Gorzki posmak w ustach. O czym mówi?



Gorzki posmak to normalna reakcja po zjedzeniu np. sałatki z cykorią lub wypiciu czarnej kawy. Jednak, gdy gorycz towarzyszy nam niezależnie od jedzenia, może mieć bardziej tajemnicze źródło – problemy stomatologiczne, wahania hormonalne, skutki uboczne spożycia leków, a nawet może sygnalizować o poważnej chorobie.

Gorzko, gorzko

Smak jest złożonym zmysłem, na który może wpływać wiele czynników. Zaburzenie czucia smaku w jamie ustnej ma swój termin medyczny – dysgeusia. Smak odczuwany jest wówczas jako nieprzyjemny, gorzki, metaliczny, słony lub nawet zjełczały. Może być obecny przez długi okres czasu i nie ustępować po szczotkowaniu, dotąd aż nie dostanie znaleziona i zlikwidowana jego przyczyna.

Ten kłopotliwy stan jest jak przysłowiowa „łyżka dziegciu w beczce miodu”, może zakłócać normalne funkcjonowanie, powodować dyskomfort, odbierać przyjemność z jedzenia lub być jednym z szeregu dokuczliwych objawów, w zależności od dolegliwości, która go powoduje.

Pomocy szukasz u dentysty? To nie zawsze słuszne. Przyczyn gorzkiego smaku w ustach może być wiele. Są wśród te stosunkowo błahe jak dieta czy zgaga, po te naprawdę poważne jak choroby ogólnoustrojowe czy neurologiczne.

Przyczyna może kryć się w ustach

Wśród powodów mogą być te związane ze zdrowiem jamy ustnej. – Jedną z przyczyn gorzkiego posmaku może być suchość w jamie ustnej na skutek niedoboru śliny, czyli kserostomia. Ślina jest barierą dla zarazków, zawiera m.in. specjalne białka tzw. defensyny, które rozregulowują metabolizm grzybów i bakterii. Dlatego im mniej śliny wytwarzamy, tym lepsze warunki dla rozwoju drobnoustrojów stwarzamy. Wtedy ryzyko próchnicy i chorób dziąseł wzrasta – mówi dr Aleks Charniuk, stomatolog ze Stankowscy & Białach Stomatologia w Poznaniu.

Ciągłe uczucie suchości w jamie ustnej może być spowodowane m.in. podeszłym wiekiem, lekami (np. przeciwdepresyjnymi), chorobą autoimmunologiczną, np. zespołem Sjögrena, paleniem papierosów czy tłustą dietą pełną ostrych przypraw, co sprzyja wysuszeniu śluzówek jamy ustnej.

Nawet zatkany nos może skutkować suchością, ponieważ wtedy oddychamy przez usta. Jeśli doskwiera nam permanentny brak wilgoci w jamie ustnej, warto porozmawiać z lekarzem i ustalić właściwą przyczynę problemu. Można również stosować specjalne preparaty np. tak zwane substytuty śliny, czyli żele nawilżające śluzówki i przynoszące ulgę pacjentom.

Uporczywa gorycz może również wynikać ze złej higieny jamy ustnej, która sprzyja próchnicy, infekcjom jamy ustnej czy chorobom dziąseł. Metaliczny posmak w ustach jest charakterystycznym objawem w przebiegu stanów zapalnych dziąseł i paradontozy, gdzie może dochodzić do krwawienia tkanek miękkich oraz infekcji zęba. Wtedy uczucie nie zniknie, dopóki nie wyleczymy schorzenia.

Aby uniknąć tych problemów należy pamiętać o regularnych przeglądach i usuwaniu kamienia nazębnego u dentysty, regularnie szczotkować i nitkować zęby oraz oczyszczać język skrobakiem. W pozbyciu się nieprzyjemnego wrażenia i ograniczeniu ilości bakterii pomoże również płyn do płukania jamy ustnej.

