damiana inwestuje 8 mln zł w specjalistyczny sprzęt diagnostyczny

Centrum Medyczne Damiana zakupiło nowoczesny sprzęt do diagnostyki obrazowej: aparat do rezonansu…
CZYTAJ

Czy herbata podkręca metabolizm?

Herbata nie tylko gasi pragnienie. W zależności od rodzaju i sposobu przygotowania…
CZYTAJ

Co Polacy wiedzą o metabolizmie?

Metabolizm to nic innego jak proces przemiany materii, który obywa się w…
CZYTAJ

Jesteś zmęczony przedświąteczną gorączką. Być może to przejściowy brak sił, ale może to TATT. Co to takiego?

Grudzień to dla wielu z nas najbardziej zabiegany miesiąc w roku. Pędzimy…
CZYTAJ