Tegoroczny Światowy Dzień Wzroku, obchodzony 8 października w ramach kampanii #LoveYourEyes, zwraca uwagę na szerszy wymiar troski o zdrowie oczu. Dbanie o wzrok nie jest wyłącznie kwestią medyczną, ma również znaczenie społeczne i ekonomiczne. To inwestycja w edukację, aktywność zawodową i rozwój gospodarczy. Według danych z raportu IAPB (Międzynarodowej Agencji do Zapobiegania Ślepocie, która jest jednym z organizatorów Światowego Dnia Wzroku), na każdy 1 dolar zainwestowany w sześć priorytetowych obszarów zdrowia wzroku może przypadać aż 28 dolarów zwrotu. Takie spojrzenie na opiekę okulistyczną będzie szczególnie istotne w najbliższych miesiącach, gdy światowy sektor zdrowia przygotowuje się do pierwszego Globalnego Szczytu na rzecz Zdrowia Oczu (Global Summit for Eye Health), zaplanowanego na listopad 2026 roku.
Pięć lat #LoveYourEyes
Kampania #LoveYourEyes została zainicjowana w 2021 roku przez IAPB jako wezwanie do większej troski o zdrowie wzroku. W ciągu pięciu lat projekt przerodził się w międzynarodowy ruch angażujący decydentów, organizacje, ekspertów, miejsca pracy, szkoły i społeczności. Jego przekaz pozostaje prosty: zdrowie oczu ma znaczenie dla każdego człowieka, a troska o wzrok powinna być częścią codziennej profilaktyki i publicznej debaty.
Jak podkreśla Caroline Casey, prezeska IAPB, #LoveYourEyes nigdy nie miało być kampanią ograniczoną do jednego dnia czy roku. Jej celem było budowanie trwałego impulsu do zmiany: od zwiększania świadomości społecznej po zwracanie uwagi decydentów na znaczenie zdrowia wzroku. Pięć lat wspólnych działań stworzyło fundament pod kolejny ważny etap, jakim jest Globalny Szczyt na rzecz Zdrowia Oczu, który odbędzie się 2 listopada, na terenie Antigui i Barbudy. W wydarzeniu mają uczestniczyć przedstawiciele rządów, organizacji międzynarodowych, sektora prywatnego i społeczeństwa obywatelskiego. Jego celem jest wypracowanie konkretnych zobowiązań dotyczących finansowania, polityk publicznych i krajowych działań na rzecz powszechnego dostępu do opieki okulistycznej.
Każdy dolar zainwestowany we wzrok może przynieść 28 dolarów zwrotu gospodarczego
Jednym z najmocniejszych argumentów przemawiających za traktowaniem zdrowia oczu jako inwestycji są dane przedstawione przez IAPB we współpracy z Seva Foundation i Fred Hollows Foundation. Wskazują one, że realizacja działań w sześciu priorytetowych obszarach zdrowia oczu może przynieść zwrot gospodarczy w wysokości 28 dolarów za każdego zainwestowanego dolara. Skala potencjalnych korzyści jest jeszcze większa. Inwestycja rzędu 7,1 mld USD właśnie w te sześć priorytetowych obszarów, obejmujących m.in. badania przesiewowe i okulistyczne w społecznościach lokalnych, dostęp do okularów (zarówno do czytania, jak i korekcyjnych) oraz zwiększenie skali operacji zaćmy, mogłaby w ciągu zaledwie pięciu lat (2026–2030) przynieść wzrost produktywności o wartości 199 mld USD. W szerszej perspektywie, objęcie odpowiednią opieką 1 mld osób żyjących z możliwą do uniknięcia utratą wzroku mogłoby wygenerować 447 mld dolarów korzyści dla światowej gospodarki rocznie. Wśród efektów wymieniane są m.in. większa liczba osób aktywnych zawodowo, dodatkowe lata edukacji oraz ograniczenie obciążenia związanego z nieodpłatną opieką.
Dane te zmieniają sposób, w jaki można mówić o profilaktyce wzroku. Dobre widzenie przekłada się na możliwość uczenia się, pracy, samodzielnego funkcjonowania i uczestniczenia w życiu społecznym. Inwestowanie w zdrowie oczu może więc przynosić korzyści nie tylko pojedynczym osobom, ale także całym społecznościom i gospodarkom.
Profilaktyka zaczyna się od codziennych wyborów
Globalne dane pokazują skalę wyzwania, ale troska o wzrok zaczyna się na poziomie indywidualnym. Regularne badania pozwalają nie tylko kontrolować ostrość widzenia, lecz także odpowiednio wcześnie wychwycić niepokojące zmiany. Równie istotne jest reagowanie na pierwsze symptomy problemów ze wzrokiem oraz świadome dbanie o oczy w środowisku, w którym ekrany stały się stałym elementem nauki, pracy i odpoczynku.
Zdrowie oczu warto traktować podobnie jak inne obszary profilaktyki. Nie należy czekać na moment, w którym problem zacznie wyraźnie utrudniać codzienne funkcjonowanie. Regularne badania wzroku, zwracanie uwagi na pierwsze objawy, takie jak pogorszenie ostrości widzenia, częste mrużenie oczu, bóle głowy czy zmęczenie oczu, a także odpowiednie nawyki higieny pracy wzrokowej np. podczas korzystania z ekranów, to proste działania, które pomagają świadomie dbać o wzrok – mówi Sylwia Kijewska, optometrystka, ekspertka HOYA Lens Poland.
W cyfrowym świecie szczególnego znaczenia nabiera także równowaga: warto robić regularne przerwy od patrzenia na przedmioty znajdujące się blisko, zmieniać odległość, z której obserwujemy ekran oraz pamiętać o czasie spędzanym na zewnątrz.
Profilaktyka nie jest jednorazowym działaniem, ale procesem, który powinniśmy wpisać w naszą codzienną rutynę. Z punktu widzenia higieny wzroku korzystne jest łączenie aktywności fizycznej, światła dziennego i patrzenia na bardziej oddalone obiekty. Podczas nauki czy korzystania z ekranu warto również pamiętać o odpowiedniej odległości od urządzenia, właściwym oświetleniu i regularnych przerwach. Takie proste zasady nie wymagają dużych zmian w codziennym planie dnia, a pomagają zadbać o zdrowie oczu – dodaje Sylwia Kijewska, optometrystka, ekspertka HOYA Lens Poland.
Zdrowy wzrok jako inwestycja w przyszłość
Światowy Dzień Wzroku przypomina nam o dwóch wymiarach troski o zdrowie oczu. Pierwszy jest bardzo osobisty: należy regularnie badać wzrok, reagować na niepokojące symptomy i świadomie dbać o oczy każdego dnia. Drugi ma wymiar społeczny: warto dostrzec, że zdrowie oczu jest inwestycją, która może przynosić wymierne korzyści całym społecznościom. Właśnie w tym znaczeniu #LoveYourEyes jest czymś więcej niż hasłem kampanii. To wezwanie do działania, którego znaczenie wykracza poza jeden dzień.
1 Love your eyes by The International Agency for the Prevention of Blindness, Campaign Wrap, Report 2025. https://assets.nationbuilder.com/iapb/pages/83/attachments/original/1769584985/IAPB-World-Sight-Day-2025-Campaign-Report.pdf?1769584985
2 Tamże.
3 Stern J., The Value of Vision: The case for investing in eye health, IAPB Vision Atlas. https://visionatlas.iapb.org/news/the-value-of-vision-the-case-for-investing-in-eye-health/
