Okulary przeciwsłoneczne – na co zwrócić szczególną uwagę?

Okulary przeciwsłoneczne – na co zwrócić szczególną uwagę? Lato zbliża się wielkimi krokami. Piękna pogoda i wyższa temperatura zachęcają nas do spędzania czasu na świeżym powietrzu. Relaksując się, nie możemy zapominać o odpowiedniej ochronie przed promieniami słonecznymi. Na ich szkodliwy wpływ narażona jest nie tylko nasza skóra, ale również oczy. Dlatego dla wielu z nas niemal nieodłącznym „gadżetem” w sezonie letnim są okulary przeciwsłoneczne. W jaki sposób dokonać właściwego wyboru i dlaczego nie powinniśmy decydować się na modele sprzedawane na bazarach i w supermarketach? Odpowiada Małgorzata Leszczyńska, optyk i optometrysta oraz ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej.

Jak Polacy wybierają okulary przeciwsłoneczne?

Według badania „Polak z wadą wzroku” zrealizowanego na zlecenie Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej1 blisko połowa Polaków, przy wyborze okularów przeciwsłonecznych, zwraca uwagę na obecność filtrów UV oraz cenę (po 49 proc. wskazań). Niemal co trzeci ankietowany zadeklarował, że przy zakupie ważny jest również odcień szkieł, a blisko ¼ badanych wskazała odpowiedź „moc korekcyjna szkieł” oraz „klasyczny krój oprawek”.

Tylko blisko co druga osoba zwraca uwagę na obecność filtra UV w soczewkach, a jeszcze mniej osób na miejsce zakupu okularów przeciwsłonecznych. Osoby, które decydują się na okulary przeciwsłoneczne bez mocy korekcyjnych najczęściej nabywają je w supermarketach (43 proc. wskazań), na bazarkach lub straganach (35 proc.), a jedynie co trzeci badany w popularnych sieciowych sklepach optycznych. Natomiast, kiedy konieczny jest zakup korekcyjnych okularów przeciwsłonecznych ponad połowa badanych korzysta z prywatnych salonów optycznych, a 36 proc. odwiedza sieciowe salony optyczne.

Po co nam okulary przeciwsłoneczne?

Pierwszym i najważniejszym argumentem, który powinien skłonić nas do korzystania z okularów przeciwsłonecznych jest bezpieczeństwo naszych oczu. Należy ich używać nie tylko podczas upalnych dni, ale również w pozostałą część roku, a w szczególności zimą. Wśród negatywnych skutków zbyt intensywnej ekspozycji na słońce można wymienić m.in. poczucie dyskomfortu, które wywołuje konieczność mrużenia oczu, łzawienie, pieczenie, suchość oczu czy ból podczas zbyt intensywnego oddziaływania światła słonecznego na nasz narząd wzroku.

Jednak chwilowy brak komfortu i obniżenie jakości efektywnego obserwowania otaczającej nas rzeczywistości, nie stanowi największego zagrożenia dla oczu. Największe niebezpieczeństwo związane jest z oddziaływaniem promieni UV na cały narząd wzroku – zarówno na powieki, rogówkę, siatkówkę, soczewkę i spojówkę. Jeżeli naświetlanie oka bardzo intensywną dawką promieniowania trwa zbyt długo może to doprowadzić do wielu powikłań. Między innymi do przewlekłego ostrego zapalenia spojówki lub rogówki, tłuszczyka i skrzydlika (czyli zwyrodnień spojówki, które można usunąć wyłącznie operacyjnie).

Do bardzo bolesnych problemów należą poparzenia rogówki i spojówki, które może zdecydowanie pogorszyć jakość widzenia. W skrajnych przypadkach dochodzi również do poparzenia plamki żółtej, a to z kolei może doprowadzić do ślepoty. Oddziaływanie promieniowania UV na oczy może również nieść ze sobą konsekwencje w przyszłości (nawet jeżeli nie odczuwamy ich natychmiastowo). Nieodpowiednia profilaktyka zdecydowanie zwiększa bowiem ryzyko występowania zwyrodnienia plamki żółtej AMD, zaćmy a nawet nowotworu skóry zwanego czerniakiem.

Jak wybrać mądrze?

Najważniejszym zadaniem okularów przeciwsłonecznych jest ochrona naszych oczu przez szkodliwym oddziaływaniem promieni słonecznych. Jednak, aby właściwe spełniały swoją funkcję, powinniśmy zwrócić uwagę na kilka istotnych zasad.

– Najistotniejszą cechą okularów przeciwsłonecznych – na którą powinniśmy zwrócić uwagę – jest posiadanie przez nie odpowiednich filtrów UV – komentuje Małgorzata Leszczyńska, optyk i optometrysta oraz ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej. – Filtry UV, najlepiej do 400 nm w całym widmie, stanowią bowiem najważniejszą barierę, która chroni nasze oczy przez negatywnym oddziaływaniem słońca. Podobnie, jak w przypadku korekcyjnych okularów, muszą być one również właściwie wyprofilowane i dostosowane do kształtu naszej twarzy.

Okulary przeciwsłoneczne muszą dokładnie zakrywać gałki oczne, aby uniknąć przedostawania się promieniowania UV. Wyniki badania pokazują jednak, jak niewiele osób stosuje się do tej ważnej zasady. Najczęściej wychodzimy z założenia, że skoro nie posiadamy wady wzroku, nie musimy prosić optyka o pomoc w wyborze okularów przeciwsłonecznych. To bardzo duży błąd! Modele dostępne w supermarketach, straganach czy bazarach bardzo często sprzedawane są bez właściwego filtra UV, ale również wyposażone są w soczewki, które mogą posiadać nie odpowiednią moc.

Jeśli jednak wystąpi inna moc niż zerowa w okularach przeciwsłonecznych kupowanych do ochrony oczu może powodować niewłaściwe widzenie, a w konsekwencji nawet wywołać lub pogłębić wady wzroku. Tylko pomoc profesjonalnego optyka daje gwarancję, że zakupione okulary ochronią nas przed słońcem i będą w pełni bezpieczne dla naszych oczu. Modny kolor i intensywność zabarwienia soczewek to czynniki na które powinniśmy zwracać uwagę w dalszej kolejności – kończy Małgorzata Leszczyńska.

Więcej informacji na temat wad wzroku, sposobów ich korekcji oraz specjalistycznych badań można znaleźć w filmach edukacyjnych Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej, zrealizowanych pod merytorycznym patronatem Wydziału Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, z udziałem optyków, optometrystów i okulistów.

1. Raport zrealizowany na zlecenie Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej – badanie ilościowe realizowane techniką CAWI – przeprowadzone wśród członków społeczności badawczej Zymetrii. Realizacja badania: 07.06.2018 – 10.06.2018 r, N=512.