Według statystyk każdego roku nawet 300 tys. osób choruje na zapalenie płuc w naszym kraju, a aż 12 tys. umiera z jego powodu. Warto podkreślić, że choroba jest szczególnie niebezpieczna dla dzieci do 5. roku życia, ponieważ stanowi aż 15 proc. wszystkich zgonów w tej grupie wiekowej na świecie. Chociaż każdy z nas niejednokrotnie słyszał o zapaleniu płuc, warto zastanowić się, czy rzeczywiście wiemy na czym polega? Jakie objawy mu towarzyszą, czym różni się od „zwykłego” przeziębienia i jak skutecznie diagnozować tę chorobę, zwłaszcza w czasie epidemii koronawirusa? Na te pytania odpowiada dr n.med. Elżbieta Mądro, internista z Centrum Medycznego Damiana.
Współczesna medycyna zdecydowanie poszła do przodu, a niemal każdego dnia świat obiega informacja o nowych rozwiązaniach umożliwiających skuteczniejsze leczenie chorób czy przeprowadzanie skomplikowanych operacji. Podobną drogę pokonało również zapalenie płuc, które przez wieki zbierało śmiertelne żniwo na całym świecie, jednak obecne możliwości medycyny dają szansę na stosunkowo szybkie i skuteczne leczenie oraz uniknięcie groźnych powikłań.
Dlaczego zatem zapalenie płuc to wciąż jeden z istotnych powodów zgonów?
Zapalenie płuc to niezwykle niebezpieczna choroba, która może powodować bardzo groźne konsekwencje, jednak trudno oprzeć się wrażeniu, że jest mocno bagatelizowana przez dużą część społeczeństwa – komentuje dr n. med. Elżbieta Mądro, internista z Centrum Medycznego Damiana
– Powodów takiego podejścia jest kilka. Po pierwsze zapalenie płuc często jest związane z objawami, które możemy przypisać zwykłemu przeziębieniu, a ich pojawienie się w okresie jesienno-zimowym traktujemy jako coś „naturalnego”. Dolegliwości próbujemy zwalczyć za pomocą tzw. domowych sposobów, które w oczywisty sposób nie mogą nam pomoc. W tym czasie choroba się rozwija i staje się trudniejsza do pokonania. Wiele osób bardzo późno trafia do specjalisty, a wówczas leczenie jest o wiele trudniejsze i dłuższe. Drugim aspektem są powikłania, związane często z faktem niedoleczenia choroby. Leczenie bowiem powinno być przeprowadzane w całości, a wiele osób, gdy tylko poczuje się lepiej lub ustąpią główne objawy, przerywa np. przyjmowanie leków lub wraca do normalnego trybu życia. Choroba jednak ustępuje wówczas tylko pozornie, a w rzeczywistości wciąż nam szkodzi – dodaje.
Czym właściwie jest zapalenie płuc?
Wiemy już, że zapalenie płuc jest niezwykle niebezpieczne dla naszego zdrowia i życia. Jednak czym ono właściwie jest? Choroba polega na bardzo ostrej infekcji dróg oddechowych, która w konsekwencji swoim zasięgiem obejmuje również płuca.
U osób zdrowych pęcherzyki, z którym zbudowane są płuca, podczas oddychania wypełniają się powietrzem. Podczas opisywanej choroby do pęcherzyków trafia ropa i płyn, czego skutkiem jest m.in. ograniczenie dostępu tlenu oraz dolegliwości bólowe. Do innych objawów należą: nasilający się kaszel, duszności, świszczący oddech, a w niektórych przypadkach również podwyższona temperatura ciała, dreszcze, ogólne osłabienie organizmu, senność czy nadmierna potliwość. Wśród przyczyn występowania zapalenia płuc wyróżniamy:
• wirusy (zwłaszcza pochodzenia grypowego lub paragrypowego);
• bakterie (najczęściej pneumokoki i gronkowiec złocisty)
• grzyby (m.in. pneumocystis carinii);
• alergie;
• pasożyty (np. pierwotniaki);
• substancje chemiczne, które podczas oddychania dostały się do płuc, powodując m.in. ich podrażnienie i osłabienie.
Zapalenie płuc – diagnostyka i leczenie
W przypadku podejrzenia zapalenia płuc należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem pierwszego kontaktu, który po przeprowadzeniu wywiadu, zdecyduje o podjęciu dalszych kroków – m.in. kierując pacjenta do pulmonologa. Specjalista w celu potwierdzenia choroby przede wszystkim powinien wykonać RTG klatki piersiowej, badanie przesiewowe (materiał pobierany z górnych dróg oddechowych oraz z jamy opłucnej), a także badanie krwi.
Po potwierdzeniu choroby natychmiast wdrożone zostaje leczenie, które w zależności od przypadku trwa od 7 dni nawet do 4 tygodni. Dzieli się ono na dwa typy:
• przyczynowe – polega na podawaniu antybiotyków, które przyjmowane są przez okres 2-3 tygodni. Czasami powstaje konieczność zmiany antybiotyku – jeżeli w ciągu pierwszego tygodnia nie przynosi poprawy.
• objawowe – pacjent przyjmuje leki przeciwkaszlowe, których działanie (w zależności od fazy choroby) ma eliminować odruch kaszlowy lub ułatwiać odksztuszanie. Niekiedy stosuje się również tlenoterapię, która pozwala zwiększyć komfort życia podczas choroby.
Ponadto choremu zaleca się szczególną dbałość o codzienne właściwe nawadnianie organizmu oraz odpoczynek.
Jednym z rekomendowanych działań, które pozwala zwiększyć naszą ochronę przed zapaleniem płuc, jest również poddanie się szczepieniom przeciw grypie i pneumokokom, które odpowiadają za najcięższe formy choroby. Zalecane szczepionki są oczywiście dostępne w naszym kraju. O szczepieniach warto porozmawiać także z lekarzem pierwszego kontaktu, podczas wizyty w gabinecie lub w trakcie teleporady – dodaje dr n. med. Elżbieta Mądro, internista z Centrum Medycznego Damiana.
Uwaga, powikłania!
Zapalenie płuc to choroba, w której powikłania niestety nie są rzadkością. Szczególnie narażone są na nie osoby w podeszłym wieku, pacjenci cierpiący na choroby przewlekłe (np. niewydolność serca czy nerek) oraz wszyscy wykazujący obniżony poziom odporności, w tym również dzieci. Warto zaznaczyć, że powikłania mogą dotyczyć zarówno samego układu oddechowego, ale również innych części naszego organizmu. W pierwszym przypadku może być to np. ropień, czyli martwica tkankowej w płucach, która po zakończeniu leczenia na nowo doprowadza do pojawienia się objawów, takich jak kaszel, duszności czy gorączka. Wówczas pacjentowi podaje się antybiotyki, ale w skrajnych przypadkach konieczna może okazać się operacja. W drugim przypadku (powikłań niezwiązanych z układem oddechowym) mówimy m.in. o możliwości wystąpienia sepsy czy zapalenia wsierdzia. Jak widzimy zapalenie płuc jest dla nas naprawdę groźne, dlatego warto poważnie i odpowiedzialnie traktować własne zdrowie i etapy leczenia wskazane przez specjalistę – kończy dr n. med. Elżbieta Mądro, internista z Centrum Medycznego Damiana.