– Nie musi być koniecznie alkoholowy, a zawierać np. wyciągi z ziół. Ważne, by miał właściwości antyseptyczne i antybakteryjne. Jeśli nie mamy możliwości skorzystać z płukanki, przepłukujmy choćby zęby wodą lub stosujmy gumę do żucia, co pozwoli przywrócić właściwe pH w jamie ustnej. Po posiłkach, szczególnie spożyciu słodyczy lub gazowanych napojów, pH nabierze kwaśnego odczynu. To najprostsza droga do rozwoju bakterii, demineralizacji szkliwa zębów i ubytków – wyjaśnia stomatolog.

Zespół pieczenia w jamie ustnej (BMS – burning mouth syndrome), przewlekła choroba błony śluzowej jamy ustnej również może być przyczyną zaburzeń smaku. Charakteryzuje się dolegliwościami bólowymi, uczuciem palenia, pieczenia, podobnym do tego, jakie występuje przy spożyciu ostrej papryki. Czasami towarzyszy temu suchość w ustach, uczucie goryczy lub metaliczny posmak.

Objawy schorzenia mogą pojawiać się sporadycznie lub dokuczać stale, punktowo (najczęściej język) lub w całej jamie ustnej. Niektórzy pacjenci cierpiący na dolegliwość mogą mieć trudności ze spożywaniem jedzenia czy napojów, inni z kolei przy posiłkach mogą odczuwać ulgę.

Również infekcja grzybicza jamy ustnej może skutkować nieprzyjemnym posmakiem, który trwa aż do wyleczenia problemu. Dodatkowo, łatwo ją rozpoznać po białym, serowatym nalocie na języku, gardle i błonach śluzowych jamy ustnej.

– Zdarza się również, choć rzadko, reakcja alergiczna na aparat ortodontyczny, a dokładnie na elementy wykonane z niklu, chromu i miedzi, która również może ujawniać się poprzez zaburzenia smaku, świąd, zaczerwienienie czy pękanie kącików ust. Dlatego u pacjenta z uczuleniem na metale, wykorzystujemy elementy bez zawartości niklu, który alergizuje najczęściej lub aparaty nakładkowe Invisalign wykonane z elastycznego, niealergizującego tworzywa. Jeśli pacjent jest świadomy swojej alergii, warto, by poinformował o tym stomatologa przed leczeniem – mówi dr Charniuk.




Burza hormonów, stres, orzeszki czy poważna choroba?

Objaw nie zawsze spowodowany jest problemami stomatologicznymi. Gorzki czy metaliczny posmak w ustach jest powszechną dolegliwością u kobiet ciężarnych, szczególnie w I. trymestrze ciąży (w trakcie ciąży lub po porodzie zazwyczaj problem znika) oraz kobiet przechodzących menopauzę (spadek ilości estrogenów skutkuje zespołem pieczenia jamy ustnej). To bezpośrednio wina hormonów, które wpływają na funkcjonowanie kubków smakowych i zmianę odczuwania smaku.

Zaburzone czucie smaku, w tym gorzki posmak w ustach może być również spowodowane przez: refluks lub chorobę refleksową przełyku tzw. GERD (cofanie się kwaśnej treści z żołądka i dwunastnicy do przełyku powoduje nieprzyjemny posmak w ustach, pieczenie w klatce piersiowej czy problemy z przełykaniem), cukrzycę (posmak metalu może oznaczać podwyższony poziom insuliny), stres i niepokój (poprzez suchość w jamie ustnej), uszkodzenie nerwów spowodowane urazem głowy, urazy nerwów czuciowych, które przewodzą smak, choroby neurologiczne tj. padaczka, stwardnienie rozsiane, porażenie Bella (nerwu twarzowego), demencja, migrena, nowotwór mózgu, farmakoterapię (substancje zawarte w niektórych antybiotykach np. tetracyklinie, lekach na nadciśnienie, astmę lub chorobę Alzheimera, lekach przeciwgrzybiczych, suplementach diety zawierających jony metali np. miedź, żelazo, chrom lub cynk oraz leki na bazie litu mogą przenikać do śliny i powodować gorzki posmak).

Za zaburzenia smaku może być również odpowiedzialne leczenie onkologiczne. Chemioterapia i radioterapia u części pacjentów powoduje podrażnienie receptorów smakowych, w efekcie uczucie gorzkiego smaku może wystąpić nawet przy zjedzeniu kanapki czy wypiciu wody. Również alergie, infekcje dróg oddechowych np. zapalenie zatok, angina, zapalenie gardła czy przeziębienie mogą powodować zwiększoną wrażliwość na gorzkie smaki.

Winna może być również długotrwała ekspozycja na wdychanie ołowiu lub rtęci lub… orzeszki piniowe, z których przygotowuje się m.in. włoski sos pesto. U części osób konsumpcja pinioli może bowiem powodować tajemniczy stan nazywany „pine mouth” lub „pine nut syndrome” (ang. pine – orzeszki piniowe, mouth – usta), czyli gorzki, metaliczny posmak w ustach utrzymujący się nawet do kilkunastu dni po ich spożyciu. Przyczyna nie jest znana, ale może mieć związek z chemikaliami stosowanymi w procesie łuskania orzechów, genetyczną predyspozycją lub olejem ulegającym zjełczeniu.

Czy to się leczy?

Choć nieprzyjemny posmak w ustach nie jest chorobą, to jeśli towarzyszy nam od wielu dni, może sygnalizować nieprawidłowość i wymagać konsultacji lekarskiej. Pozbycie się problemu wymaga znalezienia pierwotnej przyczyny.

Zalecana jest kontrola u dentysty, aby wykluczyć suchość, problemy z zębami, dziąsłami czy infekcje jamy ustnej. Jeśli stomatolog nie stwierdzi nieprawidłowości, możemy udać się do lekarza rodzinnego, który przeprowadzi wywiad, dopyta o inne objawy, stosowane leki i w razie potrzeby zleci stosowne badania lub pokieruje do specjalisty np. gastrologa (refluks), neurologa, endokrynologa czy diabetologa (cukrzyca).

Dopiero wówczas możliwa będzie diagnoza i ukierunkowane leczenie choroby odpowiedzialnej za nieprzyjemne wrażenie w jamie ustnej. Po znalezieniu przyczyny i rozpoczęciu leczenia odczuwanie smaków powinno wrócić do normy, a nietypowy posmak zniknąć.

Goryczka daje się we znaki? Te metody mogą pomóc

Domowe, proste do zrealizowania sposoby mogą doraźnie pomóc i złagodzić objawy. Są wśród nich:

– odpowiednia higiena jamy ustnej: szczotkowanie i nitkowanie zębów min. 2 razy dziennie, stosowanie płukanek o właściwościach antybakteryjnych,

– żucie gumy bez cukru, która pobudza produkcję śliny i przywraca właściwe pH,

– unikanie cukru, paradoksalnie cukier zwiększa gorycz w ustach,

– nawadnianie i picie dużej ilości płynów w ciągu dnia,

– unikanie czynników ryzyka, np. w przypadku choroby refleksowej będzie to rezygnacja z tłustej, ciężkostrawnej diety, pikantnych przypraw, potraw smażonych, redukcja lub wyeliminowanie wyrobów tytoniowych oraz alkoholu,

– jeśli spożywasz duże ilości leków i suplementów, upewnij się, że dawka jest odpowiednia lub zapytaj lekarza o zmianę leków.

ZOBACZ TAKŻE

Mężczyzno, nie bój się badań endoskopowych!

Badania endoskopowe, służące profilaktyce i wykryciu raka jelita grubego, to często mocno marginalizowany temat przez wielu mężczyzn. Przekonani o swoim dobrym…
CZYTAJ

Jak nie dać się jesiennemu przesileniu? Mamy niezawodne sposoby

Nie ma co ukrywać – przed nami trudny i wymagający czas. Zmiana pory roku, a co za tym idzie i…
CZYTAJ

Probiotyki dla zdrowia jelit… i zębów? Zadbaj o nie jesienią

Probiotyki to niezbędny element jesienno-zimowej profilaktyki. Nie tylko dbają o zdrowie jelit i wzmacniają układ odpornościowy, ale coraz częściej ukazują…
CZYTAJ

Czy prezbiopia jest chorobą?

Czy prezbiopia jest chorobą? Jakie są objawy prezbiopii i czy można jej zapobiec? Niestety trzeba jasno powiedzieć, że prezbiopia jest…
CZYTAJ

Zakrzepica – groźniejsza niż myślisz

Zakrzepica – groźniejsza niż myślisz. Jest dość popularnym zaburzeniem i może przydarzyć się w każdym wieku. Potrafi bardzo długo nie…
CZYTAJ

Piąty miesiąc ciąży, czyli półmetek ciąży – zmiany zachodzące w organizmie mamy

Piąty miesiąc ciąży, czyli półmetek ciąży – zmiany zachodzące w organizmie mamy oraz jak rozwija się maluch - opisuje Monika…
CZYTAJ

Dbaj o serce masz tylko jedno!

Dbaj o serce masz tylko jedno! Dowiedz się, jak dbać o serce, aby cieszyć się dobrym zdrowiem i kondycją. Choroby…
CZYTAJ

Panowie, nie wstydźcie się! Badanie prostaty może uratować Wam życie

Panowie, nie wstydźcie się! Badanie prostaty może uratować Wam życie. Raka prostaty co roku diagnozuje się u ponad 15 tys.…
CZYTAJ

Motywacja – kluczem do sukcesu

Motywacja pobudza nas do działania. Dzięki niej jesteśmy bardziej produktywni i lepiej koncentrujemy się na naszych zadaniach. Mamy więcej energii…
CZYTAJ

Przebarwienia posłoneczne – jak sobie z nimi radzić?

Przebarwienia posłoneczne – jak sobie z nimi radzić? Wakacje to niełatwy czas dla naszej skóry. Częsta ekspozycja na silne promieniowanie…
CZYTAJ

Eko pielęgnacja włosów równie skuteczna jak tradycyjna? To możliwe!

Bardzo silnym światowym trendem rynkowym jest naturalność i ekologiczność. Ogromnie wzrosła świadomość konsumentów, którzy coraz bardziej zdają sobie sprawę ze…
CZYTAJ

Najnowsza innowacja marki Persil: żel i kapsułki Premium – najlepszy Persil!

Od lipca br. konsumenci w Polsce zyskali wyjątkową szansę poznania zupełnie nowej formuły Persil, która zapewnia najlepszy efekt prania wśród…
CZYTAJ






ZDROWIE

VIEW ALL

Mężczyzno, nie bój się badań endoskopowych!

Badania endoskopowe, służące profilaktyce i wykryciu raka jelita grubego, to często mocno…
CZYTAJ

Czy prezbiopia jest chorobą?

Czy prezbiopia jest chorobą? Jakie są objawy prezbiopii i czy można jej…
CZYTAJ

Zakrzepica – groźniejsza niż myślisz

Zakrzepica – groźniejsza niż myślisz. Jest dość popularnym zaburzeniem i może przydarzyć…
CZYTAJ

Dbaj o serce masz tylko jedno!

Dbaj o serce masz tylko jedno! Dowiedz się, jak dbać o serce,…
CZYTAJ

Panowie, nie wstydźcie się! Badanie prostaty może uratować Wam życie

Panowie, nie wstydźcie się! Badanie prostaty może uratować Wam życie. Raka prostaty…
CZYTAJ